موضوع: تاریخ نشر: آبان1374 نویسنده: غلامرضا گلي زواره

ويژه نامه آيت‌الله سيد رضا بهاءالديني

حوزه هاي علوم ديني جهان تشيع، همواره از پرتوهاي پرفروغ شخصيتهاي بزرگي برخوردار بودهاند. اينان عمر بابركت خويش را به تهذيب نفس و كرامتهاي اخلاقي گذرانده و به قلههاي رفيع معارف عرفاني رسيده اند. يكي از اين ستارگان فروزان، فقيه وارسته و زاهد، حضرت آيتالله‌العظمي حاج سيد رضا بهاءالديني است كه بيش از نيم قرن به تدريس، پالايش و پرورش انسانهايي آراسته به فضايل و مكارم مشغول بوده است. با توجه به نقش تهذيب نفس و اخلاق الهي در سازندگي جامعه و لزوم توجه افزونتر به حالتهاي معنوي، در اسفند 1375 خورشيدي، به پاس گرامي‌داشت آيت‌الله بهاءالديني اين عارف گران‌مايه نخستين اجلاس حوزه و تهذيب، به همت سازمان تبليغات اسلامي و رهنمودهاي بزرگان دين و دانش، برگزار شد. نوشتار حاضر كه در هشت فصل تنظيم شده، فرازهايي از زندگي علمي، آموزشي و حالتهاي عرفاني و اخلاقي اين عالم عامل را بيان مي‌كند. به اميد آنكه مورد توجه علاقمندان قرار گيرد.


تاریخ نشر: 1374 نویسنده: سيد محمد مكتبي

زن و خانواده (از ديدگاه امام خميني(ره) )

نقش بانوان در انقلاب اسلامي، واقعيتي است كه قابل انكار نبوده و در نوع خود كم نظير يا بي نظير است. حضرت امام رحمه الله در اين باره مي فرمايد: «شما بانوان در اين جا ثابت كرديد كه در پيشاپيش اين نهضت قدم برداشته ايد. شما سهم بزرگي در نهضت اسلامي ما داريد. شما در آتيه براي مملكت ما پشتوانه هستيد».1 عنايت به اين واقعيت تاريخي و تبيين هر چه بهتر اين نقش مي تواند آثار مثبت زيادي را در پي داشته باشد كه برخي از آنها عبارتند از: ـ سپاس و قدرشناسي از زنان. ـ زنده نگه داشتن روحيه انقلاب در آنان و نيز حفظ و تحكيم ارزش هاي متعالي در نيمي از پيكره جامعه. ـ معرفي الگوي عملي و تجربه ارزشمند به زنان ديگر نقاط جهان. ـ يادآوري عملي استعداد و شايستگي زنان به نسل حاضر و نسل هاي آينده به ويژه مسئولان جامعه. ـ آموزش بيداري اسلامي به زناني كه اينك به جامعه قدم مي گذارند. ـ بي اثر كردن تبليغات منفي بيگانگان در باره نقش زن در جمهوري اسلامي. ـ يادآوري اهداف و آرمان هاي فراصنفي و فراجنسيتي زنان در نهضت. ـ يادآوري نقش سازنده و متقابل انقلاب در تحول و بيداري زنان و رهايي آنان از اسارت گذشته.


تاریخ نشر: مهر1375 نویسنده: سيد كاظم رجايي

اسراف و استفاده بهينه از امكانات اقتصادي

تبيين مفهومي و بررسي آثار اقتصادي بسياري از آموزه هاي اسلامي مي تواند به عنوان روشي جهت طرح مباحث اقتصاد اسلامي در نظر گرفته شود. يكي از مفاهيمي كه در فرهنگ اسلامي مورد توجه قرار گرفته است، اسراف و حكم فقهي حرمت آن مي باشد. اسراف عبارت است از هر نوع تجاوز از حدّ و خروج از ميانه روي و اعتدال در هر كار و فعاليتي است كه انسان انجام مي دهد. امّا آنچه در اين مجموعه مورد بحث و بررسي قرار گرفته، اسراف در مال و امور اقتصادي است و معناي عام آن مورد نظر نيست. اسراف مي تواند به صورتهاي اتلاف، تضييع، مصرف بدون نياز، معطّل گذاردن سرمايه و خروج از شأن در مصرف، تحقق پيدا كند. ازطرف ديگر، يكي از پيش فرض هاي اقتصاد متعارف، كمبود منابع مي باشد. پيش فرضي كه با توجه به گسترش جمعيّت، زمينه بدبيني گروهي از اقتصاددانان همچون «مالتوس» را سامان داده است. بررسي آثار اقتصادي اسراف مي تواند به يكي از علل پيدايش كمبود منابع موجود در كوتاه مدت و نيز نقصان آن در بلند مدت بپردازد و تحليل ديگري در برابر اين معمّا قرار دهد.


