موضوع: تاریخ نشر: خرداد1392 نویسنده: ايوب هاشمي,ريحانه هاشمي

حماسه سياسي و حماسه اقتصادي در شعر فارسي

ادبيات، هنري كلامي و شعر، اثري ادبي است كه نتيجه شناخت‌ و تجربه ذهني و عيني انسان است كه در پيوند با قوّه تخيل، همراه با احساس، با زباني آهنگين و در قالبي مناسب ارائه مي‌گردد و موجب‌ التذاذ مي‌شود. طرح مطالب گوناگون، از جمله مسائل سياسي در شعر، از لذّت هنري آن نمي‌كاهد. رابطه متقابل ادبيات و اجتماع‌ و به عبارت ديگر، جنبه‌هاي اجتماعي ادبيات را نمي‌توان انكار كرد. شعر فارسي از ديرباز پيوندي تنگاتنگ با جامعه دارد و همواره در هر واژه‌اي بازتاب زندگي اجتماعي و فرهنگ مردم، مذهب و اعتقادت آنان است. در اين دوره نيز مسائل سياسي اجتماعي در شعر انقلاب اسلامي‌ نمودي روشن پيدا كرده و موضوعات جديد اجتماعي در شعر انقلاب به روشني قابل نقد و بررسي است.ادبيات پناهگاه ذهن خسته و روح برآشفته بشر است. گاه روح آدميان در كارزار اين روزگار سخت‌، پريشان مي‌شود و انسان به ناچار براي تقويت دوباره روح و روان خويش به سايه ادبيات پناه مي‌برند تا با مطالعه آثار ادبي روح خودرا پرورش ده د و براي ادامه زندگي خويش معنايي تازه دريابد. رسالت ادبيات و اهل ادب همين است كه بتوانند براي مردم جامعه خويش پيام‌آور خوبي‌ها باشند و از اين طريق مردم را به زندگي دلگرم كنند. از اين رو، از همان آغاز تا كنون ادبيات نقشي اجتماعي بر عهده داشته است. ادبيات دو وجه دارد: يكي آسماني و يكي زميني؛ يعني ادبيات علمي است كه زمين و آسمان را به هم مي‌پيوندد. نماد دو بعدي انسان است. عمر يا ماندگاري آثار ادبي به ميزان پاسخ‌گويي آنها به نياز‌هاي اجتماعي و روحي و معنوي بشر بستگي دارد. ادبيات گذشته ما هرگز از انديشه‌هاي سياسي و اجتماعي زمان خويش خالي نبوده است. هرچند در روش پرداختن به اين مسائل در مقايسه با ادبيات معاصر تفاوت‌هايي ديده مي‌شود در ميراث ادبي گذشتگان به مضامين سياسي اجتماعي بسيار توجه شده است. طاهره صفارزاده مي‌گويد: «كوشش شاعراين است كه در زمان خود بي‌طرف نباشد. شاعران خوب هميشه صادق‌ترين مورخين عصر خودشان بوده‌اند. ما با زمان حافظ، در شعر او روبه‌رو مي‌شويم». در اين نوشته برآنيم كه مؤلفه‌هاي تحقق حماسه سياسي وحماسه اقتصادي را با مراجعه به برخي از دواوين شعرا به نظاره بنشينيم. ولي قبل از شروع بحث بر خود لازم مي‌دانم از راهنمايي‌هاي برادر فرزانه وفرهيخته‌ام جناب آقاي دكتر حسين گودرزي و پي‌گيري‌ها واهتمام ويژه جناب آقاي عليرضا رنجبر و ياري مجدانه دختر عزيزم ريحانه هاشمي كه در جمع آوري منابع وفيش برداري مطالب زحمت زيادي كشيدند صميمانه سپاسگزاري كنم. اين موضوع در دو محور كلي دنبال مي‌شود،حماسه سياسي وحماسه اقتصادي. لذا بايد ديد براي تحقق حماسه سياسي وحماسه اقتصادي به چه لوازم وتدابيري ومؤلفه‌هايي نياز داريم.


