// مقاله / قاچاق جهاني انسان، شكل امروزين برده‌داري1

قاچاق جهاني انسان، شكل امروزين برده‌داري در یادداشت های شما ذخیره شد. توجه داشته باشید که یادداشت ها موقت بوده وبعداز خروج شما حذف خواهد شد.

قاچاق جهاني انسان، شكل امروزين برده‌داري1

نويسنده: يواكيم هاگوپيان2
مترجم: ساره سپهري‌نژاد3

چكيده
بردهداري در عصر حاضر بيش از قرون گذشته اما در شكلي ديگر در حال رشد و نمو است. اردوگاههاي كار اجباري، قاچاق انسان و فحشا از مصاديق اين نوع بردهداري هستند كه به دليل بحران اقتصادي و كم‌توجهي نهادها در قلع و قمع جرائم سازمانيافته چنين رشدي داشته‌اند. استيو مك كوئين تنها كارگرداني است كه در فيلم جديد خود با نام دوازده سال بردگي به اين مهم پرداخته و توجه جهان را به اين بحران خاموش جلب كرده است.
كليدواژگان: استيو مك كوئين، بحران اقتصادي، بردهداري جديد، كار اجباري، قاچاق انسان.

استيو مك كوئين، كارگردان فيلم دوازده سال بردگي و برنده جايزه اسكار براي بهترين فيلم امسال، در آخرين سخنراني خود در ماه گذشته عنوان كرد كه در عصر‌حاضر 21 ميليون نفر4 در بردگي زندگي ميكنند. اين رقم به نقل از گزارش سازمان بينالمللي كار (ILO)5 در سال 2012 اكنون بيش از يك دهه است كه درصدد گردآوري اطلاعات بينالمللي است. اغلب كارگران اجباري جهان، يعني حدود 56 درصد (7/11ميليون نفر) از منطقه آسيا و اقيانوس آرام ميآيند و 18 درصد (7/3 ميليون نفر) از افريقا در بردگي زندگي مي‌كنند. با توجه به اينكه در اوج زمان بردهداري در امريكا يعني پيش از جنگ داخلي كه در نهايت غيرقانوني اعلام شد، بردهها در مجموع چهار ميليون نفر6 بودند، اكنون در قرن 21 كه ميبينيم بيش از پنج برابر اين عده به بردگي تن دادهاند، آمار زير حاصل گزارش سازمان بين‌المللي كار در سال 2012 است. بحران اقتصادي جهان در سال‌هاي اخير تنها به شرايطي براي افزايش برده‌داري جديد منجر شده است.
ترديدهايي جدي را به ذهن متبادر ميكند مبني بر اينكه آيا ما انسانها همان بشر در حال تحول هستيم.
آمار زير حاصل گزارش سازمان بينالمللي كار در سال 20127 است. بحران اقتصادي جهان در سال‌هاي اخير تنها به شرايطي براي افزايش بردهداري جديد منجر شده است. طبق اين گزارش، در مجموع 90 درصد (7/18 ميليون نفر) كارگران اجباري جذب بخش خصوصي خانهها يا شركتهاي خصوصي ميشوند و در مقابل 10 درصد (2/2 ميليون نفر) از سازوكار تحميلي دولت در مورد كار اجباري رنج ميبرند. از اين 7/18 ميليون افرادي كه به كار در محيطهاي خصوصي مجبور ميشوند، 20 درصد (5/4 ميليون نفر) را براي سوء استفاده جنسي به كار ميگمارند، در حالي كه 68 درصد (2/14ميليون نفر) قربانيان كار اجباري نظير كشاورزي، كار در خانه، ساخت‌وساز يا توليد هستند.
بيشترين تجمع قربانيان كار اجباري در جنوب شرقي و مركزي اروپا يعني 2/4 ميليون نفر از هر هزار نفر در اروپا و پس از آن چهار نفر از هزار نفر در افريقا متمركز است. برده‌داري در كشورهاي توسعهيافنه و اتحاديه اروپا در كمترين ميزان خود يعني از هر هزار نفر يك و نيم نفر است. متوسط جهاني در هر هزار نفر سه نفر به كار مجبور ميشوند.
بسيار تعجب‌آور اينكه 26 درصد (5/5 ميليون نفر) از كل بردههاي جديد كودكان زير به گفته سازمان ملل متحد، نقل و انتقال افراد از كشورشان به مكاني ديگر برخلاف ميل آنها براي خدمت يا كار اجباري حداقل 5/2 ميليون قرباني قاچاق انسان در سراسر جهان را در برميگيرد.
