موضوع: تاریخ نشر: بهمن1398 نویسنده:

آموزه‌هاي ديني، توييتر، اينستاگرام : ظرفيت‌سنجي تطبيقي شبكه‌هاي توييتر و اينستاگرام در تبليغ آموزه‌هاي ديني

تحقيق پيش رو، با مفروض دانستن آسيب ها و اقتضائات شبكه هاي اجتماعي، تبليغ دين در فضاي مجازي را مسئله‌اي ممكن دانسته و ضمن اذعان به وجود ظرفيت‌هاي ويژه اين شبكه‌ها براي تبليغ دين، معتقد است بايد با شناخت اين ظرفيت، به صورت آگاهانه از اين ابزار تأثيرگذار استفاده كرد. شناخت و به‌كارگيري شبكه‌هاي اجتماعي براي بهره‌گيري از فرصت‌ها و مقابله با چالش‌هاي آن در عرصه‌هاي مختلف تبليغ ديني و پيشبرد اهداف دين در جامعه انساني، امري ضروري است. خلاء اين نوع تحقيقات درباره شبكه‏هاي اجتماعي، ما را بر آن داشت تا براي كمك به جبهه گفتمان انقلاب اسلامي و رساندن پيام حق در عرصه جنگ نرم قدمي برداريم. درباره موضوع امكان انتقال پيام‌هاي ديني از طريق رسانه‌هاي نوين به‌ويژه شبكه‌هاي اجتماعي مجازي، ديدگاه‌هاي گوناگوني مطرح شده كه سه گروه از نظريه‌ها از ردّ كامل امكان اين مسأله تا پذيرش كامل انتقال مفاهيم ديني از طريق رسانه‌هاي نوين را در بر مي‌گيرد؛ نظرياتي كه با استفاده از رسانه براي تبليغ دين موافق‌اند به نظريات «ابزارگرايانه» مشهور هستند و نظريات مخالف، به نظريات «ذات‌گرايانه» و در ميان اين دو، نظريات «تعامل‌گرايانه» نيز مطرح مي‌شوند. تحقيق حاضر هرگز قائل نيست كه شبكه‏هاي اجتماعي به عنوان رسانه‏هاي نوين همچون ابزارهايي هستند كه هيچ‌گونه تأثيري بر پيام‌ها نمي‌گذارند؛ بلكه بر اين باور است كه اين رسانه‌ها به ويژه شبكه‌هاي اجتماعي، اقتضائات، ويژگي‌ها و محدوديت‌هايي دارند كه به آنها كاركردهاي خاص و منحصري مي‌بخشد. يكي از محدوديت‌‌‌هاي مهم اين رسانه‌ها در امر تبليغ دين، ظهور اوليه آنها در فضايي كاملاً مادي و سكولار و بالطبع متأثر از فرهنگ مادي غرب است كه استفاده از شبكه‌هاي اجتماعي براي تبليغ دين را ممكن و ميسّر، ولي ظريف و پيچيده مي‌كند. اين اثر تلاش دارد اصل لزوم حضور مبلغان ديني در فضاهايي همچون تويتر و اينستاگرام را به عنوان مقدمه تبليغ را بيان كند؛ زيرا استفاده از هر ابزار نويني نيازمند شناخت ظرفيت‌ها و چالش‌هاي آن است. همچنين با نگرشي خلاقانه و بديع به دنبال آن است تا فعاليت مبلغان در اين فضاها را به حداكثر بازدهي نزديك سازد؛ چرا كه دين مي‌تواند در سه سطح روش، محتوا و هدف با رسانه تعامل كند و با پذيرفتن دخالت در سطح هدف، مي‌توان به رسانه ديني دست يافت؛ اما اگر آن را به دخالت دين در سطح محتوا و يا روش محدود كرد، چيزي جز «دين رسانه‌اي» به‌دست نخواهد آمد كه از رسانه فقط به‌منزله ابزار انتقال اين معاني بهره مي‌گيرد. در پايان لازم است از تلاش‌هاي ارزنده پژوهشگر محترم، جناب آقاي ابوالفضل توسلي‌زاده در پديدآوري اين پژوهش قدرداني كنيم. اميدواريم اين اثر گامي هر چند كوچك در راستاي افزايش سواد رسانه‌اي مخاطبان به ويژه در عرصه بهره‌گيري از شبكه‌هاي اجتماعي براي تبليغ آموزه‌هاي ديني بردارد و مورد استفاده مديران، تصميم‌سازان و تصميم‌گيران رسانه ملي قرار گيرد.