موضوع: تاریخ نشر: خرداد1392 نویسنده: ابراهيم شفيعي سروستاني

راهبردها و سياست‌هاي رسانه ملي در سال حماسه سياسي و حماسه اقتصادي

رهبر معظم انقلاب اسلامي، حضرت آيت‌الله خامنه‌اي ـ دامت بركاته ـ بر اساس نگاه راهبردي و كلان‌نگر خود به مسائل و مشكلات كشور و در استمرار حركتي كه از پنج سال پيش تاكنون در زمينه نام‌گذاري سال‌ها به موضوع‌ها و مسائل مهم اقتصادي آغاز كرده‌اند، سال 1392 را نيز به موضوعي اقتصادي اختصاص دادند و آن را «سال حماسه سياسي و حماسه اقتصادي» ناميدند. ناگفته نماند كه مقام معظم رهبري در سال جاري به دليل موقعيت خاص كشور در عرصه بين‌المللي و با توجه به شرايط ويژه داخلي كشور؛ و قرار گرفتن در آستانه دهمين دوره انتخاب رياست جمهوري، افزون بر موضوع اقتصاد به موضوع سياست نيز توجه كردند و خواستار حماسه‌سازي مردم و مسئولان در دو حوزه سياست و اقتصاد شدند. ايشان در پيام نوروزي خود در اين‌باره فرمودند: سال 92 را به عنوان «سال حماسه سياسي و حماسه اقتصادي» نام‌گذاري مي‌كنيم و اميدواريم به فضل پروردگار، حماسه اقتصادي و حماسه سياسي در اين سال به دست مردم عزيزمان و مسئولان دلسوز كشور تحقق پيدا كند. با توجه به جايگاه و نقش حساس و تعيين‌كننده رسانه ملي در تحقق رهنمودها و مطالبه‌هاي مقام معظم رهبري در زمينه آفريدن حماسه سياسي و حماسه اقتصادي در سال 1392، در كتاب حاضر به بررسي و تبيين مهم‌ترين راهبردها و سياست‌هاي رسانه ملي در سال حماسه سياسي و حماسه اقتصادي مي‌پردازيم. گفتني است، كتاب راهبردها و سياست‌ها حاصل مجموعه جلسات كارشناسي است كه با حضور و هم‌انديشي كارشناسان حوزه‌هاي سياست، اقتصاد، رسانه و ارتباطات در مركز پژوهش‌هاي اسلامي صدا و سيما تشكيل شده است.


