موضوع: تاریخ نشر: فروردين1393 نویسنده: ايرج (حجت الله) حجازي

سيره ائمه در عزاداري امام حسين عليه السلام ؛ با رويكرد رسانه‌اي

برگزاري مجالس عزاداري امام حسين عليه السلام در پرورش شعور و شور مذهبي مسلمانان نقش زيادي داشته است. عظمت بي‌مانند واقعه خونين عاشورا و به دنبال آن نقش محافل سوگواري امام حسين عليه السلام و ياران باوفايش اين رخداد را به موضوع مهم و سترگي تبديل كرده كه همواره الهام‌بخش و سرآغاز حركت‌هاي مهم بوده و در طول تاريخ، منشأ روشنگري و راهيابي به حقيقت بوده است. اين مجالس، زمينه آشنايي مردم را با معارف اهل‌بيت و مسائل روز جهان اسلام، فراهم مي‌كند و سبب تقويت باورهاي اخلاقي مردم مي‌شود. در واقع، مجالس عزاداري مانند دانشگاهي است كه مردم در آن آموزش مي‌بينند، بدون اينكه به تشكيلات خاصي يا بودجه معيني نياز داشته باشند. البته به مرور زمان، سليقه‌ها، فرهنگ‌ها و آداب و رسوم مناطق، ناخواسته، بر ساختار و ماهيت مجالس عزاداري، اثر گذاشته و گاهي زمينه انحراف آنها را فراهم آورده‌ است. دشمنان قسم‌خورده اسلام كه آثار شگرف اين مجالس را ديده‌اند، بي‌كار ننشسته‌اند و سال‌هاست براي تهي كردن اين مجالس، از معنويت راستين، مي‌كوشند. از اين رو، شناسايي سيره رفتاري و عملي ائمه عليهم السلام ، نقش فراواني در زدودن اين خرافات از دامان مجالس عزاداري‌ دارد. پژوهش حاضر كه به همت پژوهشگر ارجمند، آقاي ايرج حجازي نگاشته شده است، مي‌كوشد سيره معصومان عليهم السلام را در برپايي اين مجالس بازگو كند تا به برنامه‌سازان رسانه در ساخت برنامه‌ها ياري رساند.


موضوع: تاریخ نشر: 1383 نویسنده: محمدنقي احمدپور

ستاره شرق (ويژه‌نامه بزرگداشت علامه اقبال لاهوري )

علامه اقبال لاهوري، يكي از ستارگاني بود كه با طلوع خود، تاريكي جهل و غفلت را زدود و آميزه اي از برهان و عرفان، سياست و ديانت، جهاد و اخلاق و دشمن ستيزي و مردم خواهي بود كه هم با گذشته اصيل، پيوندي ناگسستني داشت و هم افق آينده را به نيكي مي نگريست. اقبال با انديشه ژرف، اراده استوار و روح لطيفش، شخصيت ممتازي يافته بود كه آوازه اش، مرزها را درنورديد و جاودانه شد. بايد گفت چنين شخصيتي كه از يك سو، انديشه هاي بلند انساني، ديني، سياسي، اجتماعي و تربيتي دارد و از سوي ديگر، فرهنگ حاكم بر غرب را افيون ملت ها مي داند، الگويي شايسته و كم نظير در زندگي فردي و اجتماعي مسلمانان به شمار مي رود. اثر حاضر، جستاري در زندگي علامه محمد اقبال لاهوري است كه براي تبيين جنبه هاي شخصيتي وي در برنامه هاي گوناگون صدا و سيما تنظيم شده است.


