موضوع: تاريخ و مناسبتها تاریخ نشر: اسفند1392 نویسنده: محمد خلجي

توليد ملي، حمايت از كار و سرمايه ايراني بررسي مفهومي و راهكارهاي رسانه اي

انديشمندان دوران جديد و اقتصاددانان تاكيد كرده‌اند كه ثروت ناشي از نيروي كار انساني است و با تلاش و كار انسان‌ها به دست مي‌آيد. بنابراين، هرجا كه انسان هست ثروت نيز بالقوه آنجاست. اما زماني كه اين قوه فعليت نيابد ما شاهد فقر خواهيم بود. آگاهي به توانايي‌هاي بشري و آوردن اين توانايي‌ها (كه به اصطلاح امروزي به آن توانمندي‌سازي مي‌گويند) از طريق ايجاد نهادهاي حقوقي ـ اقتصادي مناسب، عامل اين توفيق در راه مبارزه با فقر است. كشورهايي كه توانسته‌اند خود را از فقر مطلق رها سازند در سايه سياست‌هاي توزيعي و صدقه‌دهي اين موفقيت را به دست نياورده‌اند، بلكه با تكيه بر توانمندي‌هاي خود و تلاش در محيطي كسب و كار مناسب اقتصادي به اين هدف نائل آمده‌اند؛ چراكه بررسي كارشناسان نشان مي‌دهد كه سياست‌هاي توزيعي عمدتاً به گسترش رانت‌خواري، شكل‌گيري ثروت‌هاي نامشروع و نابرابري مشهود در توزيع و امتياز ويژه به نفع اقشار پردرآمد و به زيان فقرا انجاميده است. مقام معظم رهبري چند سالي است كه به منظور توجه افكار عمومي و هدايت جامعه به سوي مقصد با نام‌گذاري سال‌ها، چشم‌انداز پيشرفت اقتصادي جامعه را بر اساس گفتمان پيشرفت و عدالت جهت برنامه‌ريزي مسئولان و همراهي مردم معرفي مي‌نمايد؛ لكن تبيين و شناساندن دست‌يابي به اين قله بر عهده نهادهايي است كه وظيفه هدايت و تنوير افكار عمومي را بر عهده دارند. بنابراين، رسانه ملي، روشنگري در اين زمينه را وظيفه خطير خود مي‌داند. از‌اين‌رو، مركز پژوهش‌هاي اسلامي صدا وسيما همه ساله درصدد بوده است با انجام پژوهش‌هاي ارزنده در اين زمينه ابعاد مختلف موضوع را بكاود و تقديم برنامه‌سازان رسانه كند. اثر حاضر تلاشي است در جهت اخذ، تحليل و بررسي نظر كارشناسان حوزه ارتباطات و رسانه و اقتصاد با هدف دست‌يابي به شيوه‌هاي مناسب برنامه‌سازي، كه اميد است در راستاي تحقق اهداف و آرمان‌هاي نظام مورد بهره‌گيري قرار گيرد.


موضوع: علوم تربيتي و روانشناسي تاریخ نشر: بهمن1392 نویسنده: عليرضا رنجبر,مريم سقلاطوني

حريم ريحانه (پيام هاي كوتاه و زيرنويس ويژه عفاف و حجاب)

