تاریخ نشر: 1379 نویسنده: جواد دهقاني,محسن محمدي

چكيده تحقيقات

صدا و سيما به عنوان فراگيرترين و كارآمدترين رسانه اجتماعي، از جايگاهي ويژه برخوردار است. اين ويژگي منحصر به فرد، سبب شده است تا با حساسيت و دقت بيشتري نسبت بر اين سازمان و برنامه هاي آن تأكيد شود. بديهي است در يك جامعه دين مدار و در پرتو يك حكومت اسلامي، نشر فرهنگ ديني، ايجاد محيط مناسب براي تزكيه و تعليم انسان، رشد فضائل و ارزش هاي اخلاقي از جمله اهداف رسانه ملّي به شمار مي آيد. بر همين اساس و در راستاي عمل به رهنمودهاي رهبر معظم انقلاب، مركز پژوهش هاي اسلامي در اين سازمان شكل گرفت و با حمايت مسئولان و تلاش دست اندركاران توانست گام هايي هر چند كوتاه در راه ايفاي وظايف خود بردارد. محصولات اين مركز در اداره كل پژوهش ماهنامه ها، كتاب هاي مناسبتي، كتاب هاي موضوعي و تحقيقات بنيادي است كه به ساحت برنامه سازان و برنامه ريزان رسانه تقديم شده است. مجموعه حاضر چكيده برخي پژوهش هاي انجام يافته در اين مركز است كه در آستانه دهمين سالگرد تاسيس مركز پژوهش هاي اسلامي صدا و سيما، به منظور اطلاع رساني مديران و برنامه سازان محترم فراهم شده است


چكيده آثار مركز پژوهش‌هاي اسلامي صدا و سيما

مجموعه حاضر چكيده برخي پژوهش هاي انجام يافته در اين مركز است كه به منظور اطلاع رساني مديران و برنامه سازان محترم فراهم شده است. جهت دسترسي آسان به عناوين آثار و مندرجات كتاب در ابتدا عنوان كتاب‌ها براساس زمان چاپ آمده و در ضميمه كتاب نيز نمايه موضوعات و پديد آورندگان و نيز نمايه موضوعي اعلام آمده است.


تاریخ نشر: آبان1382 نویسنده: ابوالفضل هادي منش

چكامه همدلي 2 (نگارينه‌اي مانا در گفتار مجري و زيرنويس‌هاي تلويزيوني (مناسبت‌هاي ملي، بين‌المللي)

چون در مناسبت هاي گوناگون ملي و مذهبي، نياز مجريان و تهيه كنندگان رسانه به متون ادبي فراخور اين مناسبت ها در گفتار و زيرنويس تلويزيوني محسوس بود و برآورده نشدن آن، به تكراري شدن متن هاي خوانده شده و نبود زيرنويس مناسب در برنامه هاي تلويزيوني مي انجاميد، تهيه مجموعه اي به اين منظور ضروري مي نمود. اين نگارينه در دو جلد «مناسبت هاي ملي و بين المللي» و «مناسبت هاي قمري» تنظيم گرديده و هر مناسبت به طور جداگانه با ذكر عنوان و تاريخ از ديگر قسمت ها جدا شده است تا دسترسي و بهره برداري از آن آسان تر شود.


تاریخ نشر: مهر1382 نویسنده: ابوالفضل هادي منش

چكامه همدلي 1 (نگارينه‌اي مانا در گفتار مجري و زيرنويس‌هاي تلويزيوني) (مناسبت‌هاي مذهبي)

يكي از نيازهاي اساسي گويندگان صدا و سيما، دسترسي به متن هاي پر بار در مناسبت هاي مذهبي، ملي و بين المللي است. داشتن متني منسجم، زيبا و پرمحتوا كه بيانگر چگونگي و چارچوب يك مناسبت ويژه باشد، بسيار تأثيرگذار خواهد بود. از سوي ديگر، زيرنويس هاي تلويزيوني نيز در معرفي و شناساندن وجوه مناسبت خاص مي تواند نقش به سزايي داشته باشد. به طور كلي، انتخاب متني كوتاه و گويا، نوعي هنرمندي خاص مي طلبد كه پژوهشگر ارجمند جناب حجت الاسلام ابوالفضل هادي منش به راستي از عهده اين دو وظيفه؛ يعني پردازش گفتار مجري و زيرنويس تلويزيوني برآمده و يكي از آرزوهاي ديرينه برنامه سازان را برآورده است. بي شك، يكي از دغدغه هاي اصلي مجريان و گويندگان نبود متن مناسب و اديبانه براي معرفي چهره ها و مناسبت ها بوده كه در قالب چكامه هاي همدلي به اين نياز اساسي پاسخ گفته شده است. اميد است بتوانيم گلستان سيما را با زيرنويس هاي گويا و دلنواز آراسته باشيم.


موضوع: تاریخ نشر: اسفند1397 نویسنده:

چشمه علوم(رهيافتي بر شخصيت‌شناسي، سيره‌شناسي و انديشه‌شناسي امام محمد باقر(ع)

قال الامامُ الرضا(ع): «رَحِمَ اللّهُ عَبْدا اَحْيا أمْرَنا،» فَقُلْتُ لَهُ: «فَكَيفَ يحْيي أمْرَكُمْ؟» قالَ: «يتَعَلَّمُ عُلُومَنا و يعَلِّمُها النّاسَ، فَإِنَّ النّاسَ لَوْ عَلِمُوا مَحاسِنَ كَلامِنا لاَتَّبَعُونا». (بحار الانوار، ج2، ص30) اداره‏كل پژوهشهاي اسلامي رسانه افتخار دارد در طول بيش از بيست سال گذشته در جهت نشر و گسترش فرهنگ اهلبيت(ع) در موضوعات مختلف آثار و تأليفاتي را با اهداف تأمين محتواي برنامهسازي رسانه ملي ارائه كرده است. كتاب حاضر، مجموعهاي است از متون مناسبتي درباره امام باقر(ع) كه در شش بخش كلي شخصيت‏شناسي، سيره‏شناسي، انديشه‏شناسي، بخش متون ادبي و زيرنويسها، ايدهها و محورهاي برنامهسازي و پاياني منبع‌شناسي، با هدف كمك فكري به گروههاي مختلف برنامهسازي تهيه و تدوين گرديده است در باب نوشتار حاضر چند نكته قابل ذكر است: محتواي اين مجموعه شامل نوشتارهاي اكثراً كوتاهي است كه هر كدام به صورت مستقل (بدون ارتباط الزامي به قبل و بعد) قابل استفاده است. اين مجموعه به دليل اينكه از مطالب آثار مختلف در اين زمينه تجميع گرديده است ممكن است به صورت طبيعي از لحاظ قلم و نگارش متفاوت است. تلاش شده است كه اين نوشتار به لحاظ منطقي در ذيل بخشهاي مختلف تدوين گردد كه اميدواريم مورد استفاده برنامهسازان محترم قرار گيرد. در بخش محورهاي برنامهسازي، با هدف استفاده بهينه سعي شده تا محوريابي بر اساس گروههاي برنامهساز انجام شود و در عين حال نسبت به مسائل روز جامعه نيز تناسب بيشتري داشته باشد. با توجه به اينكه در نظر است در خصوص همه معصومين(ع) چنين مجموعه‌اي ارائه شود، از هر گونه انتقاد و پيشنهاد در راستاي ارتقاي كيفي اين‏گونه آثار استقبال مي‏كنيم. در پايان از همه عزيزاني كه ما را در تهيه و تدوين اين مجموعه ياري كردند به‏ويژه آقايان سيدمحمدحسين حسينيهرندي وحسين عباسي و خانم مريم سقلاطوني، كه با تلاشهاي خود اين مجموعه را به سامان رساندند، تقدير و تشكر مي‏شود و همچنين از ساير همكاران اداره‏كل و مديريت خدمات پژوهشي كه در چاپ اثر زحمات فراواني كشيدند.