موضوع: تاریخ نشر: مرداد97 نویسنده: گروهي از نويسندگان

ساخت ايران؛ رسانه ملي و حمايت از كالاي ايراني(ويراست دوم تابستان 97)

مقام معظم رهبري طبق يك سنت حسنه، با توجه به ضرورت‏هاي موجود و شرايط سياسي و اقتصادي و اجتماعي و نيز ترفند‏ها و توطئه‏هاي دشمنان، براي هر سال، نام و شعار خاصي برمي‏گزينند. رهبر فرزانه انقلاب، در اهميت اين موضوع مي‏فرمايند: ... شعار سال با دو منظور مطرح مي‏شود: يكي جهت‏دادن به سياست‏هاي اجرايي و عملكرد مسئولين دولتي و مسئولين حكومتي است، يكي توجيه افكار عمومي است؛ يعني افكار عمومي توجّه پيدا كنند به اينكه چه مسئله‌اي امروز براي كشور مهم است. براين اساس، نام حمايت از كالاي ايراني را براي سال 1397 انتخاب و در توضيح آن مي‏فرمايند: ... امروز براي كشور، مسئله‌ كالاي ايراني يك مسئله‌ مهمّي است. .... شعار امسال، هم خطاب به مسئولين است، هم خطاب به مردم است. شعار امسال حمايت از كالاي ايراني است. كالاي ايراني يعني محصول نهايي كار و سرمايه و فعّاليّت اقتصادي و ذهن و ابتكار و همه‌چيز. سرمايه‌گذار با سرمايه‌ خود، كارگر با كار خود، طرّاح با ذهن خود و با دانش خود، اينها همه تلاش مي‏كنند و محصول [كار آنها] مي‏شود كالاي ايراني. بنابراين چيز باعظمتي است، چيز بسيار مهمّي است، اين را بايستي حمايت كرد. در حمايت از اين كالاي ايراني، كه محصول تلاش فعّالان اقتصادي و فعّالان كارگري و سرمايه‌گذاران و برنامه‌ريزان و طرّاحان و مانند اينها است، هم مردم نقش دارند به‌عنوان توليد‌كننده‌ كالاي ايراني، هم مردم نقش دارند به‌عنوان مصرف‌كننده‌ كالاي ايراني؛ هم بايد توليد كنند، هم بايد مصرف كنند؛ هم بايد در توليد تلاش كنند... در اين‏باره، مسئوليت‏هايي متوجه رسانه ملي است كه از جمله آنهاست: تبيين ابعاد مختلف موضوع، اصول و مباني و راه و روش‏هاي تحقق آن، وظايف مسئولين و مردم، پي‏گيري فعاليت‏هاي قواي سه‏گانه و ارائه گزارش از عملكردها و... بر اين اساس، يكي از كارهاي ضروري در انواع فعاليت‏هاي دست‏اندركاران رسانه ملي به ويژه برنامه‏سازان، تبيين مباني موضوع سال و بررسي موضوع از زواياي مختلف و مناسب با نياز مخاطبان است. اداره‏كل پژوهش‏هاي اسلامي رسانه با درك اين نقش اساسي و بر اساس مأموريت راهبردي و وظايف ذاتي خويش و به هدف ياري‏رساندن به برنامه‏سازان محترم رسانه ملي اين مجموعه را تقديم مي‏كند . برخي از مهم‏ترين عناوين اثر پيش‏رو به شرح ذيل است: ـ اصول و مباني توليد و مصرف كالاي داخلي (در آيات و روايات) ـ حمايت از توليد و مصرف كالاي داخلي از منظر امام خميني رحمه الله و مقام معظم رهبري‎(مدظله العالي) ـ خانواده و حمايت از كالاي ايراني با تأكيد بر نقش رسانه ملي (محورها و ايده‏هاي برنامه‏سازي) ـ تجربه‏هاي موفق اقتصادي در كشورهاي جهان و... اين پژوهش در گروه انقلاب اسلامي، تاريخ و مناسبت‏هاي دفتر پژوهش‏هاي كاربردي دين و رسانه به سرانجام رسيده كه اميدواريم ويراست دوم كتاب ساخت ايران مورد استفاده مديران و برنامه‏سازان رسانه ملي قرار گيرد از همه عزيزاني كه در به ثمر نشستن اين مجموعه نقش داشتند به‏ويژه نويسندگان و پژوهشگران محترم آقايان: سيدصادق سيدنژاد، حجت‏الاسلام والمسلمين عبدالله جلالي، حجت‏السلام والمسلمين محمد طوسي، احسان آذركمند، عيسي زارعي، حميد رحماني، محمدمهدي قرباني و خانم‏ها: فريده پيشوايي، زهرا متعلم و فاطمه جهانگير صميمانه تشكر و قدرداني مي‏كنيم.