موضوع: تاریخ نشر: خرداد1392 نویسنده: محمدحسين درافشان

حماسه سياسي و حماسه اقتصادي از منظر آيات و روايات

نزديك به يك دهه است كه مقام معظم رهبري در آغاز هر سال جديد با تدبيري هوشمندانه و با در نظر گرفتن موقعيت زماني، سياست‌ها، راهبردها و جهت‌گيري‌هاي كلان كشوررا براي رسيدن به قله‌هاي پيشرفت و توسعه با نام‌گذاري سال جديد تعيين مي‌كنند. امسال نيز طبق روال ساليان گذشته با توجه به حساسيت‌هاي موجود در دو عرصه «سياست» و «اقتصاد» با نام‌گذاري «سال حماسه سياسي و حماسه اقتصادي»، افق كاري را براي برنامه‌هاي كشور در سال پيش‌ رو، جلوي ديدگان مسئولان و مردم قرار دادند. البته در تبيين و كالبدشكافي موضوع حماسه سياسي و حماسه اقتصادي كه در اين نوشتار مدنظر نگارنده است بايد گفت: منظور و مقصود معظم‌له از اين نام‌گذاري، اين است كه مردم و مسئولان با تلاش شجاعانه و بانشاط تهديدها وتحريم‌هاي دشمنان را به فرصت‌ها تبديل كنند و با توكل به خداي بزرگ انقلاب اسلامي را پيش ببرند و دشمنان را مأيوس نمايند و اينها همه در يك مقطع خاص مثل انتخابات خردادماه خلاصه نمي‌شود. بلكه سطح توقع ايشان اين است كه در تمام طول سال و در تمام صحنه‌هايي كه براي حضورمردم، احساس نياز مي‌شود، با توجه به شرايط داخلي و خارجي حضور مردم به گونه‌اي باشد كه تمام تلاش‌هاي ناحق بين‌المللي و همه فتنه‌انگيزي‌هاي داخلي براي انحراف مسير انقلاب اسلامي از مسير اصلي خود ناكام شود. بي‌شك اين مهم فقط با يك حضور حماسي ميسّر است. البته اين حماسه‌آفريني فقط منوط به حضور مردم نمي‌شود، بلكه همان اندازه كه مردم مي‌توانند در آفرينش حماسه نقش داشته باشند به همان اندازه، حتي بيش ازآن مسئولان هم تأثيرگذار هستند. در واقع در سال حماسه سياسي مسئولان با هم‌دلي و وحدت بيشتر ضمن اينكه دوشادوش مردم در تمام صحنه‌ها حضور مي‌يابند با روحيه‌اي متفاوت، اراده‌اي قوي‌تر همچنين انگيزه‌اي مضاعف و بصيرتي بيشتر براي حل مشكلات سياسي و اجتماعي مردم كوشش كنند. با نگاهي به اوضاع اقتصادي كشور در هجمه همه‌جانبه جهان استكبار در درهم شكستن اقتصاد كشور عزيزمان كه به فرموده رهبر معظم انقلاب «مي‌خواستند ملت ايران را به وسيله تحريم فلج كنند اما نتوانستند.» شعار حماسه اقتصادي راهبردي‌ترين و كوبنده‌ترين دكتريني است كه مطرح نمودند و در واقع به ثمر نشاندن تمامي ميوه‌ها و برنامه‌ها و شعارهاي سال‌هاي گذشته است. با تأمل در آيات الهي درمي‌يابيم كه مطالبه حماسه همه‌جانبه و يك‌پارچه امت اسلامي و در يك صف مستحكم با شور و شعف فراوان در مقابله با دشمنان خدا در عرصه‌هاي بين‌المللي و داخلي چيزي است كه رهبر فرزانه انقلاب اسلامي از آحاد مختلف مردم انتظار دارند و نيز روح حماسه مقاومت و پايداري، حماسه عمل به شعارها و شعورها، حماسه جهاد در صف واحد، حماسه وحدت پولادين امت، حماسه حضور با همراهي و رهبران الهي، حماسه غلبه جهاني دين خدا، حماسه استقامت در ايمان و سرانجام حماسه پيروزي در آموزه‌هاي ديني نهفته است. بنابراين با توجه به محدوديت زماني تلاش نموده‌ايم با بهره‌گيري از منابع آيات و روايات به ويژگي‌هاي حماسه و انواع آن و نگاه اسلام به مباني و بايسته‌هاي حماسه سياسي و اقتصادي و آسيب‌شناسي آنها بپردازيم اميد است كه مورد قبول حق افتد.


