تاریخ نشر: تير1388 نویسنده: محمد درگاه زاده

آيين دادرسي پيامبر اعظم صلي الله عليه و آله

نوشته حاضر جستاري است هر چند نارسا درباره شيوه هاي دادرسي حضرت محمد صلي الله عليه و آله كه در چندين فصل گرد آمده است. پس از بيان اهميت دادرسي، به ويژگي هاي دادرسي پيامبر نگاهي كلي مي افكنيم و با شيوه هاي دادرسي موجود در آن زمان مقايسه مي كنيم. تبيين شرايط دادرسي از نظر پيامبراكرم صلي الله عليه و آله و اصول و قواعد دادرسي آن حضرت در كنار برشمردن آسيب هاي دادرسي، ما را به آيين دادرسي پيامبر بزرگ اسلام رهنمون مي سازد.


تاریخ نشر: 1382 نویسنده: عباس داوديان فر

ابوذر انقلاب (زندگي‌نامه آيت‌الله طالقاني)

آيت الله طالقاني، دين مداري بود كه درياي عشق در سينه اش مي جوشيد و كوه صلابت بر گام هايش بوسه مي زد. او شكوه شكيبايي را معنا مي كرد و چون چراغي درخشان فرا راه مبارزان را روشن مي ساخت. وي خطيبي توانا بود كه نخستين نماز جمعه تهران را اقامه كرد و به فرموده امام راحل، زبانش همچون شمشير مالك اشتر، كوبنده و گويا و تمام كننده بود. عنوان هاي مهم اين پژوهش عبارتند از: زندگي نامه آيت الله طالقاني، پيشينه خانوادگي، زندگي علمي، ويژگي هاي اخلاقي، خدمات فرهنگي و اجتماعي، مبارزات سياسي، ديدار معشوق، طالقاني از نگاه ديگران، ديدگاه ها و انديشه ها، خاطره ها، برگزيده ادب فارسي درباره مرحوم طالقاني و پيشنهادهاي برنامه سازي.


موضوع: تاریخ نشر: شهريور1386 نویسنده: عبدالحميد ناصري

ابوذر غفاري

ابوذر غفاري يكي از برجسته ترين اصحاب و ياران پيامبراعظم صلي الله عليه و آله است. ابوذر شخصيتي است كه رسول خدا و امامان معصوم عليهم السلام بارها او را ستودند. اين شخصيت سترگ و عظيم در تاريخ اسلام آوازه اي بلند دارد و كمتر مسلماني است كه نامش را نشنيده باشد. با اين حال، بايد سوگمندانه پذيرفت كه چهره اين مرد خدا و صحابي راستين پيامبر و مخاطب آشناي بعثت آن گونه كه شايسته عظمتش است، شناخته نيست. گويي او در شمار افراد و شخصيت هايي است كه چهره واقعي شان در نقاب و حجاب آوازه و شهرت پوشيده مانده است. ابوذر، شخصيتي است عارف، زاهد، شجاع، با سياست، با تدبير، صادق و عاشق رسالت و ولايت كه كمتر صحابي از ياران پيامبر خدا از چنين ويژگي هايي برخوردار است. با اين جنبه هاي اخلاقي و شخصيتي، نه تنها عوام، بلكه شماري از خواص، ابوذر را به زهد و پرخاشگري مي شناسند. او بي عدالتي هاي زمانه را تحمل نمي كرد و بي باكانه لب به اعتراض مي گشود و صاحب منصبان را به عدالت، زهد و پيروي از سيره نبوي دعوت مي كرد تا آنجا كه اين كار به تبعيدشدنش انجاميد. آنچه در اين پژوهش مي خوانيد، گذري است فشرده بر زواياي شخصيت اين بزرگ صحابي پيامبراكرم صلي الله عليه و آله كه مي تواند الگويي باشد براي همه رهپويان سنت و سيره نبوي. اين كتاب در چهار فصل سامان يافته است كه عناوين آن عبارتند از؛ ابوذر كيست؟ ابوذر مسلمان، ويژگي هاي ابوذر غفاري، ابوذر در كلام معصومان عليهم السلام و ياران.


