طلوع سخن در یادداشت های شما ذخیره شد. توجه داشته باشید که یادداشت ها موقت بوده وبعداز خروج شما حذف خواهد شد.

طلوع سخن

سال 1392 در شرايطي آغاز شد كه جمهوري اسلامي ايران در سي و پنجمين سال از عمر با شكوه خود دهه نود را با شروعي قدرتمند در عرصه‌هاي مختلف سياسي، علمي، دفاعي، فرهنگي، اجتماعي و اقتصادي آغاز كرد. سالي كه گذشت اگرچه دستاورد‌هاي زيادي را در عرصه‌هاي مختلف براي ايران اسلامي به ارمغان آورد اما در برخي بخش‌ها مانند بخش اقتصادي كه شعار ويژه سال بود با نقايص و كاستي‌هايي روبرو بود كه موضوع نام‌گذاري سال جديد از سوي رهبر فرزانه انقلاب به خوبي روشن‌گر اين امر و آينده‌اي است كه ايشان براي كشور ترسيم كرده‌اند.
رهبرفرزانه انقلاب بااشاره به حركت روبه رشد ملت ايران درسال گذشته به ويژه درعرصه مواجهه اقتصادي و سياسي با جهان استكبار، چشم‌انداز سال 92را اميدوارانه و همراه با پيشرفت و تحرك و ورزيدگي و حضور جهادي ملت ايران درعرصه‌هاي سياسي واقتصادي دانستند و امسال را سال «حماسه سياسي و حماسه اقتصادي» نام‌گذاري كردند و فرمودند:
نگاه عمده ما بايد به طرف جلو باشد، سال نو را ببينيم، براي آن خودمان را آماده كنيم و برنامه‌ريزي كنيم. اما حتماً نگاه به پشت سر و راهي كه طي كرده‌ايم هم براي ما مفيد است.براي اينكه ببينيم چه كرده‌ايم، نتايج كار ما چه بوده است و از آن درس بگيريم و تجربه بياموزيم.
رهبر فرزانه انقلاب با اظهار اميدواري به اهتمام جمعي ملت ايران، رويكرد نظام مقدس جمهوري اسلامي را در سال پيش‌رو چنين ترسيم فرمودند:
البته آنچه را كه ما درسال 1392 درپيش رو داريم، باز عمدتاً در دوعرصه مهم اقتصاد و سياست است. در عرصه اقتصاد به توليد ملي بايد توجه شود همچنان كه در شعار سال گذشته بود، البته كارهايي هم انجام گرفت منتها ترويج توليد ملي و حمايت از كار و سرمايه ايراني، در يك سال به سرانجام نمي‌رسد. خوشبختانه در نيمه دوم سال 1391 سياست‌هاي توليد ملي تصويب و ابلاغ شد ـ يعني در واقع اين كار ريل گذاري شد ـ كه بر اساس آن مجلس و دولت مي‌توانند برنامه‌ريزي كنند و حركت خوبي را آغاز كنند و ان شاءالله با همت بلند و پشتكار به پيش بروند.1
نگاهي كوتاه بر پيام نوروزي رهبر عظيم‌الشأن انقلاب نشان مي‌‌دهد كه ايشان سال گذشته را در بسياري از زمينه‌ها سالي به نفع ملت ايران دانستند. اما نام‌گذاري امسال به نام سال «حماسه سياسي و حماسه اقتصادي» در ادامة ضرورتي است كه رهبري در طول پنج سال گذشته براي تمركز روي مسائل اقتصادي در نام‌گذاري سال‌ها و تأكيد به مسئولين و مردم براي حركت به سمت اصلاح اقتصاد جامعه و در نتيجه به ارمغان آوردن نشاط و رفاه عمومي تشخيص داده‌اند. البته بايد توجه داشت كه نام‌گذاري سال‌ها تنها يك شعار تبليغاتي براي پر كردن تابلوهاي تبليغي و يا ثبت بر سربرگ نهادها نيست بلكه اين نام‌گذاري تأكيدي است بر راهي كه شخص اول كشور با درايت و هوشمندي براي حركت ملت در طول آن سال در نظر گرفته‌اند ولي شايد در برخي از سال‌ها در اين زمينه كوتاهي شده است.