موضوع: تاریخ نشر: خرداد1392 نویسنده: عليرضا رنجبر

حماسه سياسي و حماسه اقتصادي از نگاه امام خميني(ره) و مقام معظم رهبري

نام‏‎گذاري سال‏‎ها كه در سنوات اخير توسط مقام معظم رهبري انجام مي‏‎گيرد تدبير و راهبرد حكيمانه‏‎اي است كه معظم‏‎له به منظور هدايت جامعه و توجه دادن آن به مسائل سياسي، فعال ساختن اذهان جهت ارائه آراء و ديدگاه‏‎ها، هم‏‎دل و هم‏‎فكر كردن مردم و مسئولان، وحدت و انسجام بخشيدن به مسير حركت عمومي كشور، پيش‏‎گيري از خطرها و خنثي كردن توطئه‏‎ها، برجسته نمودن ارزش‏‎ها و موضوعات اصلي مورد نياز كشور و زمينه‏‎سازي براي توليد علم و فكر به كار مي‏‎گيرند. مقام معظم رهبري به دليل پيش رو بودن انتخابات رياست جمهوري كه تعيين‏‎كننده بالاترين مقام اجرايي كشور مي‏‎باشد و همچنين به دليل تداوم‏‎بخشي به حركت‏‎هاي قبلي كشور در حوزه اقتصاد سال 1392 را سال «حماسه اقتصادي، حماسه سياسي» نام‏‎گذاري فرموده‏‎اند كه قبل از ورود به هر بحثي بايد ديد كه علت اين نام‏‎گذاري چيست و اين واژه داراي چه ويژگي‏‎هايي است كه معظم له در اين سال انتظار دارند تا جامعه در جهت تحقق اين شعار گام بردارد. يكي از روش‏‎هاي مطالعه درباره چيستي و چرايي موضوع باز بيني و ترسيم خطوط فكري رهبران ديني و سياسي است كه هر چند كار آساني نيست اما گام مهمي جهت تبيين و تعميق آن است، چرا كه مهم‏‎ترين اصل در شناخت هر حركت و نهضتي، شناخت دقيق رهبران و آگاهي از انديشه‏‎ها و خصوصيات فردي و اجتماعي آنان است. در اين راستا جهت تبيين حماسه سياسي و حماسه اقتصادي بر مبناي بيانات حضرت امام رحمه الله ومقام معظم رهبري سه عنصر اساسي قابل بازشناسي است: 1. مباني و اصولي كه بر اساس انديشه امام و مقام معظم رهبري موجب تحقق حماسه سياسي و اقتصادي مي‏‎گردد. 2. اهدافي كه بر مبناي انديشه ايشان براي حماسه سياسي و اقتصادي متصور است. 3. راهبردها، راهكارها و روش‏‎هايي كه براي وصول به اين اهداف در نظر است و بايد به كار گرفته شود. شايان ذكر است كه با توجه به موضوع تحقيق، صرفاً مفاهيمي مورد توجه است كه داراي دو ويژگي اساسي باشد: نخست مرتبط بودن با سياست و اقتصاد و ديگري مطلوبيت آن مفهوم از منظر حضرت امام رحمه الله و مقام معظم رهبري. در اين تحقيق هدف كشف اصول و ارزش‏‎ها و همچنين كشف نظر و ديدگاه‏‎هاي حضرت امام رحمه الله و مقام معظم رهبري است و به دليل آن كه تحقيق مرتبط با مطالب موجود است از روش اسنادي استفاده شده است و روش گردآوري اطلاعات فيش برداري از منابع بوده است. براي به دست آوردن وجمع بندي مطالب نياز به يك طرح يا الگوي از پيش تعيين شده بود تا بر اساس آن به منابع مراجعه و بيانات مرتبط استخراج گردد و به اين منظور مدل swot به عنوان الگو انتخاب گرديد و پس از مراجعه به منابع بيانات در 4 بخش مباني، فرصت‏‎ها و تهديدها، نقاط ضعف و قوت و راهكارها تدوين گرديده است. از ويژگي‏‎هاي اين تحقيق مي‏‎توان به اتقان و دسته بندي مطالب بر اساس يك مدل علمي و كاربردي اشاره نمود كه برنامه سازان مي‏‎توانند از آن براي انتخاب موضوعات برنامه‏‎هاي گفتگومحور، انتخاب سوژه براي تهيه گزارش و برنامه‏‎هاي مستند و... استفاده نمايند.