تاریخ نشر: شهريور1383 نویسنده: سيد حسين حسيني

اجراي حدود در اسلام

افراد يك جامعه مانند اعضا و جوارح بدن هستند كه اختلال در كار يكي از آنها موجب زوال سلامت اعضاي ديگر مي شود. از اين رو، در همه كشورها براي جلوگيري از تضييع حقوق اجتماعي، مقرراتي را اجرا مي كنندكه رفاه جامعه را در ابعاد مختلف تأمين مي كنند. بي گمان، آيين اسلام براي برخورد با متخلفان از قانون، چاره انديشي كرده است كه يكي از اين موارد، در نظر گرفتن «حد» است. «حدود» يكي از كامل ترين قوانيني هستند كه اسلام در طول حيات خود بدون تغيير در نظر گرفته است و اين در حالي است كه قوانين، و مقررات اجتماعي صرفاً سفارش هاي اخلاقي نيستند، بلكه به اعتبار ضرورت و اجرا بايد از ضمانت هاي قوي و مطمئن برخوردار باشند؛ چون در غير اين صورت، جامعه به شدت مورد تهديد قرار مي گيرد. يكي از ضمانت هاي اجرايي قوي، مجازات افرادي است كه از انجام تكاليفشان سرباز زده اند. در اصل اجراي حدود الهي در جامعه هيچ شك و شبهه اي نيست، ولي درباره چگونگي اجراي آن ديدگاه هاي مختلفي وجود دارد. گروهي به اجراي علني حدود باور دارند و گروهي ديگر بر اساس نمونه هاي تاريخي در حكومت پيامبر و حضرت علي عليهماالسلام معتقدند بايد به اجراي غير علني حدود پرداخت. در دو بخش اول اين كتاب، اين مطالب آمده است: تعريف حد، پيشينه تاريخي جرايم حدي، ويژگي هاي مجازات هاي حدي در اسلام، بررسي وجوب و عدم وجوب اجراي حدود در عصر غيبت، عوامل تشديد و تأخير حدود، آثار اجرا و ترك حدود و بررسي برخي شبهات. در بخش سوم نيز راهكارهاي طرح موضوع در رسانه مطرح شده است.


تاریخ نشر: فروردين1384 نویسنده: حسين رجايي

اختيار ولي فقيه در عفو محكومان

يكي از واكنش هاي طبيعي و ابتدايي در برابر مجرم و قانون شكن در همه دوره ها و جوامع گوناگون، تنبيه و مجازات است. با اين حال، از ديرباز در كنار مجازات، مسئله عفو نيز مطرح بوده است و افراد مجرم، در مواردي و با شرايطي خاص، عفو مي شدند. در عصر حاضر، با وجود نهادهايي چون آزادي مشروط و انواع تعليق، عفو همچنان جايگاه خود را حفظ كرده است. پيش از انقلاب اسلامي، انواع عفو و شرايط اعمال هر يك در قانون مجازات عمومي ايران بيان شده بود. در قوانين مصوب پس از انقلاب اسلامي، با توجه به پذيرفته شدن اصل ولايت فقيه در قانون اساسي و وضع قوانين جديد بر مبناي شريعت اسلام هماهنگ با فقه اماميه، دگرگوني هايي در برخي قوانين به وجود آمد كه شامل موضوع عفو نيز مي شد. در اين پژوهش، به نقاط مبهم آنها بر اساس فقه و قوانين موجود توجه شده و بدين منظور، مباحث كلي كتاب در سه محور اساسي، مبناي پذيرش عفو محكومان، جواز عفو از سوي ولي امر در فقه و حقوق موضوعه و قلمرو اختيار ولي امر در عفو محكومان، تنظيم شده است. محورهاي اين پژوهش عبارتند از: مباني و ادله عفو محكومان در فقه و حقوق موضوعه، تحليل مفهومي و منشأ حكومت ولي امر در اسلام، قلمرو اختيارات ولي امر در عصر غيبت از ديدگاه فقهي و قانون اساسي، تعريف و شرايط و اقسام و آثار عفو عمومي و خصوصي، مباني عفو عمومي و خصوصي و شبهاتي در اين باره و نقد آنها، بررسي ادله عفو در حدود و قصاص و ديات و تعزيرات، سابقه عفو در قوانين پيش از انقلاب اسلامي، عفو محكومان در قوانين پس از پيروزي انقلاب اسلامي، تبيين ماهيت و اقسام و احكام عمومي حدود، عفو محكومان به حد در حقوق موضوعه و منابع فقهي، تعريف قصاص و ديات و قلمرو اختيار ولي امر در عفو محكومان، تعريف تعزيرات و اقدامات تأميني و تربيتي و عفو محكومان با حكم ولي امر در اين موارد، برنامه هاي پيشنهادي و معرفي مراكز مرتبط با رسانه و بيان اختيار ولي امر در عفو محكومان، برنامه هاي پيشنهادي و پرسش هاي برنامه اي، عمومي و كارشناسي.


