فصل چهارم: اعمال و احكام عيد فطر در یادداشت های شما ذخیره شد. توجه داشته باشید که یادداشت ها موقت بوده وبعداز خروج شما حذف خواهد شد.

فصل چهارم: اعمال و احكام عيد فطر



الف) اعمال ويژه شب عيد فطر
از جمله شب‌هاي ارزشمند، شب عيد فطر است كه در فضيلت و ثواب عبادت و احياي آن، احاديث بسياري نقل شده و بنابر روايت‌ها، كمتر از شب‌قدر نيست. براي درك اين شب عزيز، ائمه عليهم السلام انجام اعمالي را به ما سفارش كرده‌اند، برخي از آنها عبارتند از:
1. هنگام غروب آفتاب غسل كنيم.
2. شب عيد فطر با نماز، دعا، استغفار، درخواست از حق‌تعالي و بيتوته در مسجد احيا شود.
امام صادق عليه السلام به نقل از پدر بزرگوارش فرمود: «كانَ عَلِي ابْنُ الْحُسَينِ عليه السلام يُحْيي لَيلَةَ عَيدِ الْفِطْرِ بِالصَّلاةِ حَتّي يُصْبِحَ وَ يبيتُ لَيلَةَ الْفِطْرِ فِي الْمَسْجِدِ؛ امام علي بن الحسين عليه السلام ، شب عيد فطر را با نماز به صبح مي آورد و در مسجد به شب‌زنده داري مي پرداخت.»1 به پاس امداد الهي و ياري رساندن او در پيروزي بر ديو نفس و برخورداري از نعمت هدايت و سرمايه معنويت، بايد ولي نعمت را بزرگ داشت و او را تكبير گفت. پس از نماز مغرب و عشاي شب عيد، پس از نماز صبح و ظهر و عصر روز عيد و نيز پس از نماز عيدفطر، مستحب است چنين تكبير گويند: «اَللّهُ اَكْبَرُ، اَللّهُ اَكْبَرُ، لا إلهَ إلاّ اللّهُ وَ اَللّهُ اَكْبَرُ، اللّهُ اَكْبَرُ وَ لِلّهِ الْحَمْدُ، اَللّهُ اَكْبَرُ عَلي ما هَدانا».2
4. پس از نماز مغرب و نافله آن، دستها را به‌سوي آسمان بلند مي‌كنيم و مي‌گوييم: «يا ذَاْالمَنَّ وَ الطَّولِ يا ذَاالْجوُدِ يا مُصْطَفِيَ مُحَمَّدٍ وَ ناصِرَهُ صَلِّ عَلي مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ وَ اغْفِرْلي كُلَّ ذَنْبٍ أَحْصَيْتَهُ وَهُوَ عِنْدَكَ في كِتابٍ مُبينٍ.» پس به سجده مي‌رويم و صد مرتبه در سجده مي‌گوييم: «اَتوُبُ اِلي اللهِ!» پس هر حاجتي كه داريم، از حق‌تعالي بخواهيم كه ان‌شاء‌الله تعالي بر آورده خواهد شد. در روايتي از شيخ طوسي آمده است:
«پس از نماز مغرب به سجده برو و بگو: «يا ذَاالْحَوْلِ يا ذَاالطَّولِ يا مُصْطَفيا مُحَمَّداً وَ ناصِرَهُ صَلِّ عَلي مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ وَاغْفَرلي كُلْ ذَنْبٍ أَذْنبتُهُ وَ نَسيتُهُ اَنَا وَ هُوَ عِنْدَكَ في كِتابٍ مُبينٍ.» سپس صد مرتبه «اَتوُبُ اِليَ الله» بگو».
5. زيارت امام حسين عليه السلام كه فضيلت بسيار دارد. سيد ابن طاووس در اقبال الاعمال، زيارت امام حسين عليه السلام را از جمله آداب شب عيد فطر معرفي مي كند.