موضوع: تاریخ نشر: خرداد1392 نویسنده: داوود ميرمحمدي

تحليلي بر مؤلفه‌هاي فرهنگي در منظومه فكري امام خميني (ره) و مقام معظم رهبري

هرساله مقام معظم رهبري، حضرت آيت‌‌الله خامنه‌اي به هنگام تحويل سال و آغاز سال جديد هجري شمسي با پيام نوروزي خويش، ضمن تبريك حلول سال نو به همه ملت‌هاي مسلمان در اقصي نقاط جهان، به ويژه ملت ايران و ملت‌هايي كه عيد نوروز را گرامي مي‌دارند و آن را مبناي شروع سال جديد خود مي‌دانند، نامي براي سال جديد برمي‌گزينند. در واقع اين نام‌گذاري به تعبيري اولويت آن سال و منشور راهبرد كلان و چارچوب فعاليت مديريت راهبردي و مجموعه نظام اجرايي كشور در طول يك سال است. با نگاهي به نام‌هاي انتخاب شده در سال‌هاي گذشته درمي‌يابيم اين نام‌گذاري‌ها هوش‌مندانه و هدف‌مندانه صورت مي‌گيرد؛ به نحوي كه با مد نظر قرار دادن سند چشم‌انداز، قانون برنامه توسعه، نيازهاي روز نظام جمهوري اسلامي، قشرهاي مختلف جامعه و آحاد ملت، اوضاع و اقتضائات روز كشور، اوضاع و تحولات منطقه‌اي و بين‌المللي، چشم‌انداز تحولات در سطح ملي و بين‌المللي، در قالب آن نقشه راه كشور براي يك سال ترسيم و خطوط كلان و كلي اولويت كاري و جهت‌گيري حركت دستگاه‌هاي اجرايي روشن مي‌شود. بر همين روال به هنگام تحويل سال1393 مقام معظم رهبري پس از تبريك سال نو اين سال را سال «اقتصاد، فرهنگ با عزم ملي و مديريت جهادي» نام‌ نهادند. جايگاه و اهميت اقتصاد در برنامه‌ريزي‌هاي كلان كشور در سال جديد و لزوم تبيين رويكرد نظري و منظومه فكري حضرت امام خميني رحمه الله و مقام معظم رهبري در اين زمينه بر كسي پوشيده نيست، اما به دليل اهميت و جايگاه فرهنگ به عنوان زيربناي هرگونه حركت اقتصادي، اجتماعي و سياسي و فعاليت‌ پژوهشي، و نيز به لحاظ گستردگي و حجم وسيع كار و ممكن نبودن پرداختن به هر دو موضوع اقتصاد و فرهنگ در فرصت زماني كوتاه، در اين مجموعه صرفاً بر موضوع فرهنگ متمركز شده و تلاش كرده‌ايم با بهره‌گيري از «روش اسنادي» و «تحليل محتواي كيفي» و با مراجعه به مجموعه آثار و سخنراني‌هاي حضرت امام خميني رحمه الله و مقام معظم رهبري در حوزه «فرهنگ» و مد نظر قرار دادن دو مفهوم كليدي «عزم ملي و مديريت جهادي» به عنوان شيوه‌هاي تحقق اين راهبرد، خطوط كلي انديشه آنان را در اين حوزه استخراج و در چارچوبي مدون و علمي تجزيه و تحليل و ارائه كنيم. آشكار است كه در منظومه فكري حضرت امام رحمه الله و رهبر معظم انقلاب موضوع فرهنگ از جايگاه ويژه‌اي برخوردار است تا جايي كه حضرت امام رحمه الله در طول حيات پربارشان و رهبر معظم انقلاب در مناسبت‌ها و ديدارهاي مختلف مردمي و مسئولان با ايشان و فرمان‌هاي ابلاغي ايشان به نهاد‌هاي ذي‌ربط، همواره بر اين موضوع تأكيد داشته‌اند. ازاين‌رو، تبيين انديشه فرهنگي اين دو بزرگوار كاري بسيار مهم، راهگشا نيازمند رعايت ظرافت‌هاي روش‌شناختي، و اتخاذ رويكرد همه‌جانبه‌نگري و تشكيل گروه‌هاي پژوهشي بين‌رشته‌اي و پيش‌بيني زمان كافي است. نگارنده با اذعان به نكات مذكور، كوشيده است متناسب با نياز مخاطبان خود كه عموماً مديران، مسئولان و برنامه‌سازان صدا و سيماي جمهوري اسلامي ايران در شبكه‌هاي سراسري و استاني‌اند، از اين خرمن توشه‌اي برچيند و محورهاي كلان و كلي فرمايش‌هاي آنان را استخراج و براي سياست‌گذاري رسانه‌اي و توليد برنامه‌هاي مختلف عرضه كند. بنابراين، مركزيت و محور اصلي مباحث اين مجموعه، منظومه فكري امام خميني رحمه الله و مقام معظم رهبري بوده است؛ در عين حال در پايان كتاب محورها و موضوعات برنامه‌اي دسته‌بندي و تدوين شده، و نيز يافته‌هاي پژوهشي نگارنده و شاخص‌هاي راهبردي فرهنگي ـ كه دبيرخانه شوراي عالي انقلاب فرهنگي با الهام از انديشه‌هاي آنان در سال 1389 تدوين كرده ـ محوريابي و موضوع‌شناسي شده است.