تاریخ نشر: فروردين1388 نویسنده: حميدرضا حق شناس

اخلاق اجتماعي در صحيفه سجاديه

در ادعيه جاي مانده از معصومان: تنها به رابطه مردم با خدا پرداخته شده است و ارتباطات اجتماعي در اين دعاها جايگاهي ندارد، در حالي كه اين‌گونه نيست و بخش قابل توجهي از دعاها به اصلاح روابط اجتماعي مردم اختصاص دارد. در اين پژوهش پس از مباحث مقدماتي، اخلاق اجتماعي در صحيفه سجاديه دسته‌بندي شده است. بحث اخلاق در خانواده در سه محور والدين، فرزندان و زن و شوهر از ديگر مباحث كتاب حاضر است. در ادامه، همچنين، چگونگي برخورد با برخي گروه‌ها نظير دوستان، همسايگان، خويشاوندان، خردسالان، سالمندان و اخلاق متقابل مردم با حاكمان و نيازمندان، بررسي شده است.


تاریخ نشر: فروردين1384 نویسنده: مرتضي سلطاني

اخلاق تبليغات بازرگاني

تبليغات، علمي است كه با وجود پيشينه بسيار، هنوز در ايران ناشناخته است. اين علم كه هر روز با علوم جامعه شناسي، آمار، اقتصاد و روان شناسي پيوستگي بيشتري مي يابد و هنرهايي مانند موسيقي، ادبيات، عكاسي، گرافيك و نقاشي را به خدمت مي گيرد، در رساندن پيام فروش به بازارها و مصرف كنندگان، نقش اساسي دارد. مسئله تبليغات، اكنون هيولايي از آمار و ارقام و صدها ميليارد دلار هزينه سالانه است كه ميليون ها نفر در سراسر جهان به اين رشته روي آورده اند. بخشي از لحظه هاي زندگي همه ما به وسيله تبليغات احاطه شده است و به گونه اي با آن در ارتباطيم. بسياري از كارشناسان با امر تبليغات موافقند و آن را نيروي خلاقه اي براي ترغيب و تشويق ميل عمومي به مصرف محصول مي دانند. با وجود اين، گروه هاي بسياري نيز با آن مخالفت مي كنند و پي آمدهاي آن را فريب و اسارت ذهن، افزايش هزينه توليد و زيان بار بودن براي مصرف كننده مي دانند. اين پژوهش به بررسي جنبه هاي اخلاقي و ديني تبليغات تجاري تلويزيون، بايدها و نبايدهاي آن و ارائه پيشنهادهايي به سيماي جمهوري اسلامي ايران مي پردازد كه پخش تبليغات تجاري تلويزيوني در كشور اسلامي مان را برعهده دارد. گردآورنده اين اثر مي كوشد در موضوع تبليغات به بيان عنوان هاي زير بپردازد: تعريف، اهميت، پيشينه، هدف ها و ديدگاه ها درباره اخلاق تبليغات بازرگاني، عوارض فردي (جسمي، رواني)، اقتصادي (اقتصاد خانواده ها و كشور) و فرهنگي ـ اجتماعي (نگرش ها، ارزش ها، عادت ها، باورها، گروه هاي مرجع، سبك زندگي، زبان، پوشش، تغذيه، بهداشت و ورزش)، تبليغات بازرگاني، اخلاق تبليغات بازرگاني در اسلام (تبليغات بازرگاني در تجارت، تبليغات بازرگاني و عدالت اجتماعي: مسئوليت در برابر خدا، خود، ديگران و ديگر موجودات، آداب تبليغات بازرگاني)، اصول اخلاقي در تبليغات بازرگاني (خط مشي ها، اصول: انعكاس ساده زيستي، تبليغ قناعت، پرهيز از دروغ و فريب، تبليغ نكردن مدگرايي، بدآموزي نداشتن براي كودكان و ديگر مردم)، صدا و سيما و تدوين منشور اخلاقي و پرسش هاي مردمي و كارشناسي درباره موضوع.