موضوع: تاریخ نشر: ارديبهشت1397 نویسنده: گروهي از نويسندگان

ساخت ايران رسانه ملي و خريد كالاي ايراني

مقام معظم رهبري(مدظله العالي) طبق يك سنت حسنه با توجه به ضرورت‏هاي موجود و شرايط سياسي، اقتصادي، اجتماعي و نيز ترفند‏ها و توطئه‏هاي دشمنان، براي هر سال، نام و شعار خاصي برمي‏گزينند كه اين كار از جهاتي داراي اهميت است. رهبر فرزانه انقلاب خود دراين باره مي‏فرمايند: «شعار سال با دو منظور مطرح مي‏شود: يكي جهت‌دادن به سياست‏هاي اجرائي و عملكرد مسئولين دولتي و مسئولين حكومتي است، يكي توجيه افكار عمومي است؛ يعني افكار عمومي توجّه پيدا كنند به اينكه چه مسئله‌اي امروز براي كشور مهم است». براين اساس، نام حمايت از كالاي ايراني را براي سال 1397 انتخاب مي‏كنند و در توضيح آن مي‏افزايند: «امروز براي كشور، مسئله كالاي ايراني يك مسئله مهمّي است... شعار امسال، هم خطاب به مسئولين است، هم خطاب به مردم است. شعار امسال حمايت از كالاي ايراني است. كالاي ايراني يعني محصول نهايي كار و سرمايه و فعّاليّت اقتصادي و ذهن و ابتكار و همه‌چيز. سرمايه‌گذار با سرمايه خود، كارگر با كار خود، طرّاح با ذهن خود و با دانش خود، اينها همه تلاش مي‏كنند و محصول [كار آنها] مي‌شود كالاي ايراني. بنابراين چيز باعظمتي است، چيز بسيار مهمّي است؛ اين را بايستي حمايت كرد. در حمايت از اين كالاي ايراني ـ كه محصول تلاش فعّالان اقتصادي و فعّالان كارگري و سرمايه‌گذاران و برنامه‌ريزان و طرّاحان و مانند اينها است ـ هم مردم نقش دارند به‌عنوان توليد‌كننده‌ كالاي ايراني، هم مردم نقش دارند به‌عنوان مصرف‌كننده‌ كالاي ايراني؛ هم بايد توليد كنند، هم بايد مصرف كنند؛ هم بايد در توليد تلاش كنند». در اين‌باره مسئوليت‏هاي چندي متوجه رسانه ملي است كه تبيين ابعاد مختلف موضوع، اصول و مباني و راه و روش‏هاي تحقق آن، وظايف مسئولين و مردم، پيگيري فعاليت قواي سه‌گانه، ارائه گزارش از عملكردها و... از جمله آنهاست. بر اين اساس، يكي از كارهاي ضروري در انواع فعاليت‏هاي دست‏اندركاران رسانه ملي، به‌ويژه برنامه‏سازان، تبيين مباني حمايت از كالاي ايراني در آيات و روايات، سيره معصومين(ع)، علما، راهبردهاي رسانه ملي و... است كه اداره‌كل پژوهش‏هاي اسلامي رسانه، همچون سال‌هاي گذشته، با هدف ياري‌رساندن به برنامه‏سازان، اين مجموعه را تقديم مي‏كند.


موضوع: تاریخ نشر: 1379 نویسنده: علي اصغر هادوي نيا

زينت محراب - ويژه شهادت امام سجاد (ع)

امام زين العابدين، زينت محراب و اسوه عبادت كنندگان است. شجاعت، زهد، تقوي، بخشش و... از اينكه قرين او هستند، بر خود مي بالند. امام سجاد(ع) اقيانوس بي كراني است كه غوّاصان از دست يابي به عمق وجودش عاجزاند، اما باكي نيست، چرا كه نوشيدن جرعه اي از اين بي كران همچون دم مسيحايي مي تواند مردگان را حياتي جاويدان بخشد. اين نوشتار كه به همت محقق ارجمند جناب حجه الاسلام علي اصغر هادوي نيا به رشته تحرير درآمده، گوشه اي از زندگاني آن امام همام را به تصوير كشيده و سيره عملي و مبارزات سياسي، علمي و اجتماعي را بيان كرده است، اميد است مورد استفاده برنامه سازان قرار گيرد.