تاریخ نشر: بهمن1398 نویسنده:

فرزندهراسی؛ جایگاه فرزندآوری در برنامه‌های شبکه ماهواره‌ای «من و تو»

به‌دنبال اعلام خطر برخي از کارشناسان در زمينه کاهش شديد جمعيت کشور و مطالبه رهبر معظم انقلاب اسلامی (مدظله‌العالی)، موضوع ضرورت تغيير سياست جمعيتي نظام جمهوري اسلامي ايران، از اوايل سال 1391 در دستور کار شوراي عالي انقلاب فرهنگي قرار گرفت و چندی بعد، راهبردهای تغییر سیاست جمعیتی، در دوم خرداد همان سال به تصويب این شورا رسيد. در اين مصوبه، به فرهنگ‌سازي براي دستیابی به جمعيت مطلوب و اصلاح بينش و نگرش مسئولان و مردم نسبت به پیامدهاي منفي کاهش باروري، به‌ويژه زير حد جانشيني، توجه خاصي شده است. بر همين اساس، در بند 1 ماده 3 آن، تهيه طرح جامع توليد و اجراي انواع برنامه‌هاي آموزشي، پژوهشي، اطلاع‌رساني، نمايشي، تبليغي و ... در رسانه‌هاي جمعي به‌‌‌ويژه صداوسيما و شبکه‌هاي استاني آن با هدف گفتمان‌سازي و ترويج فوايد فرزندآوري و تبيين آثار منفي کاهش نرخ باروري، با رعايت شرايط و مقتضيات راهبردي، يکي از اقدام‏هاي ملي متناسب با راهبردهاي جلوگيري از کاهش نرخ باروري و ارتقاي آن برشمرده شده است. در این میان، یکی از راهکارهای مهم مقابله با معضل کاهش جمعیت، شناسایی علل و عوامل موثر در شکل‌گیری این مساله و تلاش برای رفع آن است. در کنار عوامل فرهنگی، اقتصادی و اجتماعی، که موجب کاهش اقبال به فرزندآوری شده، تلاش‌های موذیانه شبکه‌های ماهواره‌ای در راستای تغییر نگرش افراد جامعه، به‌و‌یژه بانوان و تغییر سبک زندگی آنان بی‌تاثیر نبوده است. به اذعان برخی شبکه‌های ماهواره‌ای فارسی‌زبان، این شبکه‌ها به‌صورت خاص، برای مخاطب زن ایرانی هدف‌گذاری و برنامه‌سازی کرده‌اند که ترویج سبک زندگی غربی برای بانوان ایرانی و بی‌میل‌ساختن آنان به فرزندآوری، از آن جمله است. براین اساس، توجه به این برنامه‌ها و شگردهای برنامه‌سازی به‌کارگرفته‌شده در آنها می‌تواند در راستای خنثی‌ساختن القائات و پاسخگویی به شبهات مطرح در این شبکه‌ها مفید واقع گردد. نوشتار حاضر تلاش دارد نتایج بررسی تعدادی از نمونه برنامه¬های این شبکه‌ها را که با موضوع زن و خانواده و با محوریت فرزندآوری تهیه و تولید شده¬اند، ارائه دهد. در این راستا، بیش از 40 برنامه زن و خانواده-محور شبکه ماهواره¬ای «من و تو» از سری برنامه¬های «سمت نو» و «من و تو پلاس»، تهیه و پخش شده در بازه¬های مختلف زمانی از سال 2013 تا 2018م، بازبینی و بررسی شده است. در این تحلیل، از میان این برنامه¬ها، مواردی انتخاب شده‌اند که در آنها به نقش زن در خانواده و بیرون از خانواده در قبال خود، خانواده، فرزند و جامعه اشاره شده است. در پایان، شایسته است از تلاش‌های پژوهشگر محترم سرکار خانم شفیقه نیک‌جهان در پدیدآوری این اثر تقدیر کنیم. امید که این تحقیق، گامی هر چند کوچک در راستای آگاهی‌بخشی از جهت‌گیری‌های معاندانه برنامه‌های شبکه‌های ماهوارهای در این موضوع بردارد و مورد بهره‌برداری مدیران و برنامه‌سازان رسانه ملی در حوزه تقویت سیاست‌های جمعیتی قرار گیرد.


