موضوع: تاریخ نشر: ارديبهشت1383 نویسنده: نعمت الله عليجاني

موانع توسعه سياسي ايران از ديدگاه امام خميني رحمه الله

پژوهش حاضر با جمع بندي نظريه هاي گوناگون و نقد و بررسي آنها، در پي آن است تا علل توسعه نايافتگي سياسي ايران از ديدگاه امام خميني رحمه الله را تبيين كند؛ زيرا با توجه به ابهام هايي كه در بحث هاي نظري در زمينه تأثير عوامل داخلي و خارجي در توسعه نايافتگي ايران وجود دارد، تبيين ديدگاه هاي امام خميني رحمه اللهمي تواند در اين زمينه راه گشا باشد. از دستاوردهاي اين پژوهش، تبيين مهم ترين موانع توسعه سياسي از ديدگاه حضرت امام مي باشد. در ادامه به ديدگاه حضرت امام خميني رحمه الله درباره موانع توسعه سياسي ايران پرداخته شده كه تلفيقي از عوامل خارجي و داخلي با تاكيد بر عوامل خارجي است. اين پژوهش، حاصل تلاش پژوهشگر ارجمند جناب آقاي نعمت الله عليجاني است كه با همكاري علمي كارشناسان مركز پژوهش هاي اسلامي صدا و سيما فراهم آمده است. ايشان كوشيده اند اين پژوهش به گونه اي تدوين گردد كه همه مراكز و مؤسسه ها به ويژه رسانه صدا و سيما كه در گسترش آگاهي هاي سياسي و اجتماعي جامعه به ويژه نشر انديشه سياسي حضرت امام خميني رحمه الله در سطح جامعه، نقش زيادي دارد، بتوانند براي زدودن موانع توسعه سياسي و بهبود وضع جامعه بهره مند شوند.


موضوع: تاریخ نشر: فروردين1383 نویسنده: رضا حاج احمدي

منتخبان بصير (بررسي و پاسخ به شبهه هاي موجود) درباره مجلس خبرگان رهبري

رهبري، ركن اساسي و محور اصلي نظام جمهوري اسلامي ايران است و در قانون اساسي به عنوان ضامن پيش‏گيري از انحراف سازمان‏هاي گوناگون شناخته شده است. حوزه وسيع و مسئوليت‏هاي سنگين رهبري و نقش بنيادين آن در سلامت نظام سياسي از يك سو و كشف بهره‏مندي رهبري از صلاحيت‏هاي علمي، اخلاقي و توانايي‏هاي گوناگون از سوي ديگر، نشان دهنده وظيفه خطير و حساس مجلس خبرگان رهبري به عنوان نهادي است كه عهده‏دار انتخاب و نظارت بر رهبري گشته است. همين امر سبب شده است تا افراد ناآگاه يا مغرض و معاند همواره درباره كاركرد اين مجلس به شبهه‏افكني دست يازند تا از اين راه، زمينه تضعيف رهبري و اساس نظام اسلامي فراهم آيد. ازاين‏رو، ترسيم جايگاه واقعي مجلس خبرگان، شرح عملكرد و پاسخ به ايرادها و شبهه‏هاي مربوط به آن از امور بايسته‏اي است كه بايد مورد اهتمام فرهيختگان و انديشمندان حوزه و دانشگاه قرار گيرد. با اين هدف ، مركز پژوهش‏هاي اسلامي صدا و سيما به عنوان عضوي از رسانه ملي، پژوهش حاضر را تدارك ديده است تا برنامه ريزان و برنامه سازان با بهره‏گيري از آن به تنوير افكار عمومي و پاسخ گويي به ذهن‏هاي جست‏وجوگر بپردازند و زمينه تحكيم پايه‏هاي اصلي نظام را فراهم آورند.