موضوع: تاریخ نشر: مهر1398 نویسنده: گروهي از نويسندگان

زينت عابدان (رهيافتي بر شخصيت‌شناسي، سيره‌شناسي و انديشه‌شناسي امام سجاد(ع))

كتاب حاضر، مجموعه اي است از متون مناسبتي درباره امام سجاد(ع) كه در شش بخش كلي شخصيت‏ شناسي، سيره‏ شناسي، انديشه‏ شناسي، بخش متون ادبي، محورهاي برنامه سازي و منبع‌شناسي، با هدف كمك فكري به گروه هاي مختلف برنامه سازي تهيه و تدوين شده است در باب نوشتار حاضر چند نكته قابل ذكر است. محتواي اين مجموعه شامل نوشتارهاي اكثراً كوتاهي است كه هر كدام به صورت مستقل (بدون ارتباط الزامي به قبل و بعد) قابل استفاده است. اين مجموعه به دليل اينكه از مطالب آثار مختلف در اين زمينه تجميع گرديده است ممكن است به صورت طبيعي از لحاظ قلم و نگارش متفاوت باشند. تلاش شده است كه اين نوشتار به لحاظ ساختاري در ذيل بخش هاي مختلف تدوين گردد كه اميدواريم برنامه سازان محترم از آن بهره ببرند. در بخش محورهاي برنامه سازي، با هدف استفاده بهينه، سعي شده تا محوريابي بر اساس گروه¬هاي برنامه¬ساز انجام شود و در عين حال نسبت به مسائل روز جامعه نيز تناسب بيشتري داشته باشد. با توجه به اينكه در نظر است در خصوص همه معصومان: چنين مجموعه‌اي ارائه شود، از هر گونه انتقاد و پيشنهاد براي ارتقاي كيفي اين‏گونه آثار استقبال مي‏كنيم.


موضوع: تاریخ نشر: آبان1393 نویسنده: سيدمحمود طاهري

زيبايي‌شناسي حماسه عاشورا

مكتب عاشورا به مثابه چشمه جوشاني است كه جوشش آن را پاياني نيست. قرن‌هاست كه جان‌هاي تشنه از اين چشمه، جام بر مي‌دارند و سيراب مي‌شوند. گرچه اين رخداد جان‌سوز تاريخ، تلخ بود، شيريني‌هاي فراواني براي بشريت به ارمغان آورد و گرچه ناگوار بود، خاستگاه صدها بركت براي جامعه انساني شد. به اين حماسه از زاويه‌هاي گوناگون نگاه و از آن، درس گرفته شده است. يكي از اين نگاه‌ها، نگاه زيبايي‌شناسانه به آن است. از آنجا كه حماسه عاشورا از اين منظر، كمتر مورد توجه قرار گرفته است، زمينه‌اي فراهم آمد تا به اين حماسه از نگاه زيبايي‌شناسانه و در ساختار اثري مستقل ـ آن هم در اندازه توان و بضاعت نگارنده ـ پرداخته شود. گرچه در اين اثر، محور سخن، «زيبايي حسّي» است و حماسه عاشورا از منظر «زيبايي حسّي» (استتيك) بررسي شده است، به ابعاد «زيبايي معنوي» حماسه عاشورا نيز اشاره گرديده است؛ زيرا در فرهنگ اسلامي، زيبايي، اعم از حسّي و معنوي است و همان‌گونه كه زيبايي حسّي مصاديقي دارد، زيبايي معنوي نيز مصداق‌هايي دارد، كه چه‌بسا با هيچ‌كدام از معيارهاي حسّي، نمي‌توان اندازه‌گيري كرد؛ چنانكه استاد علامه محمدتقي جعفري در تبيين اين سخن حضرت زينب عليها السلام كه فرمود: «ما رأيتُ اِلّا جَميلاًـ» و نيز درباره جنبه زيبايي معنوي حماسه عاشورا مي‌گويد: زيبايي‌هاي معقول (معنوي)، كوتاه‌ترين راه به سوي خداست... در مورد حسين بن علي بايد ديد در درون اين مرد، چه چيزي نهفته بود كه اگر حادثه صدها بار هم تندتر از اين مي‌شد، براي او هيچ فرقي نمي‌كرد... بلكه حضرت زينب هم زيبايي اين حادثه را مي‌ديد. يزيد به حضرت زينب گفت: ديدي با برادرت چه كردند؟ زينب گفت «ما رأيتُ اِلّا جَميلاً.» ما بايد درباره زيبايي؛ چه تصوري داشته باشيم كه قطعه قطعه شدن اعضاي عده‌اي از پاكان اولاد آدم، اين‌گونه زيبا جلوه كند؟ ما از زيبايي چه چيزي بايد در نظر داشته باشيم كه آن همه مصائب و شدايد را زيبا بدانيم.