موضوع: تاریخ نشر: بهمن1398 نویسنده:

مهندسي افكار : ديپلماسي عمومي آمريكا در برخورد با جمهوري اسلامي ايران

امروزه قدرت‌هاي بزرگ جهاني با استفاده از شيوه‌ها و ابزارهاي نوين، سعي در اغواي افكار عمومي ملت‌هاي دنيا دارند. در اين ميان، كار سياست‌گذاران و بازيگران سلطه و نظام‌هاي سياسي آنها، فريبكارانه‌تر و پررنگ‌تر به نظر مي‌رسد. از اين‌رو، نقش رسانه‌ها درآگاهي‌بخشي اذهان عمومي، بسيار مهم و تعيين‌كننده است و مي‌توانند با استفاده از راهبردها و فراراهبردها، در روشنگري گستره وسيعي از مخاطبان نقش‌آفريني كنند. يكي از اين قدرت‌هاي پوشالي، ايالات متحده آمريكاست كه در سياست خارجي خود در رابطه با جمهوري اسلامي ايران از اهرم‌ها و ابزارهاي مختلفي استفاده مي‌كند. ايالات متحده با مخاطب قراردادن افكار عمومي مردم ايران و ارتباط مستقيم با مخاطب عام، درنظر دارد تا زمينه اعمال و اجراي سياست‌هاي مطلوب را در چارچوب حاكميت جمهوري اسلامي ايران فراهم سازد. يكي از اين ابزارها، ديپلماسي عمومي است. اداره‌كل پژوهش‌هاي اسلامي رسانه با توجه به اهميت اين موضوع، با هدف بازنمايي راهبردهاي سياسي آمريكا و ارائه راه حل براي بي‌اثركردن آن و افزايش هوشمندي مردم ايران، اثر پيش رو را فراروي مخاطبان قرار داده است. پژوهش حاضر كه در بخش‌هايي همچون: رابطه ديپلماسي عمومي و سياست خارجي، نشانه‌شناسي مهندسي افكار عمومي و شبكه بررسي مسائل ايران و تمهيدات راهبردي سامان يافته، در پي پاسخ به اين پرسش اساسي است كه اهداف مورد انتظار ايالات متحده از اجراي ديپلماسي عمومي در بستر افكار عمومي ايرانيان از چه شاخص‌هايي تبعيت مي‌كند و چگونه به‌دنبال تحقق آن هستند؟ لازم به ذكر است نويسنده اين اثر در كتاب ديگري با نام «ايران و آمريكا، توسعه تضاد در بستر قدرت نرم رسانه» نيز بخش مغفول مانده‌اي از اهداف، شاخص‌ها و راهبردهاي ديپلماسي عمومي آمريكا در قبال جمهوري اسلامي ايران را به مخاطبان فهيم رسانه ملي معرفي كرده است. در پايان لازم است از زحمات مولف ارجمند جناب آقاي محمدرضا رياحي تقدير و تشكر نموده و آرزومنديم اين اثر مورد توجه برنامه‌سازان محترم رسانه ملي به‌ويژه مديران، تهيه‌كنندگان و سردبيران حوزه سياسي و خبر قرار گيرد.


موضوع: تاریخ نشر: آبان1398 نویسنده: گروهي از نويسندگان

موكب كلمات «ره‌توشه‌ مناسك اربعين حسيني»

اربعين حسيني و آيين هايي كه در آن روز برگزار مي شود، نمايشي بي همتا از شور و شعوري اسلامي است كه مي تواند علاوه بر درمان دردهاي جهان اسلام، بهترين و مؤثرترين عامل براي معرفي اسلام حقيقي در جهان باشد. با فرا رسيدن ايام اربعين حسيني، شور غير قابل توصيفي بين شيعيان و دوستداران حضرت ابا عبدالله(ع) ايجاد مي شود. رمز و راز جاودانگي اين شور حسيني را مي توان در توصيه بزرگان دين و رهنمودهاي عالمان و سخنوران و مبلغان جستجو كرد.بي شك اين ايام از روزهاي خداست و تعظيم و بزرگداشت آن ، تكليف همه منتظران ظهور. مروري بر آيات كلام خدا ، يادآور اين تذكر است.در قرآن توصيه شده است كه مؤمنان ايام الله را يادآور شوند تا اين روزهاي بزرگ الهي فراموش نشود. اربعين در تداوم واقعه كربلا است؛ از اين رو براي پاس داشتن روز عاشورا كه از اعظم ايام الله است، در روز اربعين عاشقان حسيني با حركت امام حسين(ع) تجديد عهد مي كنند و اين تجديد عهد را در بهترين وجه خود يعني رفتن به زيارت كربلا ابراز مي نمايند. از اين روست كه در روايت امام حسن عسكري(ع)، زيارت امام حسين(ع) در روز اربعين را از علائم مؤمن دانسته اند. سنت پرمفهوم پياده‌روي براي زيارت اربعين حضرت سيدالشهداء7 كه ميراث گران‌سنگ عالمان بزرگ شيعي براي ماست توفيقي عظيم و وصف‏ناپذير است كه براي تاثير بيشتر از اين سفرِ معنوي لازم است تا زائران، آدابي را رعايت كنند و كاربه‏دستانِ اين بزرگ‏ترين تجمع انساني، تمهيدات لازم براي رعايت آن آداب را فراهم سازند. اين مهم با عنايت به تبليغات مغرضانه دشمنان اسلام و مهاجمان سياسيِ رسانه‌اي نسبت‌به وحدت جوامع شيعي خاصه عراق و ايران، حساسيت مضاعفي پيدا كرده است. اداره‏كل پژوهش‌هاي اسلامي رسانه با درك اهميت مفهوم زيارت، ابعاد مناسك اربعين و حساسيت‌هاي آداب پياده‌روي اربعين، اثر حاضر را در شش بخش و در 232صفحه تدوين و فراروي مخاطبان قرار داده است. بخش اول : مروري بر مباني ، فلسفه، ويژگي ها و آداب زيارت اربعين است.بخش دوم: به يادداشت هاي اربعيني مي پردازد و درآن به بايدها و نبايدهاي سياست هاي رسانه، ابعاد معنوي مناسك و نقش هدايتگري رسانه در اربعين اشاره شده است.بخش سوم به معارف حسيني اختصاص يافته است و درآن بخشي از پيام ها و عبرت هاي نهضت عاشورا تبيين شده است. در بخش چهارم : رهنمودهاي بزرگان دين، مراجع ، علما ،شخصيتهاي برجسته داخل و خارج كشور و كارشناسان معارفي رسانه دست چين شده است. بخش پنجم : مروري بر مهمترين آداب سفر اربعين از نگاه روايات معصومين(عليهم السلام) است و بخش آخر مربوط مي شود به حوزه ادبيات اربعين كه در آن به معرفي اشعار ناب ، متن ادبي و معرفي آثار منتشر شده در اين حوزه ( در چند قالب كتاب هاي تحليلي ،داستان، سفرنامه و مقاله پرداخته است. اميد است اين مجموعه براي سياست‏گذاران و مديران مراسم اربعين و فعالان فرهنگي رسانه‌اي اين موسم الهي مؤثر واقع شده و ره‏توشه‌اي مفيد براي زائران كوي عشق باشد. (لازم به يادآوري است نسخه الكترونيكي اين اثر در سايت اداره كل پژوهش هاي اسلامي رسانه بارگذاري شده است)