حجاب يكي از ضروريات مهم دين مبين اسلام است كه در آيات متعدد قرآن به صراحت آمده است. اين مسئله در دنياي امروز نيز به عنوان سمبل اسلام شناخته مي‌شود و به يكي از نقاط مورد تهاجم دشمنان اسلام تبديل شده است. بنابراين، مسئله حجاب از سويي فراتر از فروع معمولي دين است و از سوي ديگر نيز مسائل اجتماعي ـ اخلاقي پيوند تنگاتنگي با مسئله حجاب پيدا كرده است و حجاب براي پيش‌گيري از فساد، بي‌بندوباري و بروز آسيب‌هاي اجتماعي و انحرافات است. حجاب و عفاف امري فرهنگي است و بايد با شيوه‌هاي فرهنگي، پيام لازم براي حاكميت مفهوم اين ارزش الهي در روح و فكر و عمل جوانان اجرا شود. همچنين براي افزايش آگاهي جوانان، بايد ديدگاه اسلام به طور جامع و زيبا در زمينه ضرورت، فلسفه و فوايد عفاف و تأثير آن در زندگي فردي و اجتماعي بيان شود تا زمينه پذيرش فطري و درك حقيقت عقلاني و منطقي حجاب براي جوانان فراهم گردد. ازاين‌رو، اين مسئوليت بزرگ بر عهده رسانه‌هاي جمعي به ويژه صدا و سيما قرار مي‌گيرد. فراگير شدن پيام‌هاي كوتاه و استفاده روز افزون از اين قالب، بستر مناسبي را براي تبليغ مسائل فرهنگي و ايجاد ارتباط مستقيم با مخاطبان بدون محدوديت‌هاي زماني و مكاني فراهم آورده است. اين پيام‌ها با تسهيل ارتباط پركاربردترين وسيله انتقال، معنا شده است تا رسانه بتواند با تواتر در ارسال پيام تا آنجا كه ملال و خستگي به بار نياورد به توانايي پردازش اطلاعات مربوط به موضوع كمك كند و زمينه‌هاي دقت موشكافانه نسبت به استدلال‌هاي پيام را فراهم نمايد؛ چرا كه تكرار پيام، قرار گرفتن در معرض آن را افزايش مي‌دهد و پخش گاه و بي‌گاه آن مي‌تواند به متقاعد‌سازي كمك كند. مجموعه پيام‌هاي كوتاه و زيرنويس‌هاي تلويزيوني ويژه حجاب و عفاف كه به قلم آقاي علي‌رضا رنجبر و خانم سقلاطوني تأليف شده است تلاشي است در جهت معرفي مضامين بلند ديني و اخلاقي. همچنين ديدگاه‌هاي كارشناسي در تبيين و معرفي چيستي، چرايي، اهداف و فوايد حجاب براي جوانان در قالب پيام‌هاي كوتاه ارائه شده است كه اميد است برنامه‌سازان رسانه از آن بهره ببرند.


تاریخ نشر: بهمن1392 نویسنده: حسين مهدوي پارسا

نقش بصيرت ياران ائمه عليهم السلام در تداوم شيعه (با رويكرد رسانه‌اي)

بصيرت، گوهري نورافزاست و اثر آن وقتي آشكار مي‌گردد كه ظلمتِ فتنه فراگير شود. صاحبان بصيرت، چون ستارگان آسمان، ره‌گم‌كردگان هدايت و خواب‌زدگان را بيدار مي‌كنند. وجود آنان در هر اجتماع، هديه الهي است. در تاريخ تشيع در كنار امامان معصوم عليهم السلام كه خود الگوي بصيرت‌افزايي شمرده مي‌شوند، ياران آنان نيز با گسترش بصيرت در ميان مردم، نقش ارزنده‌اي در پاسداري از كيان مذهب و تداوم آن داشتند. بي‌گمان آگاهي از جلوه‌هاي بصيرت‌زايي ياران ائمه و چگونگي روشنگري آنها در برهه‌هاي حساس تاريخ تشيع، زمينه‌هاي رواج بصيرت را در جامعه فراهم مي‌كند. در اين زمان كه دشمنان خارجي و عوامل داخلي آن، مي‌كوشند فضاي جامعه را گل‌آلود و از هر فرصتي براي ايجاد فتنه استفاده كنند، رسانه ملي نيز به نقش بصيرت‌افزايي خود بايد بيشتر توجه كند و با ساخت برنامه‌هاي مناسب به‌منظور روشنگري افكار و خنثي‌سازي نقشه‌هاي دشمن، گام اساسي‌تر بردارد. اثر حاضر در پي آن است با معرفي ياران پيشوايان معصوم عليهم السلام كه در بصيرت‌بخشي به شيعيان نقش داشته‌اند و شرايط تداوم شيعه را فراهم آوردند، بتواند اصحاب رسانه را در تدوين برنامه‌هايي با محور بصيرت پشتيباني كند.