موضوع: تاریخ نشر: دي1397 نویسنده:

اخلاق حرفه اي و كاربردي رسانه ها در جمهوري اسلامي ايران: مفاهيم و مصاديق

سازمان‎ها-كه در قرن حاضر از آن‏ها به عنوان نهادهاي اجتماعي ياد مي‎شود-هر كدام براي ايجاد ارتباط منطقي و متعادل با مخاطبان يا مشتريان (ذي‎نفعان خود) و ايجاد رضايت از نوع فعاليت در ميان كاركنان و جلوگيري از تنش‎هاي احتمالي يا روند بي‎تصميمي در بين مديران و كاركنان، نيازمند رعايت ملاحظاتي هستند تا نه‎تنها رابطه محكم و پايداري با مخاطبان يا مشتريان (ذي‎نفعان خود) برقرار سازند، بلكه در اجراي مأموريت‎هاي محوله‎شان، همه افراد، اعم از كاركنان و مديران در مواجهه با مسائل يا معضلات و به تعبير ديگر، «دوراهي‎هاي اخلاقي» به سهولت بتوانند براي اقدام مناسب و شايسته تصميم‎گيري كنند. اين ملاحظات همان اخلاقيات حرفه‎اي (يا اصول اخلاق حرفه‎اي) است كه امروزه بيش از هر زمان با توجه به گسترش فعاليت‎هاي سازمان‎ها و ورود و حضور بيش از حد آن‏ها در زندگي جاري و آينده مردم بيش از پيش احساس مي‎شود. در ميان انواع سازمان‎ها، سازمان‎هاي ارتباطي و رسانه‎ها به دليل حضور دائم و فعالي كه در سراسر زندگي فردي و اجتماعي دارند، نياز افزون‎تري به رعايت اخلاق حرفه‎اي و توجه دائم به اجراي آن در سطوح و انواع مختلف حرفه‎ها و فعاليت‎هاي رسانه‎اي دارند. در نظام رسانه‎اي كشور، وجود منشور اخلاق حرفه‎اي، براي اين منظور كه هم چگونگي و كيفيت و خط‎مشي فعاليت كارگزاران رسانه براي خودشان و جامعه مخاطب روشن باشد و هم معضلات و كاستي‎هاي اخلاقي رسانه يا هر فرد فعال در آن معلوم باشد، اهميت دوصدچنداني دارد؛ ولي متأسفانه تاكنون در ايران، منشور اخلاقي جامع و تدوين‎شده‎اي در اختيار اهالي رسانه قرار نگرفته است. بنابراين هر فرد يا فعال رسانه‎اي بر اساس ادراكي كه از روح حاكم بر عرف جامعه در اين موضوع دارد عمل مي‎كند. اكثر مواقع نيز ممكن است تصميم و اقدام فرد صحيح باشد ولي در برخي موارد و اقدامات هم ممكن است متعارض با اصول اخلاق حرفه‎اي باشد. اما كاربرد اصلي «منشور اخلاق حرفه‎اي» را در هنگام مواجهه با دوراهي‎هاي اخلاقي بايد جستجو كرد كه در عالم فعاليت‎هاي سازمان‎هاي رسانه‎اي برخلاف ديگر سازمان‎ها اين دوراهي‎ها به كرّات پيش مي‎آيد و حتي مي‎تواند تأثيرات سرنوشت‎سازي در زندگي فرد، خانواده، سازمان و حتي كشور داشته باشد. عدم وجود منشور اخلاق حرفه‎اي روشن و مدوّن در فعاليت رسانه‎ها، سبب بروز رفتارهاي متضاد و متناقض از يك رسانه اعم از راديو، تلويزيون و روزنامه‎ها در طرح و بيان يك موضوع واحد شده است. به‎طور مثال در معرفي يك متهم يا مجرم خاص به جامعه، گاهي يك رسانه يا حتي يكي از شبكه‎هاي همان رسانه از ترفند اختصار نام استفاده مي‎كند، گاهي همان رسانه بدون اينكه تغيير وضعيت حقوقي خاصي درباره متهم يا مجرم به وجود آمده باشد، عكس و نام كامل او را به تماشاي مخاطبان مي‎گذارد. اين تضاد در رفتار، فقط از فقدان منشور اخلاق حرفه‎ايِ روشن و مدون ناشي مي‎شود، كه اجازه سياليت و اتخاذ تصميم‎هاي متفاوت و متضاد را به تصميم‎گيرندگان مي‎دهد و موجبات رقابت نادرست ميان رسانه‎هاي گوناگون را به وجود مي‎آورد. در اين صورت ممكن است منافع مردم، مخاطبان (خانواده آن‏ها) و جامعه، قرباني اين رقابت غيرمنطقي ‎شود و چه‎بسا براي منفعت اندك سازمان رسانه‎اي، ضرر و زيان فردي و اجتماعي جبران‎ناپذيري نصيب جامعه يا مخاطب خاصي شود. در آن صورت اگر به رسانه انتقاد و ايرادي گرفته شود، براي فرار از آن موقعيت، دلايل متعدد و متنوعي مي‎تواند ارائه كند؛ يعني براي گريز و توجيه رفتار و عمل خود راه فرار دارد، چراكه منشور اخلاقي و حرفه‎اي روشن و مدون و مكتوبي وجود ندارد تا بتوان بر مبنا و بر اساس آن منشور، رفتار متفاوت آن رسانه را مورد قضاوت قرار داد. اگر اين منشور معلوم باشد و هر رسانه تكليف خودش را با آن روشن كند در اين صورت مي‎توان رفتار و عملكرد آن رسانه را مورد ارزيابي و داوري قرار داده و بر اساس آن منشور، با دست‎اندركاران آن رسانه محاجّه يا استدلال منطقي كرد و بر همان اساس و معيار نيز پاسخ‎ها را به قضاوت گذاشت و از تكرار خطا‎ها و عملكرد‎هاي غيراخلاقي ممانعت به عمل آورد و اصلاح رفتار و عملكرد را از آن رسانه مبتني بر منشور اخلاق حرفه‎اي موجود خواستار شد. شايد سرگرداني يا به تعبيري افراطي، فروپاشي اخلاقي كه امروز در فضاي مجازي وجود دارد ناشي از دو موضوع اساسي باشد: نخست، در اين فضا برخلاف جريان جاري و حرفه‎اي رسانه‎اي در سازمان‎هاي ارتباطي و رسانه‎اي رسمي و حرفه‎اي، اغلب، افرادي غيرحرفه‎اي فعاليت مي‏كنند كه مي‎توانند به اخلاقيات نانوشته يا نوشته‎شده به‎هيچ‎عنوان پاي‎بند نباشند يا مسئوليتي در قبال آن احساس نكنند، دوم اينكه در اين فضا، اصالت با سرعت است و نه صحت و دقت. بنابراين در اين شرايط و وضعيت، انتظار رعايت اخلاق حرفه‎اي حتي در سطحي كمتر از سطح فعليِ جريانِ جاري رسانه‎اي، چندان موجه نيست. از انزوا و مظلوميت اخلاق حرفه‎اي در نظام آموزشي ايران، همين بس كه در رشته‎هاي ارتباطات و مديريت رسانه، مباحث مربوط به اخلاق رسانه تدريس نمي‎شود يا جزء دروس انتخابي است، كه معناي هم ضمني و هم روشن آن چندان مهم نيست. اينكه در اين كتاب، علاوه‎بر مبناي اخلاقي و هنجار رسانه، بر ماهيت رسانه‎ها نيز تأكيد مي‎شود برگرفته از اين واقعيت است كه تدوين اخلاق كاربردي رسانه، امري دشوار و پيچيده است؛ چون حداقل سه عنصر بنيادي يا اصولي در آن نقش دارند. اين سه عنصر عبارتند از مبناي اخلاقي كه در آن حداقل چهار بنياد اخلاقي رايج است و هر كدام داراي نقاط ضعف و قوتي هستند و شايد مبناي پنجم بر اساس آموزه‎هاي اسلامي، لازم است تا گزاره‎ها يا كدهاي اخلاقي از پشتوانه قوي‎تري برخوردار باشند. عنصر ديگر، هنجار رسانه است كه در ادبيات ارتباطات با عنوان نظريه هنجاري مورد بحث قرار مي‎گيرد و هر هنجاري نيز تأكيدات خاصي دارد؛ يعني مي‎توان گفت در ميان رسانه‎ها با هنجارهاي گوناگون، هم مشتركات اخلاق رسانه‎اي وجود دارد و هم تفاوت‎هايي. شش نظريه رايج هنجار رسانه، توان و ظرفيت تحليل كامل هنجار حاكم بر رسانه‎هاي جمهوري اسلامي ايران را ندارند. سومين عنصر تأثيرگذار بر گزاره‎هاي اخلاقي رسانه، ماهيت يا نوع رسانه است كه موجب تفاوت‎هايي بعضاً بسيار جدي در تحقق اخلاق حرفه‎اي مي‎شود. اهميت و ضرورت وجود منشور اخلاق حرفه‎اي رسانه و نيز با توجه به فقدان چنين مبحثي مهم در سپهر رسانه‎اي كشور و حتي در نظام آموزشي، پژوهش پيش ‎رو، برآمده از همين دغدغه‎هاست تا نه‎فقط به حركت دقيق و مسئولانه رسانه‎ها با تكيه بر اخلاقياتِ روشن كمك كند، بلكه بتواند براي درك و شناخت دوراهي‎ها و گره‎هاي اخلاقي رسانه‎ها و جامعه رسانه‎اي در بستري روشن و منطقي فرصتي جديد ايجاد كند. اين كتاب در چهار فصل و يك بخشِ مربوط به «پيوست‎ها و ضمائم» سامان يافته است. در فصل اول به مباني نظري و تبيين برخي مفاهيم و موضوعات مرتبط از جمله تبيين رابطه اخلاق و رسانه، ارائه مهمترين مباني و اصول و قواعد اخلاق حرفه‎اي آن مبتني بر مباني اسلامي و غني‎سازي حوزه نظري و آموزشي مرتبط با بحث، اشاره شده است. بررسي برخي نقصان‎ها و كمبودها در منابع موجود، از جمله مباحث ديگر اين فصل است. در فصل دوم به مباني سه گانه اخلاق حرفه‎اي رسانه‎ها در جمهوري اسلامي ايران پرداخته و علاوه بر بررسي مفهوم «اخلاق» و «اصول اخلاقي» و تعاريف و تمايز آن‏ها و مفهوم مدنظر در اين كتاب، به بررسي و شناسايي مفهوم «قلمرو مسئوليت اخلاقي» و حوزه‎هاي چهارگانه مسئوليت رسانه، تبيين مفهوم و تعاريف «فلسفه اخلاق»، «اخلاق كاربردي»، «اخلاق حرفه‎اي» و رابطه اين دو مفهوم، ضرورت و اهميت رعايت اخلاق حرفه‎اي در رسانه‎ها جهت روشن و شفاف‎شدن حوزه فعاليت و عملكرد رسانه، اشاره شده و در ادامه معرفي و تبيين «مباني و اصول عام اخلاق حرفه‎اي» از قبيل «اصل صداقت»، «اصل عدالت و انصاف»، «اصل امانتداري» و.... مد نظر بوده است. مفاد و اصول ده‎گانه مهم و بين‎المللي اخلاق حرفه‎اي رسانه‎ها كه در اغلب نقاط دنيا به آن‏ها تا حدودي عمل و رفتار مي‎شود از جمله مباحث فصل دوم است كه براي روشن شدن تفاوت‎ها، تمايزها و نكات اشتراك اصول اخلاق حرفه‎اي رسانه‎ها در جمهوري اسلامي ايران و جهان، مورد مطالعه و بررسي واقع شده