موضوع: تاریخ نشر: مهر1398 نویسنده: گروهي از نويسندگان

زينت عابدان (رهيافتي بر شخصيت‌شناسي، سيره‌شناسي و انديشه‌شناسي امام سجاد(ع))

كتاب حاضر، مجموعه اي است از متون مناسبتي درباره امام سجاد(ع) كه در شش بخش كلي شخصيت‏ شناسي، سيره‏ شناسي، انديشه‏ شناسي، بخش متون ادبي، محورهاي برنامه سازي و منبع‌شناسي، با هدف كمك فكري به گروه هاي مختلف برنامه سازي تهيه و تدوين شده است در باب نوشتار حاضر چند نكته قابل ذكر است. محتواي اين مجموعه شامل نوشتارهاي اكثراً كوتاهي است كه هر كدام به صورت مستقل (بدون ارتباط الزامي به قبل و بعد) قابل استفاده است. اين مجموعه به دليل اينكه از مطالب آثار مختلف در اين زمينه تجميع گرديده است ممكن است به صورت طبيعي از لحاظ قلم و نگارش متفاوت باشند. تلاش شده است كه اين نوشتار به لحاظ ساختاري در ذيل بخش هاي مختلف تدوين گردد كه اميدواريم برنامه سازان محترم از آن بهره ببرند. در بخش محورهاي برنامه سازي، با هدف استفاده بهينه، سعي شده تا محوريابي بر اساس گروه¬هاي برنامه¬ساز انجام شود و در عين حال نسبت به مسائل روز جامعه نيز تناسب بيشتري داشته باشد. با توجه به اينكه در نظر است در خصوص همه معصومان: چنين مجموعه‌اي ارائه شود، از هر گونه انتقاد و پيشنهاد براي ارتقاي كيفي اين‏گونه آثار استقبال مي‏كنيم.


تاریخ نشر: مهر1398 نویسنده: گروهي از نويسندگان

درياي حلم(رهيافتي بر شخصيت‌شناسي، سيره‌شناسي و انديشه‌شناسي امام موسي كاظم(ع))

قال الامامُ الرِّضا(ع): «رَحِمَ اللّهُ عَبْدا اَحْيي أمْرَنا» فَقُلْتُ لَهُ: «فَكَيفَ يحْيي أمْرَكُمْ؟» قالَ: «يتَعَلَّمُ عُلُومَنا و يعَلِّمُها النّاسَ، فَإِنَّ النّاسَ لَوْ عَلِمُوا مَحاسِنَ كَلامِنا لاَتَّبَعُونا». اداره‌كل پژوهش هاي اسلامي رسانه افتخار دارد كه در طول بيش از بيست سال گذشته در راستاي نشر و گسترش فرهنگ اهل بيت(ع) در موضوعات مختلف، آثاري را با اهداف تأمين محتواي برنامه‌سازي رسانه ملي ارائه كرده است. كتاب حاضر، مجموعه اي است از متون مناسبتي درباره امام موسي كاظم(ع) كه در شش بخش كلي: شخصيت‌شناسي، سيره‌شناسي، انديشه‌شناسي، متون ادبي: زيرنويس ها، ايده ها و محورهاي برنامه‌سازي و منبع شناسي، با هدف كمك فكري به گروه هاي مختلف برنامه سازي تهيه و تدوين شده است. در نوشتار حاضر، چند نكته لازم است يادآوري شود. محتواي اين مجموعه شامل نوشتارهاي اغلب كوتاهي است كه هر كدام را به صورت مستقل (بدون ارتباط الزامي به قبل و بعد) مي‌توان استفاده كرد. اين مجموعه به‌دليل تجميع مطالب آثار مختلف در اين موضوع، ممكن است به‌صورت طبيعي از نظر قلم و نگارش متفاوت باشند. تلاش شده است اين نوشتار به لحاظ منطقي در ذيل بخش هاي مرتبط تدوين شود. در بخش محورهاي برنامه سازي، با هدف استفاده بهينه، سعي شده تا محوريابي؛ بر اساس گروه هاي برنامه ساز انجام شود با مسائل روز جامعه نيز متناسب‌تر باشد. با توجه به اينكه در نظر است در خصوص همه معصومان(ع) چنين مجموعه‌اي ارائه شود، از هرگونه انتقاد و پيشنهاد براي ارتقاي كيفي اين آثار استقبال مي‌كنيم.