موضوع: ارتباطات و رسانه تاریخ نشر: بهمن1392 نویسنده: محمد حسين رحمانيان,سيد علي محمد آذربخش

درآمدي بر نقش رسانه‌ها در جريان‌سازي

امروزه رسانه‌ها به عنوان يكي از مهم‌ترين ابزارهاي توليد فكر و انديشه تبديل شده‌اند. مجموعه‌اي از ويژگي‌ها و جذابيت‌هاي اين ابزارهاي جديد ارتباطي، سبب شده است تا سياست‌گذاران حوزه‌هاي مختلف سياسي، اقتصادي و فرهنگي براي دست‌يابي به اهداف خود، توسل به رسانه‌ها را در اولويت قرار دهند. به عبارتي، به رسانه‌ها نوعي نقش كارگزاري و منبعي براي تصميم‌سازي و انديشه‌آفريني واگذار شده است. در اين رهگذر سياست‌گذاران با دامن زدن به انواع شگردها و شيوه‌هاي جريان‌سازي درصدد تأثير بر نگرش و بينش و تسخير اذهان و افكار عمومي برآمده‌اند. نكته حائز اهميت آنكه طراحي و برنامه‌ريزي اين فرآيند به گونه‌اي صورت مي‌پذيرد كه رسانه‌ها در بسياري از مواقع بدون هيچ‌گونه پردازش و ارزيابي مخاطبان را به تصرف درمي‌آورند دنبال‌كننده تمامي اهداف و استراتژي‌هاي رسانه‌اي مي‌شوند. بر اين اساس، فرهنگ، اقتصاد، سياست و قدرت در ابعاد محلي، ملي و بين‌المللي تا حد زيادي به شيوه عملكرد رسانه‌ها و نقش‌آفريني آنها در اين زمينه‌ها وابسته شده است. سردمداران و حاملان قدرت و ثروت در نظام جهاني به خوبي اهميت اين امر را درك كرده و از مجاري متعدد نسبت به پياده‌سازي برنامه‌ها و سياست‌هاي فكري و عملي خود اقدام نموده‌اند. اهميت اين امر زماني مشخص مي‌شود كه تأثير اين ابزارها را در عرصه نظامي و قدرت شكل‌دهي به جنگ اطلاعاتي با بهره‌گيري از شگردها و شيوه‌هاي تأثيرگذاري در جريان‌سازي و شبهه‌افكني مورد كنكاش قرار دهيم. بر اين اساس، لازم است نظام‌هاي سياسي در برخورد با اين موضوع، توان سازماندهي و اطلاعاتي خود را تقويت كند تا بتوانند به گونه‌اي مطلوب در بهره‌مندي از اين ابزارها در برابر شيوه‌هاي جريان‌سازي مخرب با استفاده از مهندسي معكوس نسبت به كنترل، هدايت و عملياتي كردن انديشه‌هاي خودي، موفق عمل كنند. طبيعي است پيش از همه، لازمه اين امر داشتن شناخت و آگاهي دقيق از مجموعه اين فرآيند و شگردهاي آن است تا در پرتو اين امر بتوان بهترين و حساب‌شده‌ترين تصميم‌ها را در بحراني‌ترين زمان‌ها، گرفت. توجه به اين موضوع براي نظام اسلامي ما كه در امتداد خط سرخ شهادت و حماسه عظيم كربلاست و همين جريان‌سازي‌ها و شبهه‌افكني‌ها نقش مهمي را در اين زمينه ايفا كرده‌اند اهميت دو چندان دارد. اين موضوع نيز همواره مورد نظر حضرت امام رحمه الله و مقام معظم رهبري بوده است. به عنوان نمونه مقام معظم رهبري با تأكيد بر شناخت رسانه و اقتضائات آن مي‌فرمايد: اگر دشمن مي‌تواند از علوم ارتباطات و از پيشرفت‌ها و تازه‌هاي علمي اين رشته استفاده كند، ما هم مي‌توانيم استفاده كنيم. ما هم بايد دنبالش برويم تا استفاده كنيم. چه مانعي دارد؟ از همان شيوه‌هايي كه ضلالت منتشر مي‌كنند، مي‌شود ما استفاده كنيم و هدايت را منتشر كنيم. استعداد ما در استفاده از ابزارها، استعداد بالايي است... بايد از اين‌گونه ابزارها استفاده كرد تا هر چه ممكن است دايره اثرگذاري خود را وسيع‌تر كنيم.