حمايت از توليد ملي در سيره عالمان ديني و نخبگان ملي

حركت جامعه بشري به سوي معنويت و رسوخ دين در جنبه‌هاي مختلف زندگي، در عصر جاري رو به فزوني و گسترش است؛ چرا كه قدرت معنوي و اجتماعي دين، در كاهش ستم و گرايش هرچه بيشتر ملت‌ها به مبارزه با يغماگران اقتصادي و غاصبان سمتهاي سياسي، بزرگترين نقش را داشته است. حفظ و تقويت رويكرد جامعه بشري به دينداري، نيازمند ارتباط مردم با عالمان ديني است. ارتباط مردم با عالمان ديني، افزون بر جنبه مذهبي، مي‌تواند مسائل كلان اقتصادي، سياسي و اجتماعي را نيز پوشش دهد. عالمان دين در طول تاريخ از جايگاه اجتماعي والا و ارزشمندي برخوردار بوده و در چشم و دل مردم، قداست و اعتبار فراواني داشتهاند. انسانها با فطرت پاك الهي، پيامهاي آسماني را باور دارند و عالمان دين را به عنوان مفسران و مترجمان و پاسبانان امانت آسماني و سخن خدا مي‌شناسند. ازاين‌رو، روحانيت شيعه، هميشه قدرتي الهي و مردمي بوده‌اند كه با عنايت الهي و حمايت مردمي، قدرت‌هاي استبدادي و استعماري و صاحبان زر و زور را در دنياي اسلام مهار كرده و با شيوههاي گوناگون، مظلومان را از چنگ ظالمان رها بخشيد‌ه‌اند. امروزه روشن شده است كه اگر توانايي رسانه در جامعه‌پذيري، بالا باشد، مي‌تواند افكار و خواسته‌هاي خود را در طيفهاي گوناگون، به جامعه منتقل كند و بهره‌هاي خوبي به دست آورد و آن نيرو نيز ميتواند محور دگرگوني‌هاي جامعه باشد. در اين ميان، شايسته است از اين ظرفيت بهره بريم و با توجه به سال 1391 كه سال «توليد ملي، حمايت از كار و سرمايه ايراني» است، انديشه و تجربه‌هاي ارزشمند مقام معظم رهبري را براي نسل جديد ترسيم كنيم. ازاين‌رو، اين اثر تلاشي است براي معرفي نقش عالمان ديني و نخبگاني كه با عمل خود، در راه استقلال جامعه اسلامي گام برداشته‌اند. نگارش حاضر در فرصتي اندك توسط پژوهشگران ارجمند آقايان سيدعلي‌ محمّدي متكازيني و سيدمحمدحسين حسيني هرندي فراهم آمده است.اميد است دست‌مايه‌اي براي برنامه‌سازان رسانه ملي باشد.


موضوع: تاریخ نشر: دي1391 نویسنده: مريم سقلاطوني

پيام‌هاي صبحگاهي «ويژه فصل بهار»

سال‌هاست يكي از دغدغه‌هاي مديران شبكه‌هاي راديويي و تلويزيوني كشور، تهيه برنامه‌هاي صبحگاهي جذاب و پرهيجان است. برنامه‌هايي كه مخاطبان آن را عموم مردم تشكيل داده و با توجه به نيازها و موقعيت اجتماعي‌شان از اين برنامه‌ها استفاده مي‌كنند. چه اينكه بسياري از مردم دوست دارند صبحي پر از نشاط، اميد و شادي را آغاز كرده و آن را مقدمه‌اي براي يك روز خوب در نظر بگيرند. به عقيده بسياري از كارشناسان امر برنامه‌سازي، يك برنامه صبحگاهي خوب، مي‌تواند مخاطب را براي تمام روزي كه در انتظارشان است، آماده كرده و شرايطي به وجود بياورد كه با يك نگاه جديد و با روحيه‌اي عالي، تمام روز سر حال باشند. به همين دليل است كه برنامه‌هاي صبحگاهي، جزء ثابت و بدون تغيير جدول پخش برنامه‌هاي تلويزيون و راديو هستند. با توجه به اهميت موضوع و از آنجا كه از برنامه‌هاي صبحگاهي به عنوان يكي از پرمخاطبترين، متنوعترين و جذاب‌ترين برنامههاي صدا و سيما ياد مي‌شود، مي‌توان بستري مناسب فراهم كرد تا اين برنامه طلايي شبكهها علاوه بر جذابيتهاي ظاهري، بيش از پيش محتوايي توام با اميدآفريني و شادي‌بخشي را ارائه نمايند و مخاطبان را بر تأمل بيشتر به تحولات دروني و متناسب با تغيير فصلها واداشت. مركز پژوهش‌هاي اسلامي صدا و سيما جهت سهولت امر برنامه‌سازي صبحگاهي در رسانه ملي اقدام به توليد و تدوين متوني ادبي نموده است كه اغلب اين متون متأثر از آموزه‌هاي ديني و با محورهاي متنوع در قالب چهار فصل سال است. اثر پيش رو به پيام‌هاي زندگي ويژه فصل بهار مي‌پردازد كه در آن موضوع‌هايي از قبيل: صبح در آيينه قرآن و روايات، صبح در ادب پارسي، از بهار بياموزيم، درس دوباره زيستن، دوباره نگريستن، نوجويي و نو شدن دل‌ها، اميدواري به شكفتن مجدد، بهار نماد مهرورزي و محبت، نشانه‌هاي بهاري در قرآن، تشبيهات بهاري و... مورد توجه قرار گرفته است. استفاده از آيه‌ها و احاديث متناسب با فصل بهار و همچنين بهره‌گيري از ضرب المثل‌ها و شعرهاي پارسي از ديگر مواردي است كه در ساختار محتوايي اين اثر استفاده شده است. همچنين سلام‌ها و نيايش‌هاي بهاري و يادداشت‌هاي كوتاه صبحگاهي با محوريت فصل بهار از ديگر مواردي است كه نويسندگان مجموعه به آن توجه داشته‌اند. اميد كه نويسندگان و برنامه‌سازان رسانه، بتوانند با بهره‌گيري از درون مايه‌هاي محتوايي اين مجموعه، لحظه‌هايي همراه با آرامش معنوي، تذكري ديني و معرفتي را در ذهن مخاطبان برنامه ايجاد كنند.