موضوع: تاریخ نشر: مهر1398 نویسنده: گروهي از نويسندگان

علمدار عشق (رهيافتي بر شخصيت‌شناسي حضرت ابالفضل عباس(ع))

قال الامامُ الرضا(ع): «رَحِمَ اللّهُ عَبْدا اَحْيا أمْرَنا» فَقُلْتُ لَهُ: «فَكَيفَ يحْيي أمْرَكُمْ؟» قالَ: «يتَعَلَّمُ عُلُومَنا و يُعَلِّمُها النّاسَ، فَإِنَّ النّاسَ لَوْ عَلِمُوا مَحاسِنَ كَلامِنا لاَتَّبَعُونا». اداره‏كل پژوهش هاي اسلامي رسانه افتخار دارد در طول بيست سال گذشته در جهت نشر و گسترش فرهنگ اهل بيت(ع) در موضوعات مختلف، تأليفاتي را با اهداف تأمين محتواي برنامه سازي رسانه ملي ارائه كرده است. كتاب حاضر، مجموعه اي است از متون مناسبتي درباره حضرت اباالفضل(ع) كه در شش بخش كلي شخصيت‏شناسي، متون ادبي و زيرنويس ها، ايده ها و محورهاي برنامه سازي و منبع‌شناسي، با هدف كمك فكري به گروه هاي مختلف برنامه سازي، تهيه و تدوين كرده‌ايم درباره نوشتار حاضر چند نكته مي‌توان ذكر كرد: محتواي اين مجموعه بيشتر نوشتارهاي كوتاهي است كه هر كدام را به صورت مستقل (بدون ارتباط الزامي به قبل و بعد) قابل استفاده است. اين مجموعه به دليل اينكه از مطالب آثار مختلف در اين زمينه تجميع گرديده است ممكن است به صورت طبيعي از لحاظ قلم و نگارش متفاوت است. تلاش شده است كه اين نوشتار به لحاظ منطقي در ذيل بخش هاي مختلف تدوين گردد كه اميدواريم مورد استفاده برنامه سازان محترم قرار گيرد. در بخش محورهاي برنامه سازي، با هدف استفاده بهينه سعي شده تا محوريابي بر اساس گروه هاي برنامه ساز انجام شود و در عين حال نسبت به مسائل روز جامعه نيز تناسب بيشتري داشته باشد. با توجه به اينكه در نظر است در خصوص همه معصومين(ع) چنين مجموعه‌اي ارائه شود، از هر گونه انتقاد و پيشنهاد در راستاي ارتقاي كيفي اين‏گونه آثار استقبال مي‏كنيم


تاریخ نشر: شهريور1398 نویسنده:

هویت دینی و شبکه های اجتماعی(ظرفیت سنجی شبکه های اجتماعی مبتنی بر تلفن همراه در تقویت هویت دینی)

