// مقاله / واقعه عاشورا در آينه آمار و ارقام

واقعه عاشورا در آينه آمار و ارقام در یادداشت های شما ذخیره شد. توجه داشته باشید که یادداشت ها موقت بوده وبعداز خروج شما حذف خواهد شد.

واقعه عاشورا در آينه آمار و ارقام

به كوشش محمود سوري

// اشاره

يكي از آثار شاخص درباره نهضت حسيني عليه السلام كتاب دو جلدي تاريخ قيام و مقتل جامع سيدالشهداء عليه السلام به كوشش گروهي از تاريخ‏پژوهان، به سرپرستي استاد مهدي پيشوايي است. در جلد دوم اين كتاب (ص463 ـ 504) برخي از آمار و ارقام‏ها در خصوص نهضت عاشورا آورده شده كه با حذف اقوال مختلف تاريخ‏نگاران، به ديدگاه درست اشاره مي‏كنيم.

// ( نامه‏ها و بيعت‏كنندگان كوفي با امام حسين عليه السلام

از ميان آمار گوناگوني كه در كتاب‌هاي تاريخي آمده، درست آن است كه تعداد 150 نامه از سوي كوفيان به نمايندگي از دوازده هزار يا هيجده هزار كوفيِ بيعت‏كننده به سوي امام حسين عليه السلام فرستاده شد. پس اين قول كه نويسندگان نامه هيجده هزار تن بوده‏اند، با واقعيت‏هاي تاريخي سازگاري ندارد و اين تعداد، كساني هستند كه با جناب مسلم بن عقيل بيعت كردند.

// تعداد اصحاب امام حسين عليه السلام

( هنگام خروج از مدينه
هنگام خروج از مدينه، فقط اهل بيت امام حسين عليه السلام با ايشان همراه بودند كه تعدادشان را 19 تا 21 نفر گفته‏اند.
( هنگام خروج از مكه
تاريخ‏نگاران تعداد ياران سيدالشهداء را در اين مقطع زماني، از اهل بيت حضرت و اصحاب ايشان، بين 79 تا 90 نفر ذكر كرده‏اند.
( در كربلا پيش از عاشورا
در اين زمان نيز تعداد ياران حضرت، با توجه به رفتن برخي از نزد حضرت و پيوستن گروهي ديگر در ميانه راه، حدود 70 تا 90 نفر بوده است.
( روز عاشورا
با توجه به گروهي از ياران لشكر كوفه كه به امام پيوستند، مي‏توان اصحاب حضرت را بين 65 تا 145 نفر دانست كه در اين ميان، آمار 72 نفر به لحاظ قدمت و اعتبار منابع و كثرت ناقلان آن، قابل اعتماد و پذيرفتني مي‏نمايد.

// ( تعداد سپاهيان كوفي

منابع تاريخي، تعداد سپاهيان لشكر كوفه را بين 6000 تا 56000 نفر گفته‏اند كه بنا بر مشهور، حدود 30000 نفر درست‏تر به نظر مي‏رسد.

// ( شمار صحابه پيامبر در ميان شهيدان كربلا

در ميان ياران امام حسين‏ عليه السلام هفت تن از اصحاب پيامبر اعظم صلي الله عليه و آله حضور داشتند كه به شهادت رسيدند. اين هفت شهيد سرافراز عبارت‏اند از:
ـ اَنَس بن حارث كاهلي؛
ـ عبدالرحمان بن عبدربّه انصاري؛
ـ عبدالله بن بُقطُر؛
ـ عمار بن ابي‏سلامه دالاني همداني؛
ـ مسلم بن عَوسَجه اسدي؛
ـ نُعَيم بن عَجلان انصاري؛
ـ هاني بن عروه مرادي.

// روزشمار نهضت عاشورا

( سال 60 هجري قمري
( 15 رجب: مرگ معاويه.
( 27 رجب: بيعت‏خواهي وليد بن عُتبَه حاكم مدينه از امام حسين عليه السلام .
( 28 رجب: خروج امام حسين عليه السلام از مدينه.
( 3 شعبان: ورود امام حسين عليه السلام به مكه.
( 10 رمضان: رسيدن نخستين نامه‏هاي كوفيان به امام به دست عبدالله بن مسمَع همداني و عبدالله بن وال.
( 12 رمضان: رسيدن 150 نامه از كوفيان به امام به دست قيس بن مُسهِر صَيداوي، عبدالرحمان بن عبدالله اَرحَبي و عَمارة بن عَبد سَلولي.
( 14 رمضان: رسيدن نامه سران و مردم كوفه به امام به دست هاني بن هاني سَبَيعي و سعيد بن عبدالله حنفي.
( 15 رمضان: خروج مسلم بن عقيل از مكه به سوي كوفه.
( 5 شوال: ورود مسلم بن عقيل به كوفه.
( 8 ذيحجه: خروج امام حسين عليه السلام از مكه/ قيام مسلم بن عقيل در كوفه.
( 9 ذيحجه: شهادت مسلم بن عقيل.
( سال 61 هجري قمري
( 2 محرم: ورود امام و يارانش به كربلا.
( 3 محرم: ورود عمر سعد با سپاهي چهار هزار نفره به كربلا.
( 6 محرم: اجتماع كامل سپاه دشمن/ ياري خواستن حبيب بن مُظاهِر از قبيله بني‏اسد براي ياري امام حسين عليه السلام و ناكامي او در اين مأموريت.
( 7 محرم: بستن آب بر روي امام حسن عليه السلام و يارانش.
( 9 محرم: تاسوعاي حسيني/ ورود شمر به كربلا/ اعلام جنگ لشكر عمر سعد به امام/ مهلت خواستن حضرت براي دعا و نماز شب آخر با خدا.
( 10 محرم: عاشوراي حسيني/ شهادت امام حسين عليه السلام و ياران باوفايش در راه عقيده و ايمان خويش/ آغاز اسيري اهل بيت.
( 11 محرم: حركت اسرا به سوي كوفه و دفن شهدا به دست بني‏اسد از اهالي غاضريه.
( 12 محرم: ورود اهل بيت به كوفه.
( 13 محرم: خروج اهل بيت از كوفه و حركت به سوي شام.
( 1 صفر: ورود اهل بيت و سر مطهر امام حسين عليه السلام به شام.
( 20 صفر: اربعين حسيني.

// منبع

گروهي از تاريخ‏پژوهان زير نظر حجت‏الاسلام و المسلمين مهدي پيشوايي. پاييز 1392. تاريخ قيام و مقتل جامع سيدالشهداء عليه السلام ، جلد دوم. قم: مؤسسه آموزشي و پژوهشي امام خميني رحمه الله ، چاپ سوم.

/// مقالات