موضوع: علوم تربيتي و روانشناسي تاریخ نشر: بهمن1394 نویسنده: سمانه خالدي

داستان هايي از زنان نمونه

نقش مؤثر تربيتي زنان در خانواده و جامعه بر هيچ كس پوشيده نيست. به تعبير بنيانگذار انقلاب اسلامي از دامن زن، مرد به معراج مي‌‏رود و صلاح و فساد يك جامعه، از صلاح و فساد زنان در آن جامعه سرچشمه مي‏‌گيرد. تاريخ اسلام گواهي ميدهد كه همواره زنان با ايمان، شجاع و ضد ظلم بسياري بودهاند كه علاوه بر ايفاي نقش همسري و مادري، زندگي آنها سراسر ايثار و شهادت و از خودگذشتگي در راه خداي سبحان بوده است. از آنجا كه انسانها همواره تحت تأثير حس كمال‎جويي كه در فطرت و سرشت آنها نهفته است، مايل به پيروي از افرادي هستند كه درجه‎هاي بيشتري از كمال را پشت سر نهاده و وجود خويش را به فضايل و صفات پسنديده بيشتري آراسته‎ باشند، بيان سرگذشت زنان نمونه در راستاي تحقق هرچه بيشتر آرمانهاي اسلام در تحقق سبك زندگي ديني و معنوي مؤثر خواهد بود. به همين جهت است كه در قرآن كريم الگوهاي تربيتي از زنان در قالب داستان بيان و معرفي گرديده است. از سوي ديگر توجه به اين نكته ضروري است كه امروزه رسانهها نقش مهمي در ارائه الگو به مخاطبان خود دارند و در قالبهاي مختلف عكس و فيلم و سريال و كليپ و ..... به طور مستقيم و غيرمستقيم الگوهاي فراواني را در اختيار مخاطبان خود قرار ميدهند. در اين ميان از رسانه انتظار مي‎رود كه به مسائل تربيتي و ديني بپردازد و از راه الگوسازي درست، به مفاهيم ديني، تعميق بخشد. به جهت پشتيباني پژوهشي از رسانه ملي اين مجموعه سعي دارد داستانهايي از زنان نمونه ارائه دهد تا زمينه توليد برنامههاي مناسب جهت اشاعه الگوهاي رفتاري زن مسلمان در فرهنگ اسلامي براي جامعه امروز ايراني هر چه بيشتر تحقق يابد.


موضوع: علوم تربيتي و روانشناسي تاریخ نشر: فروردين1393 نویسنده: معصومه سيفي ديوكلائي

تربيت اخلاقي مخاطب

امروزه رسانه‌ها بيش از هر چيز بر افكار عمومي اثر مي‌گذارند و نگرش‌ها را تغيير مي‌دهند. با استفاده از رسانه‌هاي جمعي مي‌توان نگرش‌هاي غلط را در جامعه از ميان برد و باورهاي جديد را به جامعه القا كرد. در واقع رسانه‌ها، ابزار اصلي انتقال اطلاعات در جوامع هستند كه هر روز مي‌توانند با خلق تفكري جديد به روند توسعه جامعه كمك كنند. در اين ميان، رسانه بر تقويت اصول اخلاقي و گرايش به آن توجه فراواني دارد. رسانه ملي (صدا و سيما) كه رسانه‌اي جمعي است از اين امتياز در شكل‌دهي و اثرگذاري بر فرهنگ جامعه برخوردار است، امّا به دليل پيچيدگي‌هاي خاص فرآيندهاي ارتباط جمعي و مديريت پيام، دقت و تفكر عميق و شايسته لازمه تحقق چنين امري است. با توجه به اينكه رسالت رسانه در جامعه ما در چارچوب احكام ديني و اسلام بنا شده است، بنابراين ضروري است رسانه در اصلاح رفتاري اجتماعي، انساني با رويكردهاي ديني، به حفظ و تثبيت ارزش‌ها توجه كند. در اين اثر، به شيوه‌هاي انتقال ارزش‌هاي اخلاقي، رسانه ملي توجه شده است. در فصل اول، كليات پژوهش ارائه شده و در فصل دوم، مباحث نظري مربوط به تربيت اخلاقي و رسانه بررسي شده و از ميان ديدگاه‌هاي گوناگون درباره اثرگذاري، نظريه كاشت و شكل‌دهي مبناي نظري بحث برگزيده شده است. فصل سوم، با در نظر گرفتن كاركردهاي مختلف رسانه، براي مديران و برنامه‌سازان برنامه‌هاي صدا و سيما تدوين گرديده است.