موضوع: تاريخ و مناسبتها تاریخ نشر: آذر1392 نویسنده: رمضان قوامي دربندي

امام باقر عليه السلام از ديدگاه اهل‌سنت

اهل‌بيت عليهم السلام مورد تكريم و احترام تمامي مسلمانان هستند. آنان كساني هستند كه به فرموده قرآن از پليدي و آلودگي به دور هستند. ازاين‌رو اقتدا به آنها علاوه‌ بر اينكه مورد تاييد و امضاي شرع و دين است، موجب وحدت و انسجام اسلامي ميان مسلمانان مي‌شود و راه نفوذ الگوهاي بيگانه و پوشالي را مي‌بندد. آنان به همراه قرآن دو ريسمان الهي هستند كه مكمل يكديگرند و بايد به آنها چنگ زد و صراط مستقيم را از كلام و منش آنها جستجو كرد. آنان ستارگاني پر فروغ هستند كه با وجود آنها راه گم نمي‌شود و طالبان راه حقيقت و رستگاري را به سر منزل خواهند رساند. از جمله اين اهل‌بيت امام باقر عليه السلام است. ايشان از چنان جايگاهي برخوردار است كه پيامبر گرامي اسلام صلي الله عليه و آله قبل از به دنيا آمدنش به او سلام فرستاد و همراه با ذكر نام و لقب نويد آمدن او را به اصحاب خود داد و بزرگان اهل سنت نيز ضمن تاييد و نقل اين واقعه، به فضل و علم و سجاياي اخلاقي ايشان اذعان داشتند و او را با احترام ياد مي‌كنند. بنابراين پژوهش حاضر تلاش دارد تا با تبيين سيره و زندگاني امام باقر عليه السلام از ديدگاه منابع و علماي اهل سنت، رسانه ملي را در معرض اسوه‌هاي مشترك ميان مسلمانان ياري رساند. در پايان از زحمات و تلاش‌هاي پژوهشگر ارجمند جناب حجت الاسلام رمضان قوامي دربندي كه اين اثر را نگاشتند كمال تشكر و قدرداني مي‌شود. اميدواريم رسانه ملي و اصحاب آن بتوانند در جهت حفظ وحدت ميان مسلمانان از اين پژوهش استفاده شاياني ببرند.


موضوع: اقتصاد و مديريت تاریخ نشر: آذر1392 نویسنده: مهدي رشكياني

رسانه ملي و الگوي اسلامي ـ ايراني پيشرفت

امروزه شايد مهم‌‌ترين برنامه عملي هر كشور و واحدهاي كوچك‌‌تر از كشور، همچون مناطق آزاد و حتي كارخانه‌‌ها و واحدهاي صنعتي، سند توسعه راهبردي آنها باشد؛ سندي كه برنامه عملي هر مجموعه را تشكيل مي‌‌دهد تا افق دست‌‌يابي به موفقيت را ترسيم كند. همواره كشورهاي در حال توسعه به دنبال يافتن الگويي براي توسعه‌‌اند، كه جنبه‌‌هاي مادي و معنويشان را در برگيرد. تجربه، نشان داده است كه بسياري از كشورها كه با الگوبرداري از شيوه الگوي توسعه كشورهاي توسعه‌‌يافته عمل كرده‌‌اند، نه تنها در روند توسعه دچار تضادهايي شده‌‌اند، بلكه به كاستي‌‌هاي اين الگو نيز پي برده‌‌اند. انقلاب اسلامي ايران نيز كه تجربه سه دهه شعار استقلال، آزادي و عدالت را سپري كرده و اكنون با رويكرد به آينده و سند چشم‌‌انداز، در چهارمين دهه عمر خود، مصمم است گام ديگري را بپيمايد، نياز به ترسيم نقشه راه و تعيين استراتژي منطبق بر تحولات موجود و در نهايت، پاراديم‌‌سازي منطبق با شرايط بومي و مقتضيات خود را بيش از پيش احساس كرده است. نياز به چنين الگوسازي و نقشه راهي بود كه سبب شد مقام معظم رهبري به عنوان سكاندار نظام جمهوري اسلامي ايران، در سال 1389، براي نخستين بار به مفهوم‌‌سازي، تشريح الزامات و شاخصه‌‌ها و تشكيل هيأتي از نخبگان كشور براي طراحي الگوي اسلامي ايراني پيشرفت اقدام كند. البته در حال حاضر و با مطالبه رهبر معظم انقلاب، اين موضوع به دغدغه نخبگان فكري، علمي و سياسي كشور تبديل شده است. با اين حال بايد معترف شد كه مطالعه و طراحي هدفمند و مطلوب الگوي اسلامي ـ ايراني پيشرفت، نيازمند شناخت عنصرهاي گوناگون و اثرگذار در زمينه اين الگوست. بيگمان يكي از مهم‌ترين اين عناصر، ابزارهاي فرهنگي، از جمله رسانه است. اهميت مسئله را مي‌توان در سخنان مقام معظم رهبري، در تشريح راهبردها و الزامات اين الگو دريافت؛ به گونه‌اي كه ايشان در اين زمينه مشخص شدن راهبردها و الزامات پيشرفت در عرصه انديشه و توجه به ابزارهاي آن، از جمله آموزش و پرورش و رسانه‌ها را در تدوين الگوي پيشرفت، مهم دانسته است. پژوهش حاضر در جهت چنين اهميتي به بررسي نقش‌ها، وظايف، كاركردها و كارويژه‌هاي مهم رسانه در تحقق و پيشبرد مؤثر اين الگو پرداخته است.


موضوع: ارتباطات و رسانه تاریخ نشر: آذر1392 نویسنده: منيره هادي به

خرافه و خرافه‌زدايي با رويكرد رسانه‌اي

بشر از ديرباز در پي آن بوده است كه كاستيها، كمبودها و آسيبهاي حيات اجتماعي و فردي خويش را به گونهاي بزدايد. به همين دليل و براي دست‌يابي به اين مهم، به توليد، گزينش و استفاده از روش‌هاي گوناگون دست‌ يازيده است و اين پويش و كوشش همچنان ادامه دارد. زندگي و حيات آدمي از راههاي گوناگون و به‌ وسيله عوامل مختلف، با آفتها دست به گريبان و آسيبپذير ميشود كه چه بسا درمان پارهاي از آنها پرهزينه، دشوار و گاهي ناممكن است. پارهاي از اين عاملهاي آفتزا تنها به سيستم فيزيكي و جسمي انسان آسيب نمي‌رسانند، بلكه روح و روان آدمي را نيز مورد حملههاي كشنده و ويرانگر قرار ميدهند كه هم برآيندهاي منفي اخلاقي، اجتماعي، سياسي و اقتصادي آن خطرآفرين و سنگين است و هم راه درمان آن زمان‌بَر، پرسنگلاخ و نفسگير است. از آفات مهم و امراضي كه روح و روان آدمي را رنجور و انديشهاش را ويران و رفتارش را به كژراهه ميكشاند، همانا خرافات است.خرافات انسان را از انديشه و تعقل باز ميدارد، خرد و منطق را در جامعه سست ميكند، او را به سوي خيالات و اوهام ميكشاند و دچار عقب‌ماندگي ميكند و جامعه را نيز از رشد و ترقي و پويايي باز ميدارد. اديان الهي ـ پيش از دين خاتم ـ براي مبارزه با خرافات آمدند و با خرافات از بين رفتند. دين و خرافه همواره در كنار هم زندگي كردهاند و خرافه مانند انگلهاي درون بدن، در درون دين قرار مي‌گرفت و به آرامي آن را نابود ميكرد تا اينكه پيامبر اكرم صلي الله عليه و آله مبعوث شد، آن هم در شرايطي كه زندگي عربها به دليل نداشتن رهبر و فرهنگ صحيح و از سويي انتشار فساد و شيوع خرافات به صورت زندگاني حيواني در آمده بود. قرآن اين مسئله را به آنها گوشزد ميكند و ميفرمايد: وَكُنتُمْ عَلَي شَفَا حُفْرَةٍ مِّنَ النَّارِ فَأَنقَذَكُم مِّنْهَا؛ و شما بر لبِ حفرهاي از آتش بوديد، خدا شما را از آن نجات داد». (آل عمران: 103) از اين رو، پيامبر اكرم صلي الله عليه و آله با تمام قدرت كوشيد تا آثار جاهليت را ـ كه همان افسانهها و اوهام بودند ـ از ذهن‌ها پاك كند و براي رسيدن به اين هدف، دستورهاي وحي و آيات قرآن سرلوحه برنامههاي آن حضرت بود.در ادامه موضوع‌هايي كه اموري واقعي و غير خرافي بود. اما گاه به سمت خرافه كشيده شده‌اند بررسي مي‌شود. سپس مصاديقي از خرافات رايج بيان و مورد نقد بررسي قرار خواهند گرفت. در كتاب حاضر تلاش شده است براي خرافه‌زدايي راه كارهاي مناسبي ارائه گردد و در بخش آخر نيز رسانه ملي مورد توجه ويژه قرار گرفته است. به اميد آنكه روزي از رسانه ملي‌مان جز حقايق و معارف ناب اسلامي چيزي به گوش نرسد و كشورمان از لوث هرگونه عقيده خرافي و باطل پاك گردد.


موضوع: علوم تربيتي و روانشناسي تاریخ نشر: آذر1392 نویسنده: عبدالله محمدي

كودكان و نوجوانان در قيام عاشورا (رهيافتي بر برنامه‏ سازي در رسانه ملي)

يكي از جلوه‏ هاي باشكوه حركت كاروان امام حسين عليه‏ السلام ، حضور كودكان همراه امام حسين عليه‏السلام و خاندان مكرم ايشان است. اين حضور شورانگيز به شكوه حركت امام حسين عليه‏السلام رنگ و بوي خاصي بخشيد. در حماسه كربلا هر يك از رادمردان و شيرزنان عاشورا به سهم خود بر اعتلا و سربلندي اين حماسه افزودند اما كربلا از حماسه كودكاني كه در اين سفر جاودانه، هم پاي ايثارگران و جانبازان عاشورا چكامه حضور سرودند خاطره اي فراموش ناشدني بر سينه دارد. موفقيت در انجام مسؤوليت‏هاي خطيري كه بر عهده يكايك ياران امام حسين (عليه‌السلام) در كربلا نهاده شده بود، جز از طريق آراسته بودن به فضيلت‏هاي والاي انساني و الهي امكان‏پذير نمي‏باشد. بدون شك وجود مجموعه اي از صفات و ويژگي‌هاي برجسته انساني در جوانان و نوجوانان كربلا بود كه آنان را به عنوان دلاورمردان تاريخ و اسوه همه ايثارگران بعد از خود در طول تاريخ زنده نگهداشته و جاودانه كرده است. از سويي برخي از كودكان اگر چه نجنگيدند اما حضور و شهادتشان نقش مهمي در عظمت ابعاد قيام و نيز شتاب بخشيدن در فروپاشي بنيان ظلم و استبداد در جامعه گرديد. آري عاشورا تابناكي خود را مديون درخشش خورشيد كربلا و ستارگاني است كه گرد آن منظومه نورافشاني نموده اند. و اما...الگوپذيري و سرمشق گرفتن از رفتار ديگران از ويژگي ‏هايي است كه به حكم آفرينش در وجود انسان به وديعه نهاده شده است. اين ويژگي در گروه سني كودك و به ويژه نوجوان نمود بيشتري دارد. به همين دليل، در اين پژوهش ، برخي از ويژگي ‏هاي كودكان و نوجوانان حاضر در كربلا را كه قابليت الگودهي به كودكان و نوجوانان امروزي را دارند، بيان شده است . اين اثر تلاشي است اگر چه اندك؛ جهت معرفي زيبايي‌هاي كه كودكان و نوجوانان عاشورا بر حماسه كربلا افزودند و تاثير نقش آفريني آنان در كودكان و نوجوان كشورمان.اميد است مورد توجه برنامه سازان رسانه ملي قرار گيرد.