در همه اين پنج سالي كه از دهه چهارم انقلاب اسلامي مي‌‌گذرد، تأكيد رهبري بزرگوار انقلاب بر افزايش توان اقتصادي در كشور نشان‌دهنده اين است كه جمهوري اسلامي در مسير رشد و توسعه، اكنون به جايگاهي رسيده است كه براي قدرت‌نمايي يك نظام ديني در سرتاسر جهان ـ در كنار حضور قوي در عرصه‌هاي سياسي و اجتماعي و علمي ـ نياز به ساخت يك اقتصاد اسلامي بدون وابستگي دارد تا كشورهايي كه ايران را الگوي خود قرار داده‌اند، ايران مستقل را يك ايران مقتدر اقتصادي هم ببينند. بررسي راهي كه رهبري از سال 88 و از «اصلاح الگوي مصرف» تا سال 89 كه آن را «همت مضاعف كار مضاعف» ترسيم كردند تا سال گذشته كه به «جهاد اقتصادي» و سال گذشته به «توليد ملي و حمايت از كار و سرمايه ايراني» رسيدند؛ اين موضوع را به اثبات مي‌‌رساند كه در مسير تبديل ايران به يك قدرت اقتصادي، ايشان از ريشه‌اي‌ترين كارها همچون تغيير فرهنگ مصرف در كشور تا ملزومات آن يعني حمايت از كالاي ايراني و توليد داخلي توجه لازم را داشته و راه را نشان داده‌اند.
در سال‌هاي اخير تلاش دولت نهم و دهم و مجلس كه بخش زيادي از انرژي خود را براي اصلاح سيستم‌هاي اقتصادي از طريق طرح تحول اقتصادي در موضوعاتي مانند هدفمند كردن يارانه‌ها، اصلاح سيستم بانكي، بازنگري قانون گمرك، سهام عدالت و... كردند، نشان داد كه مجموعة اجرايي و تقنيني كشور به خوبي به اهميت نياز رشد اقتصادي جامعه پي برده‌اند و با جديت مشغول رفع نقايص و قانون‌گذاري لازم در اين زمينه هستند اما بدون شك در اين زمينه، مردم هم نقشي انكار ناشدني را ايفا مي‌‌كنند.
اكنون در سال پيش رو دغدغه كشور بايد روي موضوعي متمركز باشد كه به يقين، نظام جديدي از مديريت توليد در كشور را رقم خواهد زد.
حمايت از توليد داخلي و حمايت از سرمايه‌گذار و كارگر داخلي سبب توسعه پايدار و مقدمه‌اي براي تبديل توليدات داخلي به محصول با كيفيت است. اين فرايند زمينه‌ساز تبديل ايران به يك قدرت اقتصادي خواهد شد. البته بايد توجه داشت كه انقلاب اسلامي از ابتداي تشكيل خود، توجه زيادي به موضوع خودكفايي در عرصه‌هاي مختلف داشته است و بخشي از اقتدار ايران امروز مرهون ايستادگي و پافشاري بر آرمان‌هايي است كه هرگونه وابستگي را برنمي‌تابد. اما شايد تحقق منسجم‌تر آن نياز به همان فرهنگي باشد كه رهبري خواستار اشاعه آن در ميان مردم براي مصرف كالاي داخلي و در ميان توليدكنندگان براي توليد كالاي با كيفيت شدند. حال اگر تلاش و سرمايه كشور در سال 1392روي موضوع توليد ملي و تقويت نظام اقتصادي كشور، شكست سنگيني را براي تحريم‌هاي غرب رقم خواهد زد.
همه كساني كه به شرايط سياسي، اقتصادي و اجتماعي كشور واقف هستند مي‌دانند، اين نام‌گذاري كه در منظومه منسجمي به نام دهه پيشرفت و عدالت و در ادامه 5 سال طي شده از اين دهه، با عناوين نوآوري و شكوفايي (سال 87) اصلاح الگوي مصرف (سال 88) همت مضاعف و كار مضاعف (سال 89) جهاد اقتصادي (سال 90)وحمايت ازكار و سرمايه ايراني (سال 91) صورت گرفته است تا چه اندازه هوشمندانه و با درك شرايط داخلي، منطقه‌اي و تحركات دشمنان انقلاب اسلامي است.
نيك مي‌دانيم كه حمايت از توليد از ضروري‌ترين امور مقطع كنوني به حساب مي‌آيد و به نظر مي‌رسد كه اين موضوع در بخش منابع انساني و طبيعي نياز به برنامه‌ريزي و پي‌گيري جدي دارد. نيