موضوع: تاریخ نشر: دي97 نویسنده:

اخلاق رسانه در دنياي واقعي درون صنايع پخش و سرگرمي

رعايت اخلاق در به دست آوردن اطلاعات از يك سوژه خبري چقدر اهميت دارد؟ آيا كنكاش در حريم خصوصي افراد مشهور براي انتشار يك تيتر داغ، امري اخلاقي است؟ ناديده گرفتن آراء و عقايد مخالف چطور؟ اگر يك مجري پخش زنده در ازاي دريافت مبلغي به صورت نامحسوس و تنها يك بار از يك "برند" نام ببرد، اخلاق را نقض كرده است؟ آيا تغيير در كنداكتور برنامه هاي تلويزيون به منظور برجسته تر كردن يك برنامه خاص با هنجارهاي اخلاقي در تضاد است؟ آيا مشكلات مالي يك شبكه تلويزيوني، انتشار تبليغاتي را كه با فرهنگ جامعه در تعارض است، توجيه مي كند؟ "سلبريتيها" چه كساني هستند؟ "منبع موثق" چيست و استفاده از آن چه شرايطي دارد؟ اينها سؤالاتي هستند كه ضرورت پرداختن به اخلاق رسانه را به وضوح مشخص مينمايند. با برجستهتر‌شدن نقش رسانه‌ها در دنياي امروز، موضوع اخلاق رسانه اهميت ويژها ي پيدا كرده و علاوه بر چالشهايي كه از گذشته در اين حوزه وجود داشت، مسائل جديدي نيز مطرح شده است. از آنجا كه مسائل اخلاقي در حوزه رسانه مي‌توانند چالش‌هاي متعددي در فعاليت‌هاي روزمره اصحاب رسانه و مخاطبان آن ايجاد نمايند، پرداختن به اين موضوع يكي از نيازهاي مهم امروز رسانه‌ها محسوب مي شود. كتاب حاضر در پاسخ به همين نياز ترجمه شده و مخاطب آن، همه علاقه مندان رسانه و به ويژه متخصصان، عوامل و دانشجويان رسانه هستند. اهالي رسانه بايد براي مواجهه و حل و فصل چالش‌هاي اخلاقي آماده باشند. آنها بايد بدانند كه در اين حرفه با چه مسائل اخلاقي روبه‌رو خواهند شد و چه انتظاراتي از آنها وجود دارد.


تاریخ نشر: مرداد1388 نویسنده: فاطمه علي پور صفري

اخلاق زندگي (1)

نوشتار پيش رو از سري پژوهش هايي است كه با نام اخلاق زندگي، در شماره هاي (1) و (2) و (3) در قالب پيام هاي برنامه اي، توشه فرهنگ سازان را فراهم مي آورد. مجموعه اخلاق زندگي(1) مي كوشد تا با بازنمايي فضيلت ها و رذيلت هاي اخلاقي در راه تهذيب نفس و اخلاق اجتماعي گامي اساسي بردارد و محتواي برنامه هاي رسانه را در اين موضوع آماده سازد. اميد است ره آورد اين پژوهش به بهره برداري برنامه سازان ارجمند برسد و روزي به كار آيد كه «لا ينفع مال و لا بنون الا من اتي الله بقلب سليم».


موضوع: تاریخ نشر: شهريور1388 نویسنده: اقبال حسيني نيا

اخلاق زندگي (2) (مجموعه متون برنامه اي براي گروه هاي خانواده و اجتماعي)

اين مجموعه، با گردآوري رهنمودهايي اخلاقي از آموزه هاي قرآن كريم و روايت هاي امامان معصوم(ع)، بر آن است كه زمينه رشد و تعالي افراد را در عرصه خانواده و اجتماع به گونه اي فراهم آورد تا به مرتبه اي دست يابند كه مشمول بشارت امام متقين شوند كه فرمود: «طُوبي لِنَفْسٍ اَدَّتْ اِلي رَبِّها فَرْضَها؛ خوشا به حال نفسي كه آنچه پروردگارش واجب كرده، ادا كند»


موضوع: تاریخ نشر: مهر1388 نویسنده: محمدرضا پورفلاحتي

اخلاق زندگي (3) (مجموعه متن‌هاي برنامه‌اي براي گروه‌هاي خانواده و اجتماعي)

بدون شك همه خواهان نيكبختي و سعادتند و براي رسيدن به اين هدف، راهي جز تهذيب نفس نيست، چنانكه انبيا و اوليا(ع) خود، در اين مسير حركت كرده و حقيقتجويان را نيز به اين راه دعوت كردهاند. براي كسب فضايل اخلاقي، نخست شناخت فضايل و رذايل و آگاهي از شخصيت و جايگاه واقعي انسان ضرورت دارد.راه كسب اخلاق نيكو و گام نهادن در وادي تهذيب اين است كه انسان خود را به كارهايي وادار كند كه نتيجه آن نيكو شدن اخلاق است. علم اخلاق، راه رسيدن به سعادت و كمال حقيقي را مي‌نماياند و از مهم‌ترين سرمايههاي تكامل مادي و معنوي انسان است، به گونه‌اي كه علماي اخلاق معتقدند صفات حميده و خلق و خوي پسنديده، موجب وظيفهشناسي و توازن زندگي انسان است. مباحث اين پژوهش در دو فصل اخلاق فردي و اجتماعي سامان يافته است و براي برخي از موضوع‌ها دو متن تنظيم شده است.


تاریخ نشر: فروردين1386 نویسنده: تقي پورمتقي

اخلاق زيست محيطي پيامبر

هرچند پيشرفت علم و صنعت، آسايش، رفاه و زندگي راحت را براي جوامع بشري به ارمغان آورده، ولي همين امر در مواردي نيز اصل حيات انسان‏ها و ديگر موجودات زنده را به خطر انداخته و به تهديدي جدي براي ادمه زندگي نسل‏هاي آينده تبديل شده است. روند افزايشي نازك شدن لايه اُزُن، گرماي فراينده هواي كره خاكي، افزايش آلودگي آب‏ها و هوا ـ اين دو عنصر حياتي ـ دانشمندان و علاقه‏ مندان محيط زيست را به چاره‏ جويي واداشته است. در پي افزايش اعتراض‏ها و هشدارهاي جدي هواداران محيط زيست، دولت‏ها و قدرت‏ها مجبور شده‏ اند با وضع قوانيني براي نگه‏داري منابع زيستي، محيط زندگي بشر را از نابودي نجات دهند. مدعيان تمدن و تكنولوژي پس از آزمون و خطاهاي بسيار و وارد ساختن خسارت‏هاي فراوان و در مواردي جبران‏ ناپذير به طبيعت، اكنون به فكر تدوين و تنظيم اخلاق زيست محيطي افتاده‏ اند. اين در حالي است كه دين مبين اسلام در همان سپيده دم طلوع خود، قوانين و احكامي را براي تعامل درست انسان با محيط پيرامونش از جمله آب، خاك، هوا، گياهان و حيوانات وضع كرد و پيروان خود را به رعايت آنها فراخواند. در مجموعه پيش رو، پژوهشگر ارجمند، كوشيده است با تكيه بر برخي سخنان تابناك رسول مهر و زندگي، اخلاق و احكام زيست محيطي اسلام را تبيين كند. بهره‏ گيري مناسب از چنين پژوهش‏هايي به فراگيري احكام مترقي اسلام ياري مي‏ رساند و زمينه را براي جهاني شدن دين مبين اسلام فراهم مي‏ آورد. رسانه ملي در ايجاد فرهنگ صحيح و تغيير و تصحيح رفتارها و باورهاي جامعه نقش پررنگي دارد. برنامه ‏سازان صداوسيما نيز مي‏توانند با توجه به باورهاي مذهبي و دلدادگي ديني مخاطبان مؤمن و مسلمان رسانه و دست‏مايه قرار دادن چنين پژوهش‏ هايي، در نهادينه كردن فرهنگ زيباي تعامل درست با محيط زيست، نقش سازنده‏ اي داشته باشند. با آرزوي داشتن جهاني پاك و به اميد حكومت صالحان و پاكيزگان بر آن.


تاریخ نشر: بهمن1385 نویسنده: كيان شصت فولادي

اخلاق مطبوعات

در خبررساني و بالابردن سطح افكار و اطلاعات عمومي مردم، نقش مهمي برعهده دارند. مطبوعات مي توانند بر فرهنگ يك كشور اثر بگذارند و فرهنگ جديدي را جاي گزين آن كنند. اين ويژگي سبب شده است تا قدرت هاي پليد جهاني از اين ابزار بهره گيرند و با روش هاي غيراخلاقي، به تغيير حكومت ها و حاكمان مخالف خود بپردازند. دخالت اين قدرت ها در كار مطبوعات و همچنين ديگر عوامل سبب شده است تا اخلاق حاكم بر بسياري از مطبوعات، غيرارزشي و ناهنجار باشد. اين امر افزون بر آنكه با قداست قلم سازگاري ندارد، پاي مال شدن حقوق افراد و ملت ها را در پي مي آورد. ازاين رو، نيازمند ترسيم حدود و قواعدي هستيم كه رعايت آنها مصونيت نسبي براي مطبوعات ايجاد مي كند. قوانين مطبوعاتي، تأمين كننده بخشي از اين نياز است، ولي نمي توان به آن بسنده كرد؛ زيرا قانون آن گاه در دست يابي به اهداف خود موفق خواهد بود كه كنترل دروني هم بر خواست هاي بي پايان آدمي وجود داشته باشد. در واقع، راز پيوند «حقوق» و «اخلاق» در همين نكته نهفته است. از سوي ديگر، يكي از مهم ترين شاخص هاي زندگي سالم اجتماعي، بهره گيري از اخلاق و ميزان پاي بندي به آن است. عوامل مختلفي در تقويت و تضعيف فضيلت هاي اخلاق اجتماعي مؤثرند كه مطبوعات يكي از مهم ترين آنها است. اين پژوهش در جهت اهتمام و ارزش گذاري به ضرورت به كارگيري اخلاق در امر مطبوعات انجام گرفته است. مهم ترين عنوان هاي اين كتاب عبارت است از: ماهيت، كاركرد و اركان مطبوعات، اخلاق مطبوعات در اسلام، بررسي نسبت ميان اخلاق و مطبوعات، آسيب شناسي اخلاق مطبوعاتي، بررسي وضع اخلاق در جامعه مطبوعاتي ايران، همراه با برنامه سازان.


تاریخ نشر: فروردين1388 نویسنده: محمدجواد فلاح

اخلاق همسايه‌داري و آپارتمان‌نشيني

يكي از بخش‌هاي سه‌گانه آموزه‌هاي ديني، «اخلاق» است كه در پيشرفت جامعه انساني جايگاهي ارزشمند دارد. در عصر كنوني كه تكنولوژي و شهرنشيني مدرن، مفاهيم اخلاقي و انساني را درنورديده است، پرداختن به اين موضوع، ضروري‌تر به نظر مي‌رسد. اخلاق، در هماهنگ‌سازي آموزه‌هاي وحي با نياز مخاطبان، از «كلام» و «فقه» عقب مانده است. ازاين‌رو، شايسته است عالمان اخلاق، براي درمان مشكلات اخلاقي روزگار حال، راهكاري پوياتر به دست آورند. امروزه دانش كلام، با عنوان «كلام جديد» و دانش فقه زير چتر «فقه پويا»، عرصه جديدي را براي مخاطبان خود گسترانده‌اند كه با بياني جديدتر مي‌توانند پاسخ‌گوي نيازهاي مخاطبان وحي باشند. تلاش پژوهشگران اخلاق، براي نهادينه‌سازي آموزه‌هاي اخلاقي در وجود مخاطبان آن، كه با عنوان‌هايي همچون «اخلاق كاربردي»و «اخلاق حرفه اي »به كار مي‌رود، درخور ستايش است. نياز جامعه انساني به اخلاق، كوشش فراگيري را مي‌طلبد، تا همه افراد جامعه از اين اصل سعادت‌بخش و انسان‌ساز بهره‌مند شوند. «اخلاق معاشرت» كه يكي از شاخه‌هاي مهم اخلاق كاربردي است، يكي از آيين‌نامه‌هاي بسيار پويا براي نهادينه‌سازي اخلاق در جامعه اسلامي به‌شمار مي‌رود. اخلاق معاشرت، آداب هم‌نشيني و ارتباط گروه‌هاي مختلف انساني را در سايه اخلاق نشان مي‌دهد كه در كتاب‌هاي روايي و اخلاق، ذيل عنوان‌هايي چون «كتاب العشره» يا «باب المعاشره» آورده شده است. هدف از اين پژوهش، پرداختن به «اخلاق همسايه‌داري» است كه از مصداق‌هاي اخلاق معاشرت به شمار مي‌رود. توجه به اين موضوع بسيار ضروري است، زيرا پس از خانواده كه كوچك‌ترين و اساسي‌ترين تشكل اجتماعي انسان‌ها به شمار مي‌آيد، همسايگان مي‌توانند با همكاري و معاشرت اخلاقي و عاطفي درست، پاسدار فرهنگ و اصول ارزشي و ضامن استحكام و استواري جامعه خويش باشند. در اين پژوهش، ابتدا به اهميت و جايگاه همسايه و اخلاق همسايه‌داري در اسلام و آن‌گاه به بايدها و نبايدها و حقوق همسايگان خواهيم پرداخت. سپس همسايه‌داري مدرن را ـ كه امروزه باعنوان آپارتمان‌نشيني از آن ياد مي‌شود ـ بررسي و نظام اخلاقي آن را طرح خواهيم كرد. در نهايت، به بررسي اخلاق همسايه‌داري و آپارتمان‌نشيني در رسانه مي‌پردازيم و راهكارهايي را به‌منظور گسترش اخلاق همسايه‌داري پيشنهاد خواهيم كرد.


اخلاق ورزشي در رسانه

عصر حاضر و دوره كنوني را «عصر اطلاعات»، دانش و مديريت ناميده‌اند؛ زمانه‌اي كه انقلاب در ارتباطات باعث شده حجم بالايي از اطلاعات و آگاهي‌هاي جديد از طريق شبكه‌هاي اطلاعاتي به سهولت در دسترس عموم قرار مي‌دهد. بنابراين، در دوران حاكميت رسانه‌ها و به وجود آمدن دهكده جهاني، شناخت رسانه و سمت‌وسوي آن و چگونگي بهره‌وري از آن به عنوان يكي از راهبردهاي اساسي فراروي فرهنگ كشورهاست. رسانه‌ها وسايلي هستند كه پيام را از پيام‌دهنده به پيام‌گيرنده مي‌رسانند و رسانه‌هاي جمعي مجموعه ابزارها و روش‌هايي است كه براي ايجاد ارتباط با مخاطبان انبوه به كار گرفته مي‌شوند. بر اين اساس، براي رسانه‌ها بايد جايگاهي ويژه و كاركردي گسترده در نظر گرفت. كه چنين نيز هست. عرصه‌هاي گوناگون سياسي، اقتصادي، اجتماعي، فرهنگي و اخلاقي حوزه‌هايي هستند كه كاركرد رسانه در آنها گستره وسيعي دارد. در حقيقت، اگر دانشگاه يعني مجموعه‌اي كه آموزش مي‌دهد و افكار و عقايد را پرورش داده و جهت مي‌بخشد، بدون ترديد رسانه‌ها و در اين جا راديو و تلويزيون را بايد گسترده‌ترين، كارآمدترين و مؤثرترين دانشگاهي دانست كه بدون هيچ محدوديتي همه افراد جامعه را پوشش مي‌دهد. به عبارت ديگر، راديو و تلويزيون آموزشگاهي است كه شاگردان آن فارغ از هر مانع و سدي، با هر ايده و عقيده‌اي و در هر سن و سالي به فراگيري و آموختن مشغولند. كوتاه سخن آنكه رسانه‌ها فرهنگ‌سازان جامعه‌اند و فرهنگ‌بانان جامعه بايد بر آن حكمروايي و حكمفرمايي كنند. از سوي ديگر ورزش به عنوان بديهي‌ترين و فراگيرترين جلوه اوقات فراغت، در فراروي نسل‌هاي جامعه از كودك تا نوجوان و از جوان تا بزرگسال قرار دارد. شايد بتوان گفت بدون ترديد بيشتر جوانان و نوجوانان هر جامعه در رويارويي با مقوله ورزش يا حاضرند يا ناظر، يا ورزشكارند يا ورزش دوست. بنابراين، مي‌توان دريافت وقتي رسانه با آن توانايي‌ها و ورزش با اين ويژگي‌ها با هم تلفيق شوند و برنامه‌اي ورزشي از رسانه پخش شود، بايدها و الزامات زيادي در برابر آن قرار دارد. در اينجا سخن از جامعه‌اي اسلامي و ارزشي است كه در آن رسانه، مجموعه‌اي مؤثر است و ورزش برنامه‌اي قابل توجه، كه اين نيز چنين است، بايسته و شايسته است در تمامي برنامه‌ها اعم از توليدي و زنده، مستند و گزارش، گفت‌‌وگو و مصاحبه و حتي خبر ورزشي، اخلاق و رويكرد ارزشي فرهنگ اسلامي نه تنها مدنظر است كه ملاك و معيار برنامه‌ها قرار گيرد.


موضوع: تاریخ نشر: آبان1397 نویسنده: مريم سقلاطوني

ادب حضور؛ ويژه ‏نامه آداب ميهماني زيارت اربعين

«زائرٌ لَكُم عائِذٌ بِكُم لائِذ لِقُبورِكُم» به زيارت شما شتافته و به قبور و مرقدهاي مطهر شما پناه آورده‌ام. همواره آيين‌ها و اديان مختلف با هدف همبستگي ميان پيروان و هويت ‏بخشي به جريان اجتماعي خود، ايامي را در سال مشخص و پيروان خويش را ملزم به شركت در اين اجتماعات مي‌كنند. يكي از آثار اين‏گونه تجمعات، نمود جهاني و به‏ نوعي تبليغ جريان اجتماعي است كه معمولاً در جامعه جهاني اثرگذار است. به فرموده مقام معظم رهبري، خلأ وجود اجتماعي عظيم و بين‏ المللي در ميان شيعيان را حضور ميليوني در ايام اربعين پر مي‌كند. كربلا مي‌تواند «نماد» تبلور وحدت و بيعت با امام باشد كه «نمود»ي جهاني خواهد داشت. پياده‌روي در مراسم اربعين توفيقي عظيم و وصف ‏ناپذير است كه براي بهره‌وري بيشتر از اين سفر معنوي لازم است تا زائران، آدابي را رعايت كنند. بي‏ شك، مراسم باعظمتي مثل پياده‌روي اربعين كه به‏ صورت خودجوش و مردمي صورت گرفته و مي‌گيرد، در كنار نقاط قوت و ارزشمند آن، آسيب‌هايي هم دارد كه بايد براي رفع آنها، فكري كرد و طرحي در‌انداخت. سفر اربعين در پيش است و قرار است چند روزي در كشور دوست و برادر مهمان باشيم و از پذيرايي آنان بهره‌مند؛ اما هر مهماني، آدابي دارد كه اگر آن آداب رعايت نشود هم خود آسيب مي‌بينيم و هم صاحب‏خانه آزرده ‏خاطر خواهد شد. اداره‏ كل پژوهش‌هاي اسلامي رسانه با درك اهميت اين موضوع، مجموعه حاضر را چاپ كرده است كه هدف اصلي آن تبيين آداب زيارت اربعين به ‏ويژه آداب مهماني در اين سفر نوراني است. اميد است اين اثر، ره ‏توشه‌اي مناسب براي زائران سفر اربعين باشد.


موضوع: تاریخ نشر: مرداد1395 نویسنده: فريده پيشوايي

ارغوان ولايت جلوه‌هاي سياسي حضرت زهرا‌ (س)

تقديم: به نخستين شهيد امامت كه همتايش درباره‌اش فرمود: اي عمّار! هنگامي كه فاطمه عليها السلام را بر مكان غسل گذاشتم، ديدم يكي از استخوان‌هايش شكسته و ميخِ در، وارد سينه‌اش شده و آن را مجروح كرده و پهلويش از شدت ضربات سياه شده است. اي عمار! آنچه از قلبم بيرون نمي‌رود، اين است كه او اين جراحات را از من مخفي مي‌كرد تا مبادا زندگي به كام من تلخ شود ... باعث گريه من نشد، مگر ديدن اثر تازيانه‌ها بر جسم فاطمه عليها السلام كه همچون نيل سياه شده بود؛ او همين‌گونه روز قيامت مبعوث مي‌شود و خدا را ملاقات مي‌كند.


// موضوع



// کتاب