بهره وري از ديدگاه آيات و روايات

امروزه مسئله بهره وري يكي از مسائل جدي و مطرح در عرصه اقتصادي و اجتماعي است و بشر، با توجه به كمبود امكانات و رشد رو به افزايش نياز، اهميت اين امر را بيش از پيش دريافته است. آنچه در پيش روي داريد حاصل نگاهي است اجمالي به منابع ديني به منظور فراچنگ آوردن محورهايي كه در مسئله بهره وري بكار مي آيد. اين تحقيق به سفارش «كميته بهره وري سازمان» و براي تكميل يادداشتهاي «برگي از بهره وري» فراهم آمده است. و از اين رو در صدد تحليل بنيادين از مسئله بهره وري نيست. در اين پژوهش با اصل قراردادن يكي از معروفترين نظريه هاي بهره وري سعي شده است ديدگاههاي ديني از مآخذ اسلامي استخراج شود. در خصوص بهره وري طرحي تفصيلي در گروه اقتصاد مركز پژوهشهاي اسلامي در دست بررسي است كه انشاالله ارائه خواهد شد. از فاضل ارجمند جناب حجه الاسلام جهانيان كه زحمت اين تحقيق را بر دوش داشته اند تشكر و قدرداني مي شود.


موضوع: تاریخ نشر: مرداد1376 نویسنده: سيد ابوالقاسم حسيني ژرفا

مباني هنري قصه هاي قرآن

قصّه همواره حضوري پيدا و پنهان در زندگي روزمرّه ما داشته و دارد و تاريخ فرهنگ و تمدّن بشري بدون يادكردي از اين مقوله، ناتمام و نابسامان مي نمايد. شايد از همين روست كه اديان الهي و كتب آسماني غالبا پيام خويش را در مايه اي از قصّه و حكايت بيان مي داشته اند و بر تأمّل و عبرت آموزي از سرگذشت پيشينيان بسي تأكيد مي ورزيده اند. در ميان كتب آسماني، قرآن بي شك از اين جهت رهاوردي بزرگ و بي مثال دارد. اصرار قرآن بر قصّه گويي و قصّه خواني هر خواننده اي را به وجد و شگفتي وامي دارد. انسان از خود مي پرسد كه مگر قصّه چيست و چه مي كند كه آفريدگار هستي در آخرين پيام به آفريده خويش اين چنين قصّه مي گويد و او را به تأمّل در قصّه ها فرا مي خواند. در واقع، پاسخ اين پرسش را بايد در مفهوم و معناي «قصّه» در قرآن و «شيوه قصّه نويسي قرآن» جستجو كرد. اين ابهام و ترديد بيشتر از آن روست كه ما با انگاره هاي خويش به سراغ قصّه هاي قرآن رفته ايم و هرگز نپرسيده ايم كه قرآن، خود، از قصّه هاي خويش چه مي گويد. سوگمندانه بايد گفت كه انديشمندان ديني نيز تاكنون در اين باب كمتر سخن گفته اند و اگر پراكنده مطالبي نوشته اند، با زبان امروزين هنر چندان هماهنگ نيست كه هنر پژوهان را به كار آيد. شايد نخستين گام در اين راه تازه را متفكّران عرب، و بويژه مصريان، برداشتند. هر چند اين نهضت به تأليف مقالات و كتابهاي چند در اين حوزه انجاميد، ولي هنوز هم آثار استوار و اصولي كم شمار است. در زبان فارسي شايد نمي توان كتابي را سراغ گرفت كه مستقل و بنيادين به كالبد شكافيِ قصّه هاي قرآني پرداخته باشد. پژوهش حاضر كه به سفارش «مركز پژوهشهاي اسلامي» و به خامه فاضل گرانمايه و اديب فرزانه جناب آقاي سيّد ابوالقاسم حسيني (ژرفا) به رشته تحرير درآمده است، در واقع نويدي است نيكو و سرآغازي است بر يك راه بلند و نه چندان هموار كه اميد است به همّت انديشوران و فرزانگان حوزه و دانشگاه به سلامت به سرآيد.