موضوع: تاریخ نشر: اسفند1381 نویسنده: تقي پورمتقي

چشم در چشم سكوت

سلام بر لطف لطيف نامتان! سلام بر عطر نجيب معصوميتتان كه مشام جان را مي آشوبد. سلام بر اشرف مخلوقات هستي و خاندان پاكش كه نشانه هاي فضيلتند؛ اي گل هاي سرسبد آفرينش! شكوه نامتان را درود. اي اهل بيت رسول روشني! اگر ستارگان، امان آسمانند، شما اَمان كون و مكانيد؛ مگر نه آن كه خداوند، به رسول آب و آيينه فرمود: «لولاك لما خلقت الافلاك»؟ تربتتان، تكه اي از خاك بهشت است و دستان نيازمان، همواره بر مشبك هاي ضريح شما دخيل بسته اند؛ چه غربت آشنايي دارد حتي مزار بي نشانتان! اعجاز عشقيد و معصوم ترين واژه آفرينش. دل هاي خالص، با محبت شما مي تپند و همه وجودمان، همواره با ذكر «أللهم صل علي محمد و آل محمد» معطّرند. اينك در انتظار آخرين خورشيد، دستان بغض، گلويمان را مي فشارد و اشك هامان، چكه چكه از چشم ها فرو مي چكند. شكوفه ها پلك مي گشايند؛ چشمه ها به شوق، از خاك مي جهند؛ جويباران به زمزمه وصل، دشت ها را در مي نوردند و عاشقانه و مشتاقانه، به جست وجوي او بر مي خيزند؛ در كدامين آدينه، آفتاب از مغرب طلوع مي كند تا همه هستي به احترام «قائم» قيام كنند؟ در اين مسير نوراني، برگي از ارادتمندي رهروي فرزانه، تحفه راه مشتاقان است تا توشه اي برگيرند.


تاریخ نشر: دي1390 نویسنده: مريم حايك

چرا جهاد اقتصادي؟

تلاش دنياي غربي براي جلوگيري از پيشرفت جمهوري اسلامي ايران با توسل بر تحريم‌هاي اقتصادي و تجاري، شرايطي خاص را براي كشورمان به وجود آورده است. در چنين شرايطي ايران بايد نه تنها تحريم‌ها را خنثي كند بلكه ضمن بهره‌گيري از پتانسيل‌هاي داخلي از اين تحريم‌ها نيز يك فرصت تاريخي بسازد. قطعاً براي تحقق اين منظور و همچنين براي دستيابي به اقتصادي سالم نياز به يك انقلابي اقتصادي خواهيم داشت. نگاهي به منويات مقام معظم رهبري در خصوص سند چشم‌انداز 20 ساله و تأكيد مستمر معظم له بر تحقق اهداف اين سند كه در سال 1404 ايران بايد كشور اول در ميان كشورهاي منطقه باشد و زمينه‌سازي براي تحقق اهداف سند چشم انداز با نام‌گذاري سال حكايت از نقشه راهي دارد كه مقام معظم رهبري طراحي و ترسيم كرده‌اند و مسئولان و مردم بايد با حركتي جهادي در پي تحقق آن باشند و انقلابي اقتصادي را شكل دهند كه هم موانع رشد اقتصادي جامعه را خنثي كند و هم شكوفايي مادي و معنوي ايران را رقم بزند. در واقع جهاد اقتصادي نوعي مبارزه همه جانبه در ايجاد رشد و پيشرفت اقتصادي در شرايط محروميت از لوازم اين رشد و پيشرفت و خنثي نمودن تحريم‌هاي جهاني است و مشاركت در اين جهاد نيز وظيفه‌اي همگاني اعم از مردم و مسئولان است. پژوهش پيش‌رو، كاري از سركار خانم مريم حايك است كه تلاش دارد ضمن تبيين جايگاه فرهنگ جهادي به طور كلي و ارزشمندي جهاد اقتصادي به طور خاص، در ديدگاه اسلام، ضرورت جهاد اقتصادي، برخي از الزامات و نيز عوامل مؤثر بر تحقق اين جهاد را بر شمارد. گروه مطالعات اجتماعي اداره كل پژوهش