هجده سال هستند و اكثر آنان دختران زير سن قانوني و كم سن و سالي هستند كه به فحشا و هرزه‌گري گمارده ميشوند. مابقي كودكان به اجبار در بيگاريخانهها كار مي‌كنند؛ در حالي كه پسران جوان دوازده سال به بالا اغلب به خدمت گرفته و به سربازان كودك تبديل ميشوند. اكثر 56 درصد (8/11 ميليون نفر) كارگران اجباري در كشورشان باقي مي‌مانند. براي مثال، هند به عنوان كشوري شناخته شده است كه بسياري از شهروندان فقير خود را به كار اجباري گمارده است. با وجود اين، از 44 درصد (1/9 ميليون نفر) كه آن سوي مرزها به كار اجباري تحميل شدهاند، اكثريت قريب به اتفاق زنان و كودكاني هستند كه گروه‌هاي جرائم سازمانيافته آنها را براي تجارت پرسود قاچاق جنسي مي‌فروشند.
اگرچه در حال حاضر بردههاي سراسر جهان همچون گذشته ضرب و شتم نمي‌شوند، در غل و زنجير نيستند، يا مثل بردگان امريكايي، افريقايي ـ كه بين سال‌هاي 1619 تا 1865 بيش از دو قرن رنج كشيدند ـ به عنوان اموال فروخته نميشوند، سالانه حدود 32 ميليارد دلار8 در يك صنعت زيرزميني طبقهبندي شده به صورت نوعي از بردهداري ـ يعني قاچاق انسان، سود حاصل ميشود. بسياري از منابع سودي بسيار بيشتر از تخمين سازمان ملل متحد (32 ميليارد دلار) را تخمين زدهاند.
به گفته سازمان ملل متحد، نقل و انتقال افراد از كشورشان به مكاني ديگر برخلاف ميل آنها براي خدمت يا كار اجباري حداقل 5/2 ميليون قرباني قاچاق انسان در سراسر جهان را در برميگيرد. 79 درصد قربانيان تجارت قاچاق انسان در گروه بردهداري زنان و كودكان زير سن قانوني مورد سوء استفاده جنسي قرار ميگيرند. زنان و دختراني كه از تنها محيط آشناي خود ربوده شدهاند، به اجبار به آن سوي مرزها برده شدهاند و در سرزميني غريب در احاطه غريبههايي فاسد و ظالم قرار گرفتهاند كه به زباني بيگانه سخن مي‌گويند و آنها را به فحشا و روسپيگري مجبور ميكنند؛ اگرچه برخي نيز به عنوان پرستار كودك، خدمتكار، آشپز يا كارگر كارخانه به كارهاي خانگي گمارده مي‌شوند. 15 درصد قربانيان قاچاق انسان اغلب مرداني هستند كه به شرايط كاري شاق مجبور شدهاند.
از آنجا كه بسياري از ملتها نه تمايل و نه سازوكار رسمي دقيق دارند كه به ارزيابي تعداد بردهها بپردازند، دست يافتن به تعداد واقعي آنها دشوار بوده است. علاوه بر اين به دليل درك معمول از بردهداري كه لكه ننگي به حساب ميآيد و ترس از مسائل بالقوه مهاجرت يا مجازاتهاي خشونتآميزِ عاملان تجارت برده، بسياري از قربانيان طبق انتظار از رفتن پيش مقامات و گزارش اين جنايت نامرئي ضد بشري امتناع ميكنند. برخي از آنها قربانيان سندروم استكهلم9 هستند كه در واقع هويت آنها با اربابانشان (كساني كه آن را به بردگي گرفتهاند) احراز ميشود.
البته ماهيت غيرقانوني هر دو نوع بردهداري و نيز فحشا به عنوان بخش آسيبپذير پوسيده يك صنعت جبري وحشيانه كه جرائم سازمان يافته آن را اداره مي‌كند، همچون مانعي قدرتمند عمل ميكند كه به گزارش ندادن موشكافانه منجر ميشود و تنها تعداد كمي از پروندهها تحت پيگرد قانوني قرار ميگيرند. تمام اين عوامل به يك مشكل بين‌المللي در حال رشد دامن زدهاند اما براي سازمانهاي حمايت از قربانيان و نيز دفاتر اجراي قانون ملي و فراملي كه به طور مؤثر براي مقابله با آن گرد هم ميآيند، سرعتي كند داشته است.