اوضاع عمومي مصرف در اسلام

تدوين الگوي مناسب مصرف در هر جامعه از اساسي ترين اركان برنامه ريزي بلند مدت اقتصادي ـ اجتماعي است. الگوي مصرف در واقع از يك سو راهنماي حركت جامعه در مسير تخصيص بخش وسيعي از منابع كمياب و از سوي ديگر عامل تنظيم و تأمين نيازهاي واقعي جامعه است. الگوي مصرف مي تواند در رفتارهاي خرد و جزئي نظم و دقت ايجاد كند و نيز در مقياس كلان مي تواند در سياستگذاري و هماهنگ ساختن تقاضا و عرضه كل در فرايندي مطلوب، سهمي مهم داشته باشد. در كشور ما با وجود مردمي كوشا و برنامه ريز و سرمايه هاي عظيم معنوي و ديني، منابع سرشار انساني و اقتصادي، موقعيت جغرافيايي و سوق الجيشي خاص و دارا بودن تمدن و فرهنگ ريشه دار اسلامي ـ ايراني، مي توان به ترسيم الگويي همه جانبه براي مصرف دراز مدت مبادرت نمود. بديهي است كه در آغاز بايد زمينه هاي نظري بحث مصرف، تدوين شود و در مرحله بعد لوازم سياسي، اجتماعي، اقتصادي و اجرايي آن فراهم گردد. نوشته حاضر كوششي است براي (فراهم آوردن زمينه هاي تئوريك مصرف) قبل از شروع، تذكر چند مطلب ضروري است: 1- با آنكه در اين نوشته زمينه هاي تاريخي مصرف در صدر اسلام اشاره بسيار شده است، اما پژوهش حاضر جنبه نظري دارد. 2- هدف اين نوشته نوعي زمينه سازي براي انجام اقداماتي است كه مي تواند براي تنظيم الگوي مصرف كارساز، لازم باشد. 3- مطالب بيشتر حاوي مطالب خامي است كه مي تواند مبناي هر نوع برنامه ريزي بعدي در اين باره باشد. 4- اين نوشته با يك مقدمه آغاز مي گردد و پس از آن داراي يك بخش عمده، محتواي خاصي را تشكيل مي دهد و با كلياتي تحت عنوان «نتيجه گيري كلي و پيامدهاي سياستگذاري» به پايان مي رسد. 5- اين بخش در سه فصل، مباحث «اوضاع عمومي مصرف در اسلام» را در بردارد كه به ترتيب درباره «كلياتي از مصرف در اقتصاد اسلام»، «ملاحظاتي خاص در مصرف از ديدگاه اسلامي» و «اسراف يا حد ممنوع در مصرف» به بحث مي پردازد.