موضوع: تاریخ نشر: فروردين1383 نویسنده: علي محمدي جوركوبه

مطالعه تطبيقي جرم سياسي

اصطلاح «جرم سياسي» در قرن نوزدهم ميلادي وارد قوانين جزايي كشورها شد و باعث تغيير نگرش نسبت به مجرمان سياسي گشت. اين رويكرد، امتيازاتي با عنوان «رژيم ارفاقي» براي آنان به همراه داشت. به علت جامع و مانع نبودن تعريف جرم سياسي در عرف بين‏المللي، پس از گذشت نزديك به يك قرن از اين تحول، دايره شمول جرم سياسي براي پيش‏گيري از سو استفاده مجرمان حرفه‏اي محدود گرديد و جرم‏هايي مانند جاسوسي، خيانت به كشور و تروريسم دست كم از مزاياي سياسي بي‏بهره شدند. با اين حال، چون تعريف روشني از مفهوم جرم سياسي در مدت دو قرن صورت نگرفته است، هنوز كشورها، سازمان‏ها و مؤسسه‏هاي بين المللي و حقوق دانان برداشت يكساني از آن ندارند. فقه جزايي اسلام از چهارده قرن پيش، جرايم بر ضد حكومت را از جرم‏هاي عادي تفكيك كرده و واكنش خاصي نسبت به آن نشان داده و امتيازهايي براي اين مجرمان در نظر گرفته است. جرم بغي را ـ كه در فقه جزايي اسلام مطرح شده است ـ مي‏توان يكي از بارزترين و مهم‏ترين مصاديق جرم سياسي در حقوق موضوعه دانست. پژوهشگر ارجمند جناب حجت الاسلام والمسلمين آقاي علي محمدي كوشيده است پس از بررسي ويژگي‏هاي جرم سياسي در حقوق موضوعه و جرم بغي در فقه جزايي اسلام دستاوردهاي پژوهشي خود را جهت بهره برداري در اختيار خوانندگان قرار دهد. مهم‏ترين مباحث ايشان به قرار زير است: 1. مجرمان سياسي به دليل داشتن انديشه اصلاحي و نسبي بودن جرم سياسي، شايسته برخورداري از امتيازهاي رژيم ارفاقي هستند. مزاياي ايشان در مرحله دادرسي عبارت است از: حضور هيئت منصفه در دادگاه؛ علني بودن دادگاه؛ عدم استرداد؛ حق پناهندگي و معافيت از مقررات جرايم مشهود؛ اين مزايا در مرحله مجازات نيز عبارتند از: برخورداري از نظام مجازات‏هاي موازي و خفيف‏تر ؛ لغو مجازات اعدام؛ اعمال نشدن مقررات تكرار جرم؛ بهره‏مندي بيش‏تر از عفو سريع‏تر؛ دارا بودن حق اعاده حيثيت و... . 2. از نظر فقه جزايي اسلام، تا زماني كه بغات، شورشي و جنگ را آغاز نكنند يا مانع اجراي احكام حكومت اسلامي نشوند، مجازات جرم بغي درباره آنان اجرا نمي‏شود. در صورتي كه بغات پيش از جنگ، مرتكب جرمي نشوند، مجرم عادي به شمار مي‏آيند و برابر قوانين جزايي اسلام با آنان برخورد مي‏شود. حاكم اسلامي موظف است تمام راه‏هاي مسالمت‏آميز حل اختلاف، مانند دعوت به صلح، رفع شبهات، تأمين خواسته‏هاي به حق و... را پيش از رويارويي با بغات بپيمايد. جنگ با آن‏ها آخرين حربه و دواست. با اين حال بغات پس از پايان جنگ نيز تا از تمامي حقوق و مزاياي شهروندي برخوردارند. برنامه‏سازان با تبيين درست جرم سياسي مي‏توانند به دور از افراط و تفريط با تنوير افكار عمومي، اذهان مخاطبان را در موضوع‏هاي پر مناقشه به سوي ثبات و داوري سوق دهند. به گونه‏اي كه آحاد مردم به راحتي بتوانند مجرمان سياسي را از مجرمان عادي تفكيك كنند و اجازه ندهند مجرمان عادي خود را به مانند مجرمان سياسي قلمداد كرده و از امتيازهاي آنان بهره‏مند شوند. در پايان با تشكر از پژوهشگر محترم و سپاس از همكاران و كارشناسان و ارزيابان اداره كل پژوهش مركز كه در به ثمر رساندن اين اثر نقش به‏سزايي داشته‏اند، اميدواريم اين اثر، گامي در تبيين مباحث حقوقي در رسانه باشد.