در اين پژوهش، نويسنده درصدد است تا تأثير و رابطه شبکه‏هاي اجتماعي مبتني‎بر تلفن همراه را بر هويت ديني نوجوانان و جوانان بررسي کند. با اين فرض که ماهيت اين فناوري‌ها، در مقطع نوجواني و جواني مي‏تواند دگرگوني‏هايي را در هويت ديني نوجوانان ايجاد کند. در واقع اين فناوري‏ها در دگرگون‌ساختن هويت ديني، جنسيتي، خانوادگي، ملي و جهاني اين گروه‎ها نقش‌آفرين مي‎باشند. رسانه‏هاي نوينِ اطلاعاتي و در رأس آن اينترنت، موجب نوسازي فرايندهاي اجتماعي مي‎شوند. نوجوانان که گروه بزرگي از جامعه را تشکيل مي‌دهند از اين فرايند‌ها دور نمانده و ازجمله کاربران اين تکنولوژي‏ها به‌شمار مي‌آيند. به همين دليل هدف کلي اين پژوهش بررسي عوامل مؤثر بر هويت ديني نوجوانان در استفاده از شبکه‏‎هاي اجتماعي مجازي مبتني‎بر تلفن همراه است.


تاریخ نشر: مرداد1398 نویسنده: حميد رحماني

كدام حقوق بشر

گرچه حقوق بشر در سده اخير مطرح‌شده، ولي شواهد و مستندات تاريخي بيانگر آن است كه اين حقوق، در اديان الهي ريشه دارد و اصول اصلي حقوق طبيعي شامل حق حيات، حق كرامت، حق تعليم و تربيت، حق آزادي و مساوات، در اصيل‌ترين منابع ديني وجود دارد. حقوق بشر؛ حقوقي كه انسان‎ها به‌دليل انسان‎بودن از آن برخوردارند، به‎دليل غفلت از موضوع فضيلت و كرامت ارزشي انسان، دچار انحرافات زيادي شده است؛ زيرا اساسي‎ترين حقوق انسان، آن است كه بشر را در حوزه ارزش‎ها تفسير كنيم. حقوق بشر در اسلام، به‎دليل بناي آن بر فطرت مشترك بشر و نيز قاعده الزام و احترام به فرهنگ‌هاي ديگر براساس همزيستي مسالمت‌آميز، فراگير و جهان‌شمول است. اين ديدگاه برخلاف نگاه اومانيستي كه انسان را همواره محق و تكليف را براي او محدوديت، مانع و ضد ارزش تلقي مي‌كند، حقوق بشر را حاصل تعهدات بشر مي‎داند، نه مقدّم بر قوانيني كه حدود و گستره آن در شريعت اسلامي معيّن شده است. با بررسي متون اسلامي و سيره اهل‌بيت:، عمق و گستردگي حقوق بشر و جامعيت و برتري آن بر اعلاميه جهاني حقوق بشر روشن مي‌شود، ولي اين حقيقت به‎معناي معارضه با اعلاميه جهاني نيست؛ زيرا آنچه در نظام حقوقي اسلام آمده است، در اعلاميه، بيان و نفي نشده است و اين به‎معناي نفي آنها نيست. به‌عبارت‌ديگر، فراتربودن حقوق بشر در اسلام نسبت به اعلاميه، هيچ منافاتي با آن ندارد و منشأ اختلاف تلقي نمي‌شود. با اين توصيف، حقوق بشر در اسلام از لحاظ فلسفي و محتوايي مي‎تواند تعاملات فراواني با اعلاميه حقوق بشر داشته باشد. يكي از مسئوليت‌هاي خطير كنوني و تكاليف كساني كه به اصلاح اوضاع جهاني و بهبود جايگاه انساني مي‌انديشند، شناسايي و ترويج ارزش‌هاي حقوق بشري اسلام و عرضه منطقي و عقلاني آن به جهان بشر است. در اين‎ بخش، در گام نخست، برخي مفاهيم مرتبط با موضوع، تبيين شده و سپس پيشينه حقوق بشر و سير تاريخي آن مورد توجه قرار گرفته است. در ادامه نيز ضمن معرفي اعلاميه جهاني حقوق بشر، كلياتي درباره آن بيان مي‎كنيم.