موضوع: علوم تربيتي و روانشناسي تاریخ نشر: بهمن1392 نویسنده: عليرضا رنجبر,مريم سقلاطوني

حريم ريحانه (پيام هاي كوتاه و زيرنويس ويژه عفاف و حجاب)

حجاب يكي از ضروريات مهم دين مبين اسلام است كه در آيات متعدد قرآن به صراحت آمده است. اين مسئله در دنياي امروز نيز به عنوان سمبل اسلام شناخته مي‌شود و به يكي از نقاط مورد تهاجم دشمنان اسلام تبديل شده است. بنابراين، مسئله حجاب از سويي فراتر از فروع معمولي دين است و از سوي ديگر نيز مسائل اجتماعي ـ اخلاقي پيوند تنگاتنگي با مسئله حجاب پيدا كرده است و حجاب براي پيش‌گيري از فساد، بي‌بندوباري و بروز آسيب‌هاي اجتماعي و انحرافات است. حجاب و عفاف امري فرهنگي است و بايد با شيوه‌هاي فرهنگي، پيام لازم براي حاكميت مفهوم اين ارزش الهي در روح و فكر و عمل جوانان اجرا شود. همچنين براي افزايش آگاهي جوانان، بايد ديدگاه اسلام به طور جامع و زيبا در زمينه ضرورت، فلسفه و فوايد عفاف و تأثير آن در زندگي فردي و اجتماعي بيان شود تا زمينه پذيرش فطري و درك حقيقت عقلاني و منطقي حجاب براي جوانان فراهم گردد. ازاين‌رو، اين مسئوليت بزرگ بر عهده رسانه‌هاي جمعي به ويژه صدا و سيما قرار مي‌گيرد. فراگير شدن پيام‌هاي كوتاه و استفاده روز افزون از اين قالب، بستر مناسبي را براي تبليغ مسائل فرهنگي و ايجاد ارتباط مستقيم با مخاطبان بدون محدوديت‌هاي زماني و مكاني فراهم آورده است. اين پيام‌ها با تسهيل ارتباط پركاربردترين وسيله انتقال، معنا شده است تا رسانه بتواند با تواتر در ارسال پيام تا آنجا كه ملال و خستگي به بار نياورد به توانايي پردازش اطلاعات مربوط به موضوع كمك كند و زمينه‌هاي دقت موشكافانه نسبت به استدلال‌هاي پيام را فراهم نمايد؛ چرا كه تكرار پيام، قرار گرفتن در معرض آن را افزايش مي‌دهد و پخش گاه و بي‌گاه آن مي‌تواند به متقاعد‌سازي كمك كند. مجموعه پيام‌هاي كوتاه و زيرنويس‌هاي تلويزيوني ويژه حجاب و عفاف كه به قلم آقاي علي‌رضا رنجبر و خانم سقلاطوني تأليف شده است تلاشي است در جهت معرفي مضامين بلند ديني و اخلاقي. همچنين ديدگاه‌هاي كارشناسي در تبيين و معرفي چيستي، چرايي، اهداف و فوايد حجاب براي جوانان در قالب پيام‌هاي كوتاه ارائه شده است كه اميد است برنامه‌سازان رسانه از آن بهره ببرند.