با اين حال از زماني كه فيلم برنده اسكار ماه گذشته به كندوكاو چنين موضوع مهمي پرداخت، تنها در همين هفته اخير تحولاتي آغاز شده كه شعله‌اي را روشن كرده و دليلي بر خوشبيني به اين لكه پاك‌نشدني و ناديده انگاشته شده انساني شده است. پنج‌شنبه اخير پاپ فرانسيس را كه بسياري بر اين باورند كه نزديكترين فرد به تجسم روح قديس معروف فرانسيس آسيزي10 است، به صورت خصوصي با چهار برده از نوع بردههاي سابق ملاقات كرد تا در يك همايش بينالمللي دو روزه11 توجه لازم را به آفت بردهداري جديد جلب كند. پاپ خواستار مشاركت سازمانيافته و هماهنگ و رويكردي دو جانبه بين كليساهاي سراسر جهان ـ كه هدايت‌كننده معنوي و همدرد قربانيان هستند و اجراي قانون بينالمللي كه قدرت رهبري لازم در سركوب هماهنگ و توقيف آنچه او «معضلِ» بشر با گسترهاي فراتر از عملكرد جهاني حاضر مينامد، شد.
رؤساي پليس قارههاي امريكاي شمالي و جنوبي، افريقا، آسيا و اروپا همگي در همايش حضور داشتند و نيز كشورهايي نظير آلباني، برزيل، نيجريه و تايلند كه مسئله قاچاق انسان با حدت و شدت بيشتري در حال رخ دادن است. طبق گزارشهاي رسيده، اين موضوع نسبتاً سنگين بردهداري جهاني در نشست ماه گذشته پاپ با رئيس جمهور اوباما مورد بحث قرار گرفت.
اين همايش براي نخستين بار در باب بردهداري در قرن 21 در پي عذرخواهي پاپ12 از جهان براي سوء استفاده جنسي روحانيان و كشيشهاي كاتوليك پدوفيليا13 از هزاران قرباني بيگناه در سنين مختلف تشكيل شد. در يك برآورد، تنها طي سال‌هاي 1985 تا 2000 در ايالات متحده 140014 پرونده حقوقي سوء استفاده جنسي برضد كشيشها تشكيل شد كه ميلياردها دلار هزينه غرامت به قربانيان را تحميل كرد. منتقدان پاپ و طرفداران سوء استفاده جنسي، عذرخواهي شخصي پاپ را به عنوان نخستين گام بلند در مسير صحيح به عهده گرفتن مسئوليت گناهان رخ داده در كليسايش ميبينند. اما بسياري هنوز در انتظار برنامه جدي و خاص پاپ در اين زمينه هستند تا به طور اساسي به مقابله بپردازد و در حل و فصل اين بيماري همهگير موروثي، تهاجميتر برخورد كند.
بنجامين اسكينر15 در كتاب مهم و عبرت آموز خود16 جنايتي بس هولناك Free Press, 2008)) نوشته است: «امروزه بيش از هر زمان ديگري در تاريخ بشر برده وجود دارد.» طبق گفته او شش سال پيش در سال 2008، 27 ميليون نفر در اسارت زندگي ميكردند يعني شش ميليون بيشتر از آخرين گزارش سازمان بينالمللي كار در سال 2012. اين اختلافِ تعداد گواه آن است كه در جهان جديد گستردگي مسئله در حال جمع شدن و رشد و سرايت بردهداري به دقت در حال پيگيري است. بسيار بعيد به نظر ميرسد كه در مراحل اوليه سازماندهي تعهدي جهاني براي ريشهكني بردهداري، در واقع در سال‌هاي پس از انتشار كتاب اسكينر از تعداد آنها كاسته شود؛ چراكه اگر چنين مي‌بود، صنعت قاچاق انسان در منطقه و دامنه عملياتي خود، به ويژه در شرق آسيا چنين گسترده نميشد.
كمتر از يك ماه پيش در واتيكان در ابتكاري جديد تعدادي از اديان مختلف اعلام كردند كه پيشنويس قرارداد17 و بيانيه مشترك 18 با ايجاد شبكه آزادي جهاني19 براي لغو در تلاش براي آموزش و اطلاع‌رساني عموم مردم درباره برده‌داري جديد و قاچاق انسان، روزنامههايي مثل آبزرور و گاردين مجموعهاي از مقالات را منتشر كرده‌اند و هفته گذشته برندگان جوايز رسانه روز ضد بردهداري بريتانيا معرفي شدند.
بردهداري جديد و قاچاق انسان تا سال 2020 طراحي شده است. بيانيه بدين شرح است:
استثمار جنسي، مالي و جسمي مردان، زنان و كودكان سي ميليون نفر را به پستي از دست دادن صفات انساني تهديد كند. هر روزي كه به اين موقعيت غم‌انگيز اجازه پيشروي بدهيم، تجاوزي دردآور به انسانيت مشترك ما و بيحرمتي شرمآور به وجدان تمام مردم است.