موضوع: تاریخ نشر: دي1391 نویسنده: مريم سقلاطوني

پيام‌هاي صبحگاهي «ويژه فصل زمستان»

در دنياي امروز، رسانه‌ها جايگاه ويژه‌اي در بين افراد جامعه پيدا كرده‌اند و توانسته‌اند ساعت‌هاي بسياري را با مردم همراه شوند. در اين ميان رسانه ملي با گسترش تكنولوژي‌هاي روز و افرايش شبكه‌هاي راديويي و تلويزيوني، نقش بسزايي در جريان تبادل رسانه‌اي دارد. از اين رو همواره يكي از دغدغه‌هاي برنامه‌سازان، توليد محتواي خام و استفاده از آنها در خلال برنامه سازي بوده است. يكي از برنامه‌هاي پر مخاطب و به ويژه حساس شبكه‌هاي مختلف صدا و سيما، اعم از سراسري يا استاني، برنامه‌هاي صبحگاهي است كه رويكردي متفاوت با ديگر برنامه‌هاي راديويي و تلويزيوني دارد؛ زيرا مي‌تواند تأثير بسياري در شكل دهي يك روز با نشاط و معنوي براي مخاطبان داشته باشد. برنامه‌هاي صبحگاهي، همواره نقطه آغاز برنامه‌هاي پر مخاطب يك روز رسانه بوده‌اند و از اين رو هيچ وقت در زمان پخش آنها خللي ايجاد نشده است. بنابراين مي‌توان گفت؛ برنامه‌هاي صبحگاهي فصل جدا نشدني برنامه‌هاي سازمان صدا و سيماست كه مخاطبان آن را تمام قشرهاي جامعه تشكيل مي‌دهند. اين برنامه‌ها هر صبح و در فصل‌هاي گوناگون سال بر روي آنتن شبكه‌ها مي‌روند و جريان و سيري ثابت دارند. مركز پژوهش‌هاي اسلامي صدا و سيما با توجه به اهميت فصل‌هاي سال در صدد برآمده است تا محتواي خام نويسندگان و برنامه سازان هر يك از فصل‌ها را با توجه به موضوع‌هاي هر فصل تهيه و توليد كند. اثر حاضر كه با عنوان ويژه نامه فصل زمستان تهيه و توليد شده است، با رويكردهاي موضوعي مختلفي كه با اين فصل در ارتباط هستند تنظيم شده است. موضوعاتي از قبيل: سلام‌هاي زمستاني، مناجات‌هاي صبح زمستان. زمستان، نماد كهن سالي، تأملي بر نشانه‌هاي زمستاني، زمستان و آمادگي براي تولد دوباره، رنگ سفيد و روانشناسي آن در متون اسلامي و ... ساختار كلي محتوايي اين مجلد را در بر مي‌گيرد. همچنين استفاده از كلام بزرگان به ويژه ائمه معصومين عليهم السلام و بهره گيري از آيات و احاديث مرتبط با فصل زمستان ديگر بخش‌هاي اثر حاضر است. از ديگر مواردي كه در اين مجموعه به آن توجه شده است فصل زمستان در شعر شاعران پارسي است كه با توجه به نوع نگاه هر يك از شاعران درآمد بر اشعارشان نوشته شده و سپس از شعر آنها استفاده شده است. سعي شده است رويكرد پيام‌هاي ويژه فصل زمستان، رويكردي معنوي و ديني باشد تا رسانه بتواند دقايق خوب و اميد بخشي را براي مخاطبان در فصل زمستان ايجاد كند.