موضوع: علوم تربيتي و روانشناسي تاریخ نشر: آذر1392 نویسنده: عبدالله محمدي

كودكان و نوجوانان در قيام عاشورا (رهيافتي بر برنامه‏ سازي در رسانه ملي)

يكي از جلوه‏ هاي باشكوه حركت كاروان امام حسين عليه‏ السلام ، حضور كودكان همراه امام حسين عليه‏السلام و خاندان مكرم ايشان است. اين حضور شورانگيز به شكوه حركت امام حسين عليه‏السلام رنگ و بوي خاصي بخشيد. در حماسه كربلا هر يك از رادمردان و شيرزنان عاشورا به سهم خود بر اعتلا و سربلندي اين حماسه افزودند اما كربلا از حماسه كودكاني كه در اين سفر جاودانه، هم پاي ايثارگران و جانبازان عاشورا چكامه حضور سرودند خاطره اي فراموش ناشدني بر سينه دارد. موفقيت در انجام مسؤوليت‏هاي خطيري كه بر عهده يكايك ياران امام حسين (عليه‌السلام) در كربلا نهاده شده بود، جز از طريق آراسته بودن به فضيلت‏هاي والاي انساني و الهي امكان‏پذير نمي‏باشد. بدون شك وجود مجموعه اي از صفات و ويژگي‌هاي برجسته انساني در جوانان و نوجوانان كربلا بود كه آنان را به عنوان دلاورمردان تاريخ و اسوه همه ايثارگران بعد از خود در طول تاريخ زنده نگهداشته و جاودانه كرده است. از سويي برخي از كودكان اگر چه نجنگيدند اما حضور و شهادتشان نقش مهمي در عظمت ابعاد قيام و نيز شتاب بخشيدن در فروپاشي بنيان ظلم و استبداد در جامعه گرديد. آري عاشورا تابناكي خود را مديون درخشش خورشيد كربلا و ستارگاني است كه گرد آن منظومه نورافشاني نموده اند. و اما...الگوپذيري و سرمشق گرفتن از رفتار ديگران از ويژگي ‏هايي است كه به حكم آفرينش در وجود انسان به وديعه نهاده شده است. اين ويژگي در گروه سني كودك و به ويژه نوجوان نمود بيشتري دارد. به همين دليل، در اين پژوهش ، برخي از ويژگي ‏هاي كودكان و نوجوانان حاضر در كربلا را كه قابليت الگودهي به كودكان و نوجوانان امروزي را دارند، بيان شده است . اين اثر تلاشي است اگر چه اندك؛ جهت معرفي زيبايي‌هاي كه كودكان و نوجوانان عاشورا بر حماسه كربلا افزودند و تاثير نقش آفريني آنان در كودكان و نوجوان كشورمان.اميد است مورد توجه برنامه سازان رسانه ملي قرار گيرد.


موضوع: علوم تربيتي و روانشناسي تاریخ نشر: تير1391 نویسنده: احمد رضوانفر

فرهنگ اخلاقي معصومين عليهم السلام حرف (د - ذ)