در تلاش براي آموزش و اطلاعرساني عموم مردم درباره بردهداري جديد و قاچاق انسان، روزنامههايي مثل آبزرور و گاردين مجموعهاي از مقالات را منتشر كرده‌اند و هفته گذشته برندگان جوايز رسانه روز ضد بردهداري20 بريتانيا معرفي شدند. گاردين از مجموعهاي با نام «بردهداري آشكار در عصر حاضر» شروع كرد كه شرايط بي‌رحمانه كاري كارگران نپالي21 در قطر براي آمادگي جام جهاني 2022 را نشان ميدهد.
مشابه بازيهاي المپيك سوچي22، با ساخت مجتمعهاي عظيم براي رويدادهاي ورزشي بينالمللي مهم الگوي مشتركي پديد آمده است كه تحت فشار يك برنامه ضرب‌الاجل از پيش تعيين شده، شرايط كاري غير انساني با قابليت بالا براي قاچاق كارگران اجباري تحميل ميكند. گاردين داستان غمانگيز پسري شانزده ساله23 از نپال را نقل ميكند كه در تلاش براي فرار از فقر به قطر ميآيد تا در يك اردوگاه تنگ كار اجباري و با سوء استفاده يك واسطه قاچاق كه با پاسپورت جعلي او را بيست ساله جا زده بود، كار كند. پسر شانزده سال‌هاي كه مجبور شده بود زندگياش را در بردگي بگذراند، اما به جاي دريافت دستمزد وعده داده شده دو ماه بعد ميميرد. هيئت مديره اشتغال خارجي نپال تخمين ميزند كه طي سال 2012 تعداد 726 كارگر مهاجر نپالي در خارج از كشور جان خود را از دست دادهاند كه افزايشي 11 درصدي نسبت به سال گذشته داشته است. بيشتر كارگران خارجي به ويژه از آسيا به درون اين دنياي استثمار، فساد و فريبي كه به طور فزاينده خود را در بردگي و مرگ نشان ميدهد، جذب و گمراه ميشوند.
در همين باره، مجلس انگلستان در تلاطم تهيه پيشنويس اولين لايحه ضد برده‌داري خواستار محكوميت مادام العمر قاچاقچيان انسان است. مذاكره مجالس درباره ساده كردن قانون براي افزايش ميزان محكوميت متمركز است. هفته گذشته استيو مك كوئين24 در انتقادي خواستار بازنويسي لايحهاي شد كه به موجب آن، قربانيان بردهداري خود به مجرمان تبديل نشوند. تجديد نظر اين درخواست در جريان است.
حتي ترفندي تبليغاتي25 ركورد گينسي را اعلام كرده بود كه در پانردهم آوريل 2013 هفت شهر اروپا را در 24 ساعت با هدف تأكيد بر آگاهي مردم از قاچاق انسان و جمعآوري پول براي سازمان سياست مبارزه با قاچاق انسان در امريكا (ECPAT-USA) طي كرده است. اين هفته نيز در دانشگاه ايالتي چيكو در كاليفرنيا به عنوان سومين سالانه آگاهي از قاچاق انسان شناخته شده است26. آخر هفته گذشته در يك نشست دو پيشرفت واقعي در ريشهكن كردن برده‌داري به تلاش‌هايي بسيار بيشتر از قصد و نيتي زودگذر و «بحث داغ روز» شدن نياز دارد.
مليتي27 با نمايندگاني از شهر ال پاسو تگزاس28 و شهر سيوداد خوارس مكزيك29 نشست مشتركي در زمينه بردهداري مدرن و قاچاق انسان براي كاهش وقوع اين امر بين مكزيك و ايالات متحده برگزار شد.
به نظر ميرسد كه قانونگذاران و مذاهب كليسا به طور يكسان از سطح منطقهاي تا بين‌المللي در رابطه با دفاتر پليس اينترپل، ملي و منطقه‌اي در حال بسيج نيروهاي كار هستند نه اينكه چون قبل حركتي در پرداختن به مشكل بردهداري جديد انجام دهند. تعدادي از سازمانهاي حمايتي در سال‌هاي اخير در حال مبارزه‌اند تا اين نقض حقوق بشر گمراهكننده و مخرب را در ميان بدترين نوع اولويت جهاني قرار دهند و ظاهراً تلاشهاي آنها در نهايت دارد نتيجه ميدهد. اما پيشرفت واقعي در ريشهكن كردن برده‌داري به تلاشهايي بسيار بيشتر از قصد و نيتي زودگذر و «بحث داغ روز» شدن نياز دارد.

/// مقالات