موضوع: تاریخ نشر: 1376 نویسنده: روح الله حبيبيان

مدل اسلامي توسعه اقتصادي

موضوع توسعه از مباحث پويا در ادبيات اقتصادي جهان در دهه هاي اخير و از زنده ترين موضوعاتي است كه ذهن متفكران علوم مختلف را به خود جلب ساخته و به اظهار نظر واداشته است. اين موضوع براي كشورهاي توسعه نيافته از اهميت حياتي برخوردار است،اگر چه حفظ موقعيت توسعه يافتگي براي كشورهاي پيشرفته نيز، خالي از فايده و اهميت نيست. جالب اينجاست كه عليرغم آنكه مسئله توسعه يافتگي مشكل اصلي جوامع توسعه نيافته مي باشد، اما عمده ادبيات موجود اين علم از كشورهاي پيشرفته و توسعه يافته به اين جوامع وارد مي شود. با توجه به اين واقعيت، مهم آن است كه كشورهاي وارد كننده اين علم، و منفعلانه نسخه پيچيده شده از سوي ديگران را مورد عمل قرار ندهند، بلكه با توجه به اهداف، ارزشها و شرائط خاص كشور، در اين راه، قدم بردارند تا به جاي حل مشكلات، موجب تعميق و گسترش آن نشوند. اين تذكر براي كشورهاي اسلامي از اهميت بيشتري برخوردار است. زيرا دين اسلام مبتني بر ارزشها و اصولي خدشه ناپذير است، كه همه فعاليتهاي علمي و عملي تحت الشعاع آن قرار دارند و بسياري از آداب و رسوم اين جوامع با آن آميخته شده است. بنابر اين وارد كردن علوم ـ خصوصا علوم انساني و به ويژه مباحثي مانند توسعه كه همه جوانب زندگي فردي و اجتماعي را شامل مي شود و يا متأثر مي سازد ـ بايد با حساسيت و توجه بيشتري همراه باشد. البته اين بيان به معني عدم استفاده از نقاط مثبت نظرات متفكران ساير جوامع نيست. چه اينكه با عنايت به آيه شريفه «فَبَشِّرْ عِبادَ الَّذينَ يَستَمِعُونَ القَولَ فَيَتَّبَعُونَ اَحسَنَهُ»1، مأمور به استفاده از آنيم. بدين منظور راستا فصل ششم از كتاب «توسعه اقتصادي در خاورميانه»،نوشته رودني ويلسون با عنوان «مدل اسلامي توسعه اقتصادي» را ترجمه نموده ايم كه علاوه بر تأليف و انتشار آن در جهانغرب (لندن و نيويورك) در سالهاي اخير (1995 م) حاوي مطالب مفيدي است. اين بيان، بدان معنا نيست كه مترجم، همه مطالب مؤلف را پذيرفته است، بلكه هدف اصلي، آشنايي خوانندگان با ديدگاههاي ديگران نسبت به اين موضوع مهم مي باشد. البته در موارد ضروري در پاورقي و در پايان مقاله نيز، افزوده شده است.


تاریخ نشر: ارديبهشت1377 نویسنده: احمد ديلمي

ويژه نامه حقوقي 11 ارديبهشت (بزرگداشت روز كارگر)

برخي از مطالبي كه در اين ويژه نامه ميخوانيد عبارتند از: - نگاهي به جايگاه كار و كارگر در منابع اسلامي - ضرورت و اهميت كار - حقوق كارگر - ويژگيهاي كارگر نمونه - لزوم همگامي كار و دانش - آثار و نتايج كار - رفع تبعيض در استخدام - ...


تاریخ نشر: خرداد1377 نویسنده: مهراب صادق نيا

شعائر (10) (ويژه هفته وحدت)

آن روزها فضايل مرده بود. پيشه غارت بود و تجاوز، هنر زنده بگور كردن دختران و افتخار شمارش گورها تا اينكه اثبات شود عشيره كي بيشتر است. همه جا شب بود و ظلمت... به ناگاه خورشيدي آمد و نيزه هاي نوراني خود را به قلب تيره گي ها كوبيد و سپيده را آنگاه كه كسي آنرا نمي فهميد به عالميان نماياند. از صداي پاي آمدنش كاخ پادشاهان به خود لرزيد و ايوان كسري فرو ريخت و از حرارت وجودش آتشكده فارس خجلت زد خاموشي گزيد. در كوير انسانيت كه سبزه اي نرسته بود باراني آمد تا به لطف و «رحمة للعالمين» بودنش سبزه زاري از كرامات اخلاقي بپا دارد و بشريت تشنه را به شربت گواراي فضايل سيراب كند. «شعائر» ميلاد پيامبر نور و رحمت حضرت محمد صلي الله عليه و آله وسلم و همچنين زاد روز ششمين گوهر صدف عصمت حضرت امام صادق عليه السلام را به همه مسلمين جهان تبريك گفته و به پاس ارج گذاري «برگ سبزي» تقديم مي دارد.


تاریخ نشر: خرداد1377 نویسنده: سيد محمد مكتبي

مدرسه عشق (ويژه هفته بسيج)

اين مجموعه با هدف تبيين نقش شايسته و بايسته بسيج، ضرورت ترويج «تفكر بسيجي» در جامعه و عنايت ويژه به رابطه ميان «بسيج و جوانان» تهيه و تنظيم شده است.


// موضوع



// کتاب