است. در فصل سوم با عنوان اصول اخلاق حرفه‎اي رسانه - كه از فصول و مباحث ابداعي و شايسته توجه بيشتر اين كتاب است- پس از بررسي و ارائه مقدمه‎اي تبييني در اين خصوص، به ارائه پيشنهادات، اصول و قواعد اخلاق حرفه‎اي در دو حوزه عمده و متفاوت الف. ناظر بر محتوا و ب. ناظر بر حِرَف اصلي رسانه اشاره شده است. در بخش الف، اصول پيشنهادي، ذيل مفاهيم و ساختارهاي اصلي حوزه پيام از قبيل «معارف اسلامي و فرهنگي»، «مباحث اجتماعي»، «مباحث سياسي»، «مباحث علمي»، «رفتار سازماني» و... از همديگر تفكيك شده، و در بخش ب، «اصول اخلاق حرفه‎اي رسانه ناظر به حِرَف اصلي رسانه» از قبيل «نويسندگي»، «تهيه‎كنندگي»، «گزارشگري»، «گويندگي و اجرا» و «خبر و خبررساني» به صورت مجزا و متمايز از همديگر ارائه و پيشنهاد شده است. در فصل چهارم با عنوان پيشنهادها، جمع‎بندي و نتيجه‎گيري به چگونگي و شيوه‎هاي كاربست و رعايت اصول اخلاق حرفه‎اي در نهادها و سازمان‎هاي رسانه‎اي از قبيل «اتيان سوگند و امضاي سوگندنامه»، «ارائه درسي به نام اخلاق حرفه‎اي در رسانه‎ها» در مراكز آموزشي، پژوهشي و رسانه‎اي، «مجامع صنفي رسانه‎اي» و ... اشاره شده و درنهايت با مرور پرسش‎هاي آغازين به بررسي نتايج و جمع‎بندي و ارائه پيشنهادات پرداخته‎ايم. در بخش ضمائم و پيوست‎ها با توجه به اين كه يكي از اهداف عمده اين پژوهش، غني‎سازي حوزه نظري و آموزشي در حوزه «اخلاق حرفه‎اي رسانه» و رويكرد ‎آموزشي‎داشتن اين پژوهش بود، ابتدا به مطالعه و بررسي مرحله‏ به‏ مرحله‎اي «روش پژوهش در اين كتاب» پرداخته‏ ايم و در ادامه به ارائه «نمونه فرم طرح برنامه‎سازي» راديويي و تلويزيوني و نيز به نمونه سؤالاتي كه در اين پژوهش از مصاحبه‎شوندگان، پرسيده شده بود، جهت آشنايي بيشتر دانشجويان و پژوهشگران با شيوه‎هاي عملياتي‎سازي فرايندهاي يك پژوهش و نيز چگونگي استفاده و نتيجه‎گيري از مصاحبه‎ها و فرايندهاي داده‎يابي و تحليل و تبيين داده‎ها و... ارائه شده است. بخش منابع و مآخذ كتاب نيز به تفصيل به معرفي همه منابعي كه به صورت مستقيم يا غير مستقيم در اين پژوهش مورد مطالعه، نقد و بررسي يا ارجاع و استناد قرار گرفته‏ اند، پرداخته است. بعون الله. جا دارد در اين مجال از تلاش پژوهشگاه فرهنگ، هنر و ارتباطات در حمايت از اين اثر و حمايت اداره كل پژوهش ‏هاي اسلامي صداو سيما در انتشار آن كمال سپاس و قدرشناسي را ابراز داشته و اميدواريم اين اثر كه چاپ نخست آن در اولين همايش علمي ، پژوهشي « اخلاق و رسانه» منتشر مي شود بتواند مورد توجه و امعان‏ نظر صاحب‏‏نظران و اساتيد قلمرو « دين و رسانه» قرار گيرد و مولفان اين اثر را از نقدها، رهنمودها و راهكارهاي خويش بهره ‏مند نمايد. باسپاس دكتر حسن خجسته- دكتر ظهير احمدي