موضوع: تاریخ نشر: فروردين1390 نویسنده: عليرضا كريمي

زندگينامه خواجه نصيرالدين طوسي

خواجه نصير الدين طوسي (597 ـ 672 ه‍ .ق) يكي از علماي برجسته شيعه در ابتداي عصر ايلخاني و برخوردار از همه علوم آن زمان بود. وي در رياضيات، طب، هندسه، نجوم، فلسفه، فقه، حديث و كلام تبحّر ويژه داشت و تا پيش از حمله هلاكو، او را به عنوان منجم و متكلم مشهور مي شناخت. پس از حمله هلاكو به ايران و ورود خواجه به دستگاه حكومت هلاكو، نه تنها از جايگاه علمي وي كاسته نشد، بلكه آثار علمي بيشتري از ايشان به ظهور رسيد. او همچنين در اين دوره به دليل برخورداري از نفوذ سياسي، بيش از پيش بر شهرت خود افزود. تجلي سياسي خواجه در اين بزنگاه تاريخي، فايده هاي فراواني براي ايران و ايراني در پي داشت. در روزگاري كه سلطه مغولانِ كم بهره از تمدن پيشرفته ايران، مي كوشيد تا همه عناصر ارزنده و پوياي فرهنگ و تمدن ما را نابود كند، خواجه توانست با درايت و ايستادگي، مانع اين امر گردد. خدمات او به فرهنگ و تمدن ايران و مذهب شيعه امامي بر كسي پوشيده نيست، ولي چيزي كه بيش از همه به دست فراموشي سپرده شده خدمات ايشان به فرهنگ و تمدن سراسر جهان اسلام است. با تأسف، اين بي توجهي از همان عصر تاكنون گاه به طور عمدي به دلايل مذهبي و سياسي مديريت شده است. اين گروه، همكاري خواجه با هلاكو خان اولين ايلخان مغول را به ويژه در فتح بغداد، دستاويز قرار داده و بارها به او تاخته اند. موضع خواجه در برابر حكومت و قدرت به معناي اخصّ و يا اعمّ آن و منشاء اين موضع از زمره موضوع هاي مطرح در اين تحقيق است. ابتدا عملكرد او در ارتباط با حكومت هاي وقت و سپس مواضع نظري ايشان و ارتباط احتمالي آنها با عملكرد وي بررسي مي شود. البته دليل توجه ويژه به مواضع سياسي وي ازاين روست كه بيشتر شهرت و اعتبار و آثار خواجه، مربوط به دوره پس از يورش مغول به ايران است كه خواجه در اين دوره از جايگاه و نفوذ بالايي در دستگاه سياسي برخوردار بود


موضوع: تاریخ نشر: اسفند1377 نویسنده: حسين بافكار,زهرا تشكري

زمزمه تحول (ويژه‌نامه نوروز)