موضوع: تاریخ نشر: آبان1391 نویسنده: مريم سقلاطوني

به رنگ زندگي (زيرنويس‌ها و پيام‌هاي كوتاه «ويژه زن و خانواده»)

خانواده تنها جمعي از افراد نيست بلكه گروهي پوياست كه ارتباط بين آنان، انجام كار و فعاليت مشترك بر اساس هدف مشتركي انجام مي‌گيرد كه تحقق اين هدف نيازمند ايجاد يك ارتباط عاطفي و صميمي بين اعضاي خانواده است. پيوند عاطفي موجب مي‌شود اعضاي گروه در تأمين نيازهاي يكديگر به صورت فعال مشاركت نمايند و اين امر حاصل ارتباط صحيح بين افراد خانواده است و اين ارتباط حاصل نمي‌گردد مگر آنكه اعضاي گروه با نوعي تفهيم و تفاهم و درك متقابل با هم تعامل داشته باشند. رسانه‌ها را هر چند عامل كفر دانسته‌اند و برخي انديشمندان ورود ابزارهاي رسانه اي به محيط خانواده و اجتماع را به ورود بيگانه تعبير كرده اند و رسانه را از عوامل مؤثر به دگرگوني هاي خانواده مي دانند. اما در كنار اين مسئله مي توان به پي آمدهاي مثبت آن از جمله افزايش سطح آگاهي اعضاي خانواده در زمينه هاي مختلف و اصلاح رفتار فردي و اجتماعي اشاره نمود. رسانه ها مي توانند بر موضوعاتي همچون تربيت فرزندان و چالش هاي درون خانواده تأثير بگذارند. رسانه ها بهتر از هر عامل ديگري مي توانند با فرهنگ سازي مثبت، آثار منفي فرهنگي حاصل از كاركرد رسانه ها را بي اثر سازند و براي عملي كردن اين موضوع، ساخت برنامه هاي ويژه نياز نيست و به راحتي مي توان اين فرهنگ را منتقل كرد. فضاي ايجاد شده از سوي برنامه هاي مختلف به ويژه سريال ها و فيلم ها، قابليت زيادي را براي گنجاندن پيام در خود دارند و بايد به طور شايسته به آن توجه شود. پيام هاي كوتاه و زيرنويس هاي تلويزيوني مي تواند يكي از ظرفيت هاي رسانه در انتقال پيام و افزايش سطح آگاهي مخاطب باشد. ازاين رو مركز پژوهش‌هاي اسلامي صدا و سيما كوشيده است با بهره گيري از آموزه هاي اخلاقي ديني و با رعايت ايجاز، مجموعه زيرنويس هاي تلويزيوني خانواده را آماده و در اختيار برنامه سازان رسانه قرار دهد تا ياري گر رسانه در استفاده از اين ظرفيت باشد.


موضوع: تاریخ نشر: شهريور1391 نویسنده: مجيد ملامحمدي

حيات نيكان (30) آيت الله محمد محمدي اشتهاردي

مجموعه‌اي كه به عنوان «حيات نيكان» پيش روي شماست؛ به طور اجمالي حيات پربار فرزانگان شيعه اين پهن‌دشت اسلامي را مرور مي‌كند. در اين مختصر تلاش شده است با ترسيم چهره علمي و معنوي اين بزرگان، الگوهاي درستي از كردار و سلوك علمي و عملي انسان‌هاي موفق و متعالي در اختيار جوانان و علاقه‌مندان قرار گيرد و نسل كنوني هرچند به اختصار، با خدمات عالمان بزرگ شيعه آشنا شود. مجموعه حاضر حاصل تلاش جمعي است كه با مديريت اطلاعات انديشمندان و كارشناسان مركز پژوهش‌هاي اسلامي به انجام رسيده و اينك به صورت كتاب در اختيار خوانندگان قرار گرفته است. در پايان، ضمن ارج نهادن به تلاش نويسنده، از همكاران مديريت انديشمندان و نيز چاپ و نشر مركز قدرداني مي‌شود.


× تاريخ و مناسبتها

// کتاب