تاریخ نشر: مرداد1398 نویسنده:

خانواده در منظومه ماه «خوانش رسانه‎ای عوامل تحکیم و تضعیف خانواده

هدف ملت ایران و هدف انقلاب اسلامی، ایجاد یک تمدن نوین اسلامی است؛ این تمدن نوین دو بخش دارد: بخشی، بخش ابزاری است؛ بخش دیگر، متنی و اصلی و اساسی است. بخش حقیقی، آن چیزهایی است که متن زندگی ما را تشکیل می‌دهد؛ که همان سبک زندگی است... مثل مسئله خانواده، سبک ازدواج، رفتار ما در رسانه‌ای که در اختیار ماست، رفتار ما با پدر و مادر، رفتار ما با همسر، رفتار ما با فرزند و... (بیانات مقام معظم رهبری در دیدار با مردم خراسان شمالی، 1391) خانواده، يكى از نهادهاي مهم جامعه بشرى و اولین زيربنايى‌ترين نهاد اجتماع به‌شمار مى‌رود. تأثير خانواده بر رشد، تعادل و شكوفايى افراد و جامعه به حدى است كه هيچ صاحب‌نظري نمى‌تواند آن را انكار كند. اسلام، خانواده را سنگ بنای مهم حیات اجتماعی می‌داند و وحدت جامعه را متاثّر از وحدت زوجین و وحدت اعضا خانواده به حساب می‌آورد و علائق انسانی موجود در خانواده را قابل گسترش و نشر در جامعه قلمداد می‌کند. «جامعه‌ اسلامی، بدون بهره‌مندی کشور از نهاد خانواده سالم، سرزنده و بانشاط، اصلاً امکان پیشرفت ندارد. بالخصوص در زمینه‌های فرهنگی و غیر فرهنگی، بدون خانواده‌های خوب، امکان پیشرفت وجود نخواهد داشت، اساس خانواده با امواج خیلی تند و بی‌رحمانه‌ تبلیغات غربی دچار تزلزل و تهدید است؛ بنابراین کار حمایت و حراست از بقای خانواده و حراست از خانواده، کار بسیار مهمی است و این قضیه، قضیه‌ خیلی عمیقی است.» (بیانات مقام معظم رهبری در سومین نشست اندیشه‌های راهبردی1390) در نگاه اسلام، هر گونه نظم و سازندگی باید از خانواده به‌عنوان کانون اخلاقی جامعه آغاز شود؛ یعنی نوع تربیت و ارتباطات موجود در خانواده موجد وحدت و منش اجتماعی است؛ همچنین در اسلام، خانواده کانون سرنوشت‌ساز در جنبه انحراف و عصیان به‌شمار می‌رود و وظیفه‌ای که خانواده در قبال تربیت فرد دارد و نقش مهمی که در این زمینه ایفا می‌کند در واقع به وظیفه او در قبال تربیت جامعه پیوند می‌خورد. با توجه به اهمیت خانواده در تمدن اسلامی و نقش بی‌بدیل این نهاد مقدس در انتقال فرهنگ و عقاید به نسل‌ها و همچنین تأثیر شگرف سلامتی خانواده بر صحت روحی و روانی جامعه، ارائه الگوی ِ مطلوب خانواده تراز انقلاب اسلامی برای اصحاب رسانه در منظومه فکری رهبر فرزانه انقلاب با تاکید بر تحکیم و تضعیف بنیان خانواده، می‌تواند مسیر روشنی در راستای رشد و تکامل جامعه اسلامی، ایرانی برای برنامه‌سازان و دست‌اندرکاران رسانه ملی باز کند. با توجه به ماموریت اداره‌کل پژوهش‌های اسلامی رسانه در ترویج سبک زندگی اسلامی در رسانه ملی، اثر حاضر به منظور اعتلای هرچه بهتر تولیدات رسانه ملی و بهره‌برداری برنامه‌سازان و اندیشمندان رسانه از منظومه فکری رهبر فرزانه انقلاب در حوزه خانواده تدوین شده است که امید است در تصمیم‌سازی‌های آتی و تولید برنامه‌های حوزه خانواده موثر واقع شود. در اینجا لازم است از زحمات پژوهشگر محترم اثر آقای دکتر مجید مبینی مقدس تشکر به عمل آید. اداره‌کل پژوهش‌های اسلامی رسانه


// موضوع



// کتاب