6. ده مرتبه ذكر «يا دائِمَ الْفَضْلِ عَلَي الْبَرِيةَ يا باسِطَ الْيَدَيْنِ بِالْعَطيَّة يا صاحِبَ الْمَواهِبِ السَّنِيَّة صَلِّ عَلي مُحَمَّدٍ وَ آلِهِ خَيْرِالْوَري سَجيَّةُ وَاغْفِرلَنا يا ذَاالْعُلي في هذِهِ الْعَشيَّة» بگوييم كه از اعمال شب جمعه است.
7. ده ركعت نماز كه در شب آخر ماه رمضان اقامه مي‌شود. اين نماز به صورت پنج نماز دو ركعتي است، درهر ركعت پس از حمد، ده بار سوره توحيد مي‌خوانيم. در ركوع و سجود، ده مرتبه ذكر «سبحان الله والحمدلله ولااله الاالله و الله اكبر» مي‌گوييم. پس از نماز، هزار مرتبه استغفار مي‌كنيم و پس از آن، سر به سجده مي‌گذاريم و مي‌گوييم: «يا حَيُّ يا قَيَّوم يا ذاالجلال و الاكرام يا رَحْمانِ الدُّنيا وَالاخِرَة وَ رَحيمهُما يا اَرْحَمَ الرَّاحِمينْ يا اِله الاَوَّلينَ وَالآخِرينْ أَغْفِرلَنا ذُنوبنا وَ تَقَبَّلَ مِنّا صَلَواتُنا و صيامَنا و قيامَنا».
8. پس از نماز مغرب و نافله آن، دو ركعت نماز به جا مي‌آوريم؛ در ركعت اول پس از حمد، هزار مرتبه توحيد و در ركعت دوم پس از حمد، يك مرتبه توحيد مي‌خوانيم. پس از سلام سر به سجده مي‌گذاريم و صد مرتبه ذكر «اتوب الي الله» مي‌گوييم. پس از آن مي‌خوانيم: «يا ذَاالْمَنَّ وَالجُود يا ذَاالْمَنَّ وَالطَّول يا مصُطِفْيَ مُحَمَّدٍ صَلي الله عليه وآله صَل عَلي مُحَمّدٍ وَآله و افعل بي‌كذا و كذا» و به جاي كذا، حاجت‌هاي خود را مي‌طلبيم. روايت است حضرت اميرالمؤمنين علي عليه السلام ، اين دو ركعت را به اين كيفيت به جا مي آورد. سپس سر از سجده برمي داشت و مي فرمود: «به حق آن خداوندي كه جانم به دست قدرت اوست، هركه اين نماز را بخواند، هر حاجتي از خدا بطلبد، البته عطا كند و اگر به عدد ريگ‌هاي بيابان گناه داشته باشد، خدا بيامرزد.» در روايتي ديگر به جاي هزار مرتبه توحيد، صد مرتبه وارد شده است. سيد بن طاووس و شيخ طوسي نيز پس از نماز دعايي را نقل كرده اند.3
9. چهارده ركعت نماز اقامه مي‌كنيم؛ پس از هر دو ركعت سلام مي‌دهيم و در هر ركعت پس از حمد، يك بار آيةالكرسي و سه مرتبه توحيد مي‌خوانيم. براي هر ركعت، ثواب عبادت چهل سال و عبادت كسي كه در آن ماه روزه گرفته و نماز خوانده است، اعطاء ميشود.
10. غسل شب و روز عيد. از جمله آداب شب و روز عيد فطر، غسل است. وقت غسل شب عيد، از اول مغرب تا اذان صبح است؛ اگرچه غسل كردن در آغاز شب بهتر است. زمان غسل روز عيد نيز از اذان صبح تا غروب آفتاب است؛ گرچه بهتر است آن را پيش از نماز عيد به جا آورد و اگر از ظهر تا غروب به جا آورد، احتياط واجب آن است كه به قصد رجاء انجام دهد.4


/// مناسبت ها

مناسبت های مرتبط با این بخش در زیر لیست شده‌اند و امکان دسترسی به دیگر کتب از طریق مناسبت فعال موجود می‌باشد