موضوع: ارتباطات و رسانه تاریخ نشر: مهر1392 نویسنده: علي اصغر غلامرضايي

چهره مسيح در سينما (نمايش امر قدسي)

ظهور قدرتمند سينما در زندگي انسان‌ها در سده پاياني قرن بيستم و تحولات تكنولوژيك آن باعث تغييرات بنيادين در زندگي، عقايد و تلقي انسان از جامعه خود شد. هر چند رنسانس ضد كليسايي نقطه شروعي بر اين تحولات بوده است اما هيچ‌كس تصور نمي‌كرد، كه همان تحول تكنولوژيك پس از رنسانس دور برگردان‌هايي براي نمايش شبه دين‌ها و آيين‌ها باز كند و امر مقدس دوباره اصالت پيدا كند. دين بر كنار شده از جامعه دوباره به جامعه باز مي‌گردد، تأثيرگذار مي‌شود، تغيير شكل مي‌يابد و اين روزها، خيلي سريع (به مدد صنعت سينما و تلويزيون) حضورش را در صدر عناوين و محورهاي فيلم‌سازي در دنيا (به خصوص هاليوود) تثبيت مي‌كند. امروز ديگر عناويني مثل سينماي قدسي، سينماي ديني، سينماي آييني، سينماي معناگرا، سينماي ماورايي و نظاير آنها در كشور ما جديد نيست و هر روز مقالات، مطالب و نقدهايي در موافقت و مخالفت با آن منتشر مي‌شود. رجعت دوباره فرزند رنسانس (سينما و صنعت فيلم‌سازي) به همان مضاميني كه روزي آن را به صراحت رد و نقد مي‌كرد، نكته عجيبي است. اما عجيب‌تر آن كه اين مولود خرد بنياد نقاد دست به باز توليد اشكال جديدي از شبه دين‌ها تحت سينماي قدسي زده و اگر خوب بنگريم شاهد تولد فرزندان رنگارنگ به نام دين اما در بستر همان فرهنگ بي‌دين يا ضد دين خواهيم بود كه سراب را به جاي آب به انسان تشنه معنويت و خدا معرفي مي‌كنند. مفهوم قدسي در اين فرهنگ و سينما، مفهومي برگرفته از فرهنگ‌هاي ملل، دين‌ها، آيين‌ها و تفكرات انساني است كه براي انسان مدرن بازسازي و باز عرضه مي‌شود. به همان شكل كه همه موضوعات شكل مصرفي و بازاري دارد، اين بازنمايي نيز در خدمت جذب بيشتر سود و براي خلق اميال انسان مدرن اما بي‌خداست. اينكه چرا امر قدسي جاي دين را مي‌گيرد، به فطرت و نياز دروني انسان مربوط است اما اينكه بتوان مخلوقات باز توليد يا بازنمايي شده امروز را نام سينماي ديني گذاشت، گام نهادن در مسيري اشتباه خواهد بود. لزوماً در اين سينما متن ديني همان متون كتب مقدس يا حتي گفته‌هاي پيامبران نيست. (هر چند خود اين متون دستخوش تغييرات و دگرگوني بسياري در طول زمان شده است) مسيح هر روز و در هر ثانيه به گونه‌هاي جدي و هزل‌گون درگير وقايع فراواني است كه انسان امروزين با آن حوادث دست و پنجه نرم مي‌كند. بنابراين مخاطب نبايد تصور كند هر آنچه در آثار توليد شده مي‌بيند همان نسبت را با دين دارد كه در فرهنگ خود و اسلام از آن سراغ مي‌گيرد.


تاریخ نشر: مهر1392 نویسنده: سيده صديقه حسيني

اهداف فرهنگي در جنگ نرم رسانه‌اي (رسانه ملي و الگوها)

جنگ نرم با پشتوانه قدرت نرم انجام مي‌گيرد. بنابراين، بايد به تمامي ابزارهاي حامل قدرت نرم به عنوان ابزارهاي جنگ نرم توجه و آنها را شناسايي كرد. اين ابزارها، انتقال‌دهنده پيام‌ها با اهداف خاص هستند. در عصر ارتباطات، با تنوع ابزاري براي انتقال پيام از يك نقطه به نقطه ديگر روبه‌رو هستيم. رسانه يعني راديو، تلويزيون و مطبوعات؛ عرصه‌هاي هنر شامل سينما، تئاتر، نقاشي، گرافيك و موسيقي؛ و انواع سازمان‌هاي مردم‌نهاد و شبكه‌هاي انساني، ابزار جنگ نرم به شمار مي‌آيد. با توجه به اينكه در جنگ نرم از ابزار گوناگوني استفاده مي‌شود، به همان نسبت گروه‌هاي مختلفي از جمله جوانان، سياست‌مداران، نخبگان، احزاب و قشرهاي مردم را هدف قرار مي‌دهد. افزون بر اين، در جنگ نرم از ابزارهاي رسانه‌اي، فرهنگي و علمي بهره‌ برده مي‌شود و پوشش آن براي طبقات مختلف، بيشتر و متفاوت‌تر است. جنگ رسانه‌اي مي‌تواند بر توده‌هاي مردم اثر گذارد و به همين شكل در جنگ علمي نخبگان را هدف قرار دهد. افراد مورد نظر جنگ‌هاي نرم، وابسته به هدف جنگ‌هاي نرم نيستند، بلكه به دليل اينكه در جنگ نرم از ابزارهاي گوناگوني استفاده مي‌شود، افراد بيشتري درگير آن مي‌شوند، ولي در جنگ سخت كه تنها ابزار نظامي كاربرد دارد، فقط گروه‌هاي نظامي (و در موارد معدودي غيرنظاميان) در طرف مقابله قرار مي‌گيرند. تهديد نرم به روحيه و روان ملت‌ها، به عنوان يكي از عوامل قدرت ملي خدشه وارد مي‌كند، عزم و اراده ملت را از بين مي‌برد و مقاومت و دفاع از آرمان و سياستهاي نظام را تضعيف مي‌كند. فروپاشي رواني ملت ميتواند مقدمهاي براي فروپاشي سياسي ـ امنيتي و ساختاري آن باشد. بر اين پايه، يك كشور ميتواند به مقاصد مورد نظر خود در سياست جهاني برسد؛ چون كشورهاي ديگر، ارزشهاي آن را ميپذيرند، از آن پيروي ميكنند، و تحت تأثير پيشرفت و آزادانديشي آن قرار ميگيرند. بنابراين، قدرت نرم، توانايي كسب آنچه ميخواهيد از طريق جذب كردن، نه از طريق اجبار يا پاداش است. اين شيوه غيرمستقيم رسيدن به نتايج مطلوب، چهره دوم قدرت است. به تعبير ديگر، قدرت نرم به برنامههايي گفته مي‌شود كه هدف آنها اطلاع‌رساني يا نفوذ در افكار عمومي ديگر كشورهاست. ابزارهاي عمده در اين رابطه عبارت است از: رسانههاي مكتوب، فيلمهاي سينمايي و تلويزيوني و مبادلات فرهنگي.


// موضوع



// کتاب