نبض باغچه مي تپد و درختان به ميلادي دوباره فرا خوانده مي شوند. زمين، بار سنگين خويش را وامي نهد و آسمان، خورشيد بي دريغش را ارزاني زمين مي كند ... و بهار مي آيد. آري، مي آيد و هميشه ناگهان مي آيد؛ چنان ناگهان كه اگر چشمي حقيقت بين نباشد و گوشي راز نيوش، هيچ گاه زمزمه آمدنش را نمي شنود. از راه مي رسد چون هميشه و ما به پيشبازش مي رويم؛ قرآن به سفره مي آوريم و به استقبالش دعاي تحويل سال مي خوانيم تا بشنويم زمزمه زيباي تحول را... . به پيشبازش مي رويم تا از جشن شادي طبيعت سهمي نصيبمان شود و اگر اهلش باشيم، نصيب جانمان نيز خواهد شد. به پيشبازش مي رويم به اميد آغازي ديگر؛ سالي ديگر و اگر سعادتي رفيق راه باشد، تحولي كه جوهر جانمان را جلايي تازه بخشد. به پيشبازش مي رويم با اميد رحمت بي كران آفريدگار بزرگ و از او مي خواهيم در «سال جديد»، «حال جديدي» نصيبمان سازد و هديه سال جديد را اجابت دعايمان قرار دهد كه: «حَوِّلْ حالَنا اِلي اَحْسَنِ الْحالِ». اميد داريم مجموعه حاضر، برنامه سازان محترم را در تدارك برنامه هاي نوروزي كه بايسته ايام نوروز است، همراهي شايسته باشد. به جاست از پژوهشگر محترم، سركار خانم تشكري و همكارانشان و نيز آقاي حسين بافكار و نويسندگان نشريه هاي «اشارات» و «گلبرگ» سپاس گزاري كنيم كه تدوين اين مجموعه به همت ايشان به انجام رسيد. نوروز را به همه برنامه سازان و مديران محترم رسانه تبريك مي گوييم و اميدواريم از نظرهاي سازنده خويش، ما را بي نصيب نگذارند.


موضوع: تاریخ نشر: خرداد1398 نویسنده: گروهي از نويسندگان

رونق توليد، آموزه هاي اسلامي، بايسته هاي توليد

سال ‌۹۸ رهبري معظم انقلاب، محور فعاليت‌ها را «توليد» قرار دادند و با همين نگاه، عنوان سال را «رونق توليد» نام‌گذاري كردند تا براي چندمين سال، توليد و اقتصاد، مهم‌ترين دغدغه ايشان به‌ويژه در يك دهه اخير باشد. با اين‌حال، خلاصه شعار‌هاي مقام معظم رهبري بر سه محور اقتصاد، اشتغال و توليد است و به گفته ايشان در پيام‌هاي مختلف، اشتغال زماني ايجاد مي‌شود كه توليد در كشور رونق بگيرد. ايشان در تعيين شعار سال‌1391 به‌عنوان «توليد ملي، حمايت از كار و سرمايه ايراني» تأكيد كردند: «اگر ما توانستيم توليد داخلي را رونق ببخشيم، مسأله تورم حل خواهد شد؛ مسأله اشتغال حل خواهد شد؛ اقتصاد داخلي به معناي حقيقي كلمه استحكام پيدا خواهد كرد». اما نكته‌اي كه رهبر انقلاب در پيام نوروزي خود در تبيين شعار امسال به آن اشاره كردند، اين بود كه «از اوّل سال تا آخر سال ان‌شاءالله اين معنا (رونق توليد) به صورت چشمگيري در كشور محسوس باشد.» اداره‌كل پژوهش‌هاي اسلامي رسانه، همانند سال‌هاي گذشته، با لبيك به فرامين ايشان، با تدوين و توليد مجموعه‌اي در اين راستا تلاش كرده است تا بخشي از نياز محتوايي برنامه‌سازان محترم رسانه ملي را پاسخ گويد. اين مجموعه با تلاش مجدانه آقاي سيدصادق سيدنژاد و خانم زهرا متعلم و جمعي از پژوهشگران اين اداره‌كل در سال‌هاي گذشته به انجام رسيده است كه از آنان قدرداني مي‌شود. اميد است اين تلاش اندك، مورد استفاده برنامه‌سازان رسانه ملي قرار گيرد.


× تاريخ و مناسبتها

// کتاب