تاریخ نشر: فروردين1384 نویسنده: اكبر اسدعليزاده

چالش هاي فكري و سياسي وهابيت

استعمارگران براي تسلط بر منابع كشورهاي اسلامي از راه هاي گوناگوني همچون تحريف دين، تفرقه افكني ميان مسلمانان و تشكيل فرقه هاي بي اساس بهره مي برند. بي شك، شناخت اين مذهب ها و آگاهي از روش هاي تبليغي آنها، جامعه اسلامي را از فروغلتيدن در افكار انحرافي آنها باز مي دارد. از آنجا كه رسانه ملي مسئوليت اطلاع رساني و گسترش فرهنگ اصيل اسلامي را برعهده دارد، بايد با برنامه هاي خود از آسيب پذيري جامعه در برابر اين هجوم فرهنگي و ديني بكاهد. فرقه وهابيت از جمله مذهب هاي ساختگي است كه در دو سده پيش با حمايت انگلستان و با سوء استفاده از ناآگاهي هاي سياسي و اجتماعي موجود در جامعه آن روز عربستان شكل گرفت. اين فرقه در ادامه حيات خود، با استفاده از رونق اقتصادي سرزمين عربستان و امتياز اداره حرمين شريفين و كمك هاي امريكا، در ميان ملل مسلمان گسترش يافت. رهبران اين فرقه ادعاهاي بزرگي در زمينه معرفي اسلام اصيل و واقعي دارند، ولي همه دريافته اند كه آموزه هاي اين گروه در جهت پيشبرد هدف هاي استعمارگران و نابودي اسلام ناب محمدي است. پژوهش حاضر براي آشنايي با پيشينه فرقه وهابيت، تبيين انديشه هاي فكري و سياسي آنان و بررسي وضعيت گذشته و حال اين گروه، در سه بخش نگارش يافته است. نگارنده اين اثر مي كوشد درباره موضوع هاي زير مطالبي ارائه دهد: مكتب سلفي گري و ابن تيميه، محمدبن عبدالوهاب و تأسيس فرقه وهابيت، نقد مهم ترين انديشه هاي وهابيت (مفهوم عبادت، توسل به اوليا، زيارت قبور، تبرك و استشفا بر آثار انبيا و اوليا، شفاعت خواستن از اوليا)، عملكرد وهابي ها (حمله به عراق، طائف، مكه، مدينة النبي، سوريه و مسقط)، وهابيت نوگرا، بررسي پيدايش طالبان، علل پيشرفت وهابيت (وضعيت فرهنگي، ديني و اقتصادي منطقه نجد، شعار جهاد با كافران و مشركان، حمايت قدرت هاي استكباري)، عوامل پسرفت وهابيت (پيروزي انقلاب اسلامي ايران، آشكار شدن چهره واقعي وهابي ها، پاسخ گو نبودن انديشه وهابيت در برابر پيشرفت هاي علمي) و پرسش هاي مردمي و كارشناسي براي برنامه سازي.


تاریخ نشر: فروردين1384 نویسنده: اكرم السادات دهقاني

چادر و مقنعه از ديدگاه قرآن و حديث

پوشش، نخستين نماد فطري انسان بر روي زمين بوده است. از همان آغاز آفرينش بشر، زن و مرد كوشيدند تا به هر شيوه ممكن، خود را بپوشانند، بدون اينكه پيش تر در اين زمينه آموزش ديده باشند. اديان و اقوام پيش از اسلام به مسئله پوشش توجه كرده اند و اسلام نيز كه منطبق بر فطرت بشر است، اهميت بسياري براي آنان قائل شده است. در اين ميان، پوشش زن به دليل حساسيت و نقش مهم آن در تأمين امنيت، سلامت روحي و جسمي او و سلامت جامعه اسلامي، جايگاه ويژه اي دارد. خداوند در قرآن كريم، به زنان مسلمان فراوان سفارش مي كند هنگام خروج از خانه يا رويايي با مردان بيگانه، زيبايي، زينت و اندام خويش را به وسيله پوشش مناسب، ازنگاه نامحرمان بپوشانند. از شمار پوشش هايي كه زنان مسلمان در نقاط مختلف جهان اسلام از آن در برابر مردان نامحرم استفاده مي كنند، دو پوشش «چادر» و «مقنعه» رواج بسيار دارد. هر چند زنان مؤمن و پرهيزكار از روي عشق و علاقه، چادر و مقنعه مي پوشند، متأسفانه هنوز براي برخي از آنان روشن نيست كه آيا اين پوشش همان پوشش ايده آل و مطلوب دين است و آيا اسلام شكل ويژه اي براي پوشش زن در رويارويي با مردان نامحرم معرفي كرده است يا خير؟ از سويي، در كمتر كتابي به صورت مستقل و گسترده، در زمينه چگونگي پوشش، اندازه و رنگ مقنعه و چادر نوشته شده است و بيشتر كتاب هاي موجود، تنها به ضرورت و كاركرد حجاب پرداخته اند. از هدف هاي اصلي نگارش كتاب اين است كه نكته هايي اصولي درباره محورهاي زير ارائه دهد: واژه چادر و مترادف هاي آن (چادر، جلباب، ازار، حبرة، ملحفة، عبادة، رداء و كساء)، واژه مقنعه و مترادف هاي آن (مقنعه، خمار، قناع، معجر)، دلايل پوشش بيشتر زن نسبت به مرد (حفظ عفت عمومي جامعه اسلامي، حفاظت از امنيت، حقوق شخصي و الهي و ارزش و كرامت والاي زن)، مقنعه و روسري از منظر قرآن و احاديث، چادر از منظر قرآن و احاديث، پاسخ برخي شبهه ها و پرسش ها، پيشنهادهاي كلي و برنامه اي، پرسش هاي مسابقه اي، مردمي و كارشناسي، همچنين معرفي مراكز و نهادهاي مرتبط با موضوع.


موضوع: تاریخ نشر: مهر1381 نویسنده: عبدالرسول هاديان,محمدباقر حيدري

پژوهشي درباره طنز در شريعت و اخلاق

طنز، مقوله ‏اي است شگرف، كه فراتر از جرايد و مطبوعات اجتماعي، در صدا و سيما و در برنامه سازي و پاسخ گويي به نيازهاي مردمي، نقش بسزايي دارد. ماهيت طنز با هجو، هزل، فكاهي، لطيفه و مزاح تفاوت بسيار دارد. طنز يكي از صناعات ادبي است كه با بيان يا تصويري شيرين و جذاب، زشتي‏ها و كاستي‏ها را نمايش مي‏دهد و مخاطبان خود را با تبسمي معنادار، به تفكر براي اصلاح وضع موجود وا مي‏دارد. طنز پرداز در مقام تفريح، سرگرمي، انتقام، كينه توزي، تمسخر، سودجويي و فرصت طلبي نيست؛ بلكه هدف او بررسي جدّي درباره بايدها و نبايدهاي تمام شئون زندگي ـ اعم از مسائل سياسي، اجتماعي، اقتصادي، فرهنگي، عقيدتي، خانوادگي، آداب و رسوم ـ و تحليل موشكافانه آن‏ها است. در محيطي كه به هر علتي نمي‏توان به صورت جدّي واقعيّت‏هاي تلخ را بيان كرد، طنز با ظرافت و لطافت مخصوص به خود وارد ميدان مي‏شود و نقش خويش را ايفا مي‏كند. در برخي از اخلاق و آداب و رسوم غلط، تا زماني كه چهره زشت آن‏ها نمايان نشود، انسان متوجه اشتباه خود نمي‏شود. طنز همانند آينه ‏اي صاف، كژي‏ها و كاستي‏ها را نشان مي‏دهد تا مخاطب خود را براي اصلاح به تأمل و تفكر وادارد. بعضي از معارف بلند و پرمحتوا فقط در قالب تمثيل‏ هاي طنزگونه براي توده مردم قابل فهم است. گاهي طنز همانند استدلالي منطقي، در درون خود، با تشكيل صغرا و كبراي منطقي، نتيجه مطلوب را مي‏گيرد و با اين كار بر انديشه‏ هاي باطل، آداب و رسوم غلط و رذايل اخلاقي خط بطلان مي‏كشد. بنابر اين، طنز اگر در راه صحيح حركت كند، يكي از ضروريات جامعه اي است كه مي‏خواهد در طريق رشد و شكوفايي و سازندگي حركت كند. امر خطير طنز، به علت دقت و ظرافتي كه دارد، لازم است فقط به دوش افراد هوشيار و متخصص باشد؛ در غير اين صورت چيزي جز زيان و ابتذال در پي ندارد. از اين رو كساني كه در صدا و سيما يا مطبوعات عهده‏ دار اين بخش هستند بايد هم در انتخاب سوژه و هم در نحوه اجراي آن دقت و ظرافت لازم را به خرج دهند. طنز پردازي كه در بخش خاصي از طنز وارد مي‏شود بايد در آن، تخصص‏ كافي داشته باشد. بدون اطلاع از سوژه مورد نظر نمي‏توان بايدها و نبايدها را نشان داد. طنز پردازي كه به طنز سياسي و اجتماعي مي‏پردازد بايد هم از مسائل و مشكلات روز اطلاع كافي داشته باشد و هم بتواند آن‏ها را تحليل و بررسي كند؛ به‏ گونه ‏اي كه طنز او در تصويب قوانين يا اجراي سياست‏هاي كلي و تصميم‏ گيري‏ ها، مؤثر و راهگشا باشد.


// موضوع



// کتاب