موضوع: تاریخ نشر: تير1380 نویسنده: سعيد كريمي

توسعه سياسي (رسانه و راه‌هاي تقويت مشاركت مردم در صحنه‌هاي سياسي و اجتماعي)

يكي از مباحث مهم در حوزه هاي علوم و فلسفه سياسي، مسأله ي مشاركت است. اصول متعدد قانون اساسي، اين حق را در موارد گوناگون مانند: مشاركت مردم در انتخاب رييس جمهور، خبرگان رهبري، نمايندگان مجلس شوراي اسلامي، شوراها و... آشكار مي سازد. پژوهش حاضر در پي دست يابي به جلب مشاركت مردمي در سه بخش با عنوان راه كار گسترش مشاركت مردم در صحنه هاي سياسي ـ اجتماعي، بررسي محتوايي موضوع و بررسي نقش كاربردي صدا و سيما در مشاركت سياسي و اجتماعي سامان دهي شده است.


موضوع: تاریخ نشر: بهمن1379 نویسنده: مجدالدين معلمي

تمدن ها؛ گفت وگو يا درگيري

فروپاشي معادلات جهان دو قطبي، متفكرين را به ارايه ي تئوري هاي مختلف در مورد آينده ي جهان واداشت. «برخورد تمدن هاي» هانتينگتون در اين زمينه بحث هاي فراواني را در مجامع علمي و پس از آن در رسانه ها برانگيخت و اين كنكاش به تئوري سازي هاي جديد و تعاريف و دستورالعمل هاي نو پيرامون تمدن و رابطه بين تمدن ها انجاميد. در نهايت با طرح تئوري «گفت وگوي تمدن ها» از سوي رييس جمهور محترم كشورمان سازمان ملل نيز سال آينده ي ميلادي را سال گفت وگوي تمدن ها ناميد. لذا از دي ماه امسال اين بحث در مجامع علمي و رسانه هاي عمومي بازتاب وسيع تري خواهد داشت و طبعا صدا و سيما نيز در اين زمينه به برنامه سازي هاي مناسب خواهد پرداخت. اما براي ورود به اين بحث پرسش هايي مطرح است كه در اين نوشتار جناب آقاي مجدالدين معلمي پاره اي از آن ها را بررسي و تجزيه و تحليل كرده اند: تمدن چيست؟ تفاوت آن با فرهنگ در چيست؟ واحد است يا متعدد؟ مباني آن به كجا باز مي گردد؟ بين انواع آن تعامل است يا تضاد؟ در صورت گفت وگو چه شرايطي بايد فراهم شود؟ و بالاخره موضع گيري جمهوري اسلامي در اين رابطه چه بايد باشد؟ اميد است اين جزوه مقبول طبع بلند برنامه سازان و برنامه ريزان محترم صدا و سيما قرار گيرد.


موضوع: تاریخ نشر: دي1377 نویسنده:

مسأله شناسي ارتباط با آمريكا

رفتارهاي سياسي ايالات متحده آمريكا در سطح جهان و منطقه و برخوردهاي خصمانه سياستمداران اين كشور با ملت مسلمان ايران، از جمله مباحثي بود كه بخش قابل توجهي از اخبار و تحليلهاي مطبوعات مورد بررسي را در آبان ماه به خود اختصاص داد. مهم ترين اخباري كه به صورت برجسته در جرايد مورد تحليل قرار گرفت در اينجا گرداوري شده است.


× حقوق و سياست

// کتاب