تاریخ نشر: آبان1389 نویسنده: وحيد نوري

اخلاق دانشجويي در اسلام

در اين نوشتار تلاش شده است تا به زندگي دانشجويي از جنبه‌هاي عمومي و حرفه‌اي توجه شود. منظور از جنبه عمومي،‌توجه به دانشجو به مانند هر انسان ديگري است كه بايد محسنات اخلاقي را كسب و رذايل اخلاقي را دفع كند و در عين حال بكوشد ديگر نيازهاي انساني خود را نيز برآورده سازد. منظور از حوزه حرفه‌اي نيز ترسيم هنجارهاي لازم درباره نوع تعامل دانشجو با استاد، ديگر دانشجويان و مهارت‌هاي لازم در علم‌آموزي است. اكنون بايد پرسيد با وجود تأكيدهاي فراوان آموزه‌هاي ديني چقدر تلاش شده است آداب پرسش، گفت‌وگو و حتي نشستن و همراهي با استاد به دانشجويان آموخته شود؟ به‌راستي،‌دانشجويان ما درباره نوع حضور خود در كلاس‌هاي مختلط، تلاش براي افزايش روحيه همكاري علمي، دوري از حسدورزي در حوزه دانش، آداب سكونت در خوابگاه‌هاي دانشجويي و رعايت حقوق ديگران چه مي‌دانند و تا چه اندازه به آن ملتزم هستند؟ آيا درباره افزايش بازدهي دانشجويان از طريق آموزش مهارت‌هاي نكته‌برداري، چگونگي مطالعه، مباحثه علمي و مانند آن تلاش مي‌شود يا صرفاً بالا بردن بازدهي علمي را در گسترش تجهيزات و امكانات رايانه‌اي، آزمايشگاهي و سخت‌افزاري دنبال كرده‌ايم؟ اين نوشتار بيشتر توجه خود را به ترسيم هنجارهاي اخلاقي لازم براي دانشجو معطوف كرده است و براي تبيين معيارهاي اخلاقي لازم براي استادان، تلاش جداگانه‌اي لازم است. اميد است مجموعه حاضر كه براي كاربردي كردن هنجارهاي اخلاقي در محيط‌هاي علمي تنظيم شده است، مورد استفاده برنامه‌سازان محترم سازمان صدا و سيما قرار گيرد.


موضوع: تاریخ نشر: دي97 نویسنده:

اخلاق رسانه در دنياي واقعي درون صنايع پخش و سرگرمي

رعايت اخلاق در به دست آوردن اطلاعات از يك سوژه خبري چقدر اهميت دارد؟ آيا كنكاش در حريم خصوصي افراد مشهور براي انتشار يك تيتر داغ، امري اخلاقي است؟ ناديده گرفتن آراء و عقايد مخالف چطور؟ اگر يك مجري پخش زنده در ازاي دريافت مبلغي به صورت نامحسوس و تنها يك بار از يك "برند" نام ببرد، اخلاق را نقض كرده است؟ آيا تغيير در كنداكتور برنامه هاي تلويزيون به منظور برجسته تر كردن يك برنامه خاص با هنجارهاي اخلاقي در تضاد است؟ آيا مشكلات مالي يك شبكه تلويزيوني، انتشار تبليغاتي را كه با فرهنگ جامعه در تعارض است، توجيه مي كند؟ "سلبريتيها" چه كساني هستند؟ "منبع موثق" چيست و استفاده از آن چه شرايطي دارد؟ اينها سؤالاتي هستند كه ضرورت پرداختن به اخلاق رسانه را به وضوح مشخص مينمايند. با برجستهتر‌شدن نقش رسانه‌ها در دنياي امروز، موضوع اخلاق رسانه اهميت ويژها ي پيدا كرده و علاوه بر چالشهايي كه از گذشته در اين حوزه وجود داشت، مسائل جديدي نيز مطرح شده است. از آنجا كه مسائل اخلاقي در حوزه رسانه مي‌توانند چالش‌هاي متعددي در فعاليت‌هاي روزمره اصحاب رسانه و مخاطبان آن ايجاد نمايند، پرداختن به اين موضوع يكي از نيازهاي مهم امروز رسانه‌ها محسوب مي شود. كتاب حاضر در پاسخ به همين نياز ترجمه شده و مخاطب آن، همه علاقه مندان رسانه و به ويژه متخصصان، عوامل و دانشجويان رسانه هستند. اهالي رسانه بايد براي مواجهه و حل و فصل چالش‌هاي اخلاقي آماده باشند. آنها بايد بدانند كه در اين حرفه با چه مسائل اخلاقي روبه‌رو خواهند شد و چه انتظاراتي از آنها وجود دارد.


// موضوع



// کتاب