آفريدگار جهان، آفريده خود را بر اساس عقل و فطرت آفريده و سراپاي وجود او را با محبت سرشته و شريف‏ترين مظهر خود را نماينده خويش در روي زمين قرار داده است. دو يادگار پيامبر صلي الله عليه و آله ؛ يعني قرآن و سنت، آموزه‏هاي شيريني را دربردارند كه دريچه رستگاري را به روي همگان مي‏گشايند و آنان را به كمال مطلوب مي‏رسانند. در سراسر متون ارزشمند ديني، براي تربيت اين آفريده، برنامه‏هايي ارائه شده است تا بدان جا كه پيامبر گرامي اسلام صلي الله عليه و آله غايت بعثت خود را به كمال رساندن انسان معرفي فرمود: «اِنَّما بُعِثتُ لِاُتَمِّمَ مَكارِمَ الاَخلاقِ» پس سپاس خدايي را سزاست كه فراخناي گيتي را چشم انداز انسان ساخت و وي را به زيور خرد آراست و هر آنچه را در زمين و آسمان است، رام او كرد تا وي به كاوش در اين حقايق بپردازد و با دو بال عقل و دين، بر فراز جهان، به جان جهان بنگرد و از بزرگ آموزگاران دين، عالي‏ترين سطح دانش و بينش را فرا گيرد. اين مجموعه، برگ سبزي است پيش‌كش به بوستان دانش و ادب تا دانش‌پژوهان با صرفه‌جويي در زمان، به دانستني‏هاي دين دست يازند و از درياي بي‏كران قرآن و حديث و كردار بزرگان دين، گوهرها بيابند. نگارنده محترم، حجت الاسلام والمسلمين احمد رضوانفر با قلم شيواي خود، اين مجموعه الفبايي فرهنگ اخلاقي معصومين عليهم السلام را با نظارت و ارزيابي جناب حجت الاسلام و المسلمين محمدحسين درافشان تحفه همگان ساخته است. پس از بيان مقدمه‏اي درباره عنوان هر يك از موضوع‏ها و بررسي اهميت و ضرورت آن، «گلبانگ حديث»، گلچيني از احاديث كوتاه و گوياي معصومين عليهم السلام با موضوع‌بندي خاصي جهت استفاده گويندگان و مجريان صدا و سيما و براي استفاده ميان‌برنامه‌ها و زيرنويس سيما تهيه شده است. از آنجا كه مسايل اخلاقي تنها در قالب ارائه نمونه‏هاي رفتاري بسيار زيبا تأثير بسزايي بر خواننده خواهد داشت، نمونه‏هاي رفتاري نيز آورده شده است. افزون بر آن، شيرازه هر موضوع با اشاره‏اي به پي‏آمدها و آموزه‏هاي مورد نظر تكميل گشته است تا خواننده به نتيجه مطلوب برسد. اكنون خرسنديم كه حروف «د ـ ذ» از مجموعه فرهنگي اخلاقي معصومين عليهم السلام را به حضور شما خوبان كه اهل انديشه و ايمان و انتخابيد، پيش‌كش مي‏كنيم. اميد است رهاورد اين اثر، گشايش افق‏هاي تازه‏اي در چشم‏انداز زندگي همه باشد. آري، اگر مي‏‏خواهيم زندگي‏مان معنادار و هدف‏مند و حركت‏مان جهت‏دار باشد، بايد از فرهنگ اخلاقي و تربيتي پيشوايان معصوم خويش الگو بگيريم و تنها از آنان پيروي كنيم.


موضوع: علوم تربيتي و روانشناسي تاریخ نشر: دي1390 نویسنده: محمدرضا پورفلاحتي

تجلي ايمان در رفتار فردي و اجتماعي جوانان

يكي از دغدغه‌هاي جوانان دست‌يابي به سعادت است و پيمودن مسير سعادت در گرو ايمان است. ايمان است كه به انسان حيات و پويايي مي‌بخشد و او را از لبه تاريكي به وادي نور و بهجت رهنمون مي‌سازد. سخن گفتن از ايمان، گشودن راهي براي آناني است كه از تجربه ايمان محرومند و نيز تعالي دادن تجربه ايماني كساني است كه واجد آنند.


موضوع: علوم تربيتي و روانشناسي تاریخ نشر: مهر1388 نویسنده: محمدرضا پورفلاحتي

اخلاق زندگي (3) (مجموعه متن‌هاي برنامه‌اي براي گروه‌هاي خانواده و اجتماعي)

بدون شك همه خواهان نيكبختي و سعادتند و براي رسيدن به اين هدف، راهي جز تهذيب نفس نيست، چنانكه انبيا و اوليا(ع) خود، در اين مسير حركت كرده و حقيقتجويان را نيز به اين راه دعوت كردهاند. براي كسب فضايل اخلاقي، نخست شناخت فضايل و رذايل و آگاهي از شخصيت و جايگاه واقعي انسان ضرورت دارد.راه كسب اخلاق نيكو و گام نهادن در وادي تهذيب اين است كه انسان خود را به كارهايي وادار كند كه نتيجه آن نيكو شدن اخلاق است. علم اخلاق، راه رسيدن به سعادت و كمال حقيقي را مي‌نماياند و از مهم‌ترين سرمايههاي تكامل مادي و معنوي انسان است، به گونه‌اي كه علماي اخلاق معتقدند صفات حميده و خلق و خوي پسنديده، موجب وظيفهشناسي و توازن زندگي انسان است. مباحث اين پژوهش در دو فصل اخلاق فردي و اجتماعي سامان يافته است و براي برخي از موضوع‌ها دو متن تنظيم شده است.


موضوع: علوم تربيتي و روانشناسي تاریخ نشر: شهريور1388 نویسنده: اقبال حسيني نيا

اخلاق زندگي (2) (مجموعه متون برنامه اي براي گروه هاي خانواده و اجتماعي)

اين مجموعه، با گردآوري رهنمودهايي اخلاقي از آموزه هاي قرآن كريم و روايت هاي امامان معصوم(ع)، بر آن است كه زمينه رشد و تعالي افراد را در عرصه خانواده و اجتماع به گونه اي فراهم آورد تا به مرتبه اي دست يابند كه مشمول بشارت امام متقين شوند كه فرمود: «طُوبي لِنَفْسٍ اَدَّتْ اِلي رَبِّها فَرْضَها؛ خوشا به حال نفسي كه آنچه پروردگارش واجب كرده، ادا كند»


موضوع: علوم تربيتي و روانشناسي تاریخ نشر: ارديبهشت1387 نویسنده: شكيبا سادات جوهري

گفتارهايي در رابطه با روابط والدين با فرزندان

ژوهشگر ارجمند، سركار خانم شكيبا سادات جوهري كوشيده‌ است از متون ديني، آموزه‌ها و دست‌مايه‌هاي گران‌سنگي براي برنامه‌سازان صداوسيما فراهم آورد تا با استعانت از اين آموزه‌ها، در تنظيم رفتار والدين و فرزندان و هموارسازي تربيت ديني، گام‌هاي مؤثرتري بردارند. با سپاس از ايشان، اميد داريم اين مجموعه مورد استفاده بهينه قرار گيرد.


موضوع: علوم تربيتي و روانشناسي تاریخ نشر: تير1386 نویسنده: سيد محمد صفوي

دوستي و دشمني (از ديدگاه پيامبر اعظم صلي الله عليه و آله )

حبّ و بغض از مهم ترين اوصاف نفساني انسان ها و جهت دهنده به همه رفتارهاي آدمي بوده و به همين دليل، در آموزه هاي اسلامي از اهميت بسياري برخوردار است. دوستي ها و دشمني ها حكايت به بلنداي آفرينش انسان دارد. از آن زمان كه خون هابيل، مظلومانه بر زمين ريخت و حتي پيش از آن، هنگامي كه شيطان به دليل نگاه خودبينانه اش و با منطق پوشالي «خلقتني من نار و خلقته من طين» بر آدم سجده نكرد و به واسطه همين دشمني با خدا از درگاهش رانده شد، همواره دوستي ها و دشمني هاي انساني، خود را نشان داده اند و تقابل خير و شر در صحنه گيتي وجود دارد. بدين ترتيب، انسان همواره خود را بر سر دو راهي حق و باطل مي بيند و مختار است تا يكي را برگزيند. در اين پژوهش تلاش شده است ريشه هاي دوستي و دشمني بررسي شود تا بدانيم چه چيزي شايسته دوستي است و با چه چيزي بايد دشمني كرد و در حب و بغض چه حدودي بايد رعايت شود. محور اين بحث ها سيره رسول اكرم صلي الله عليه و آله است. البته در موارد اندكي به سيره ائمه اطهار: نيز تمسك شده و آياتي به اشاره آورده شده است. عناوين مهم مطالب ارائه شده در اين كتاب عبارتست از؛ معيار دوستي و دشمني، آثار دوستي با خداوند، قلمرو دوستي و دشمني، شيوه هاي جلب دوستي، دشمنان امت اسلامي، همراه با برنامه سازان.


× علوم تربيتي و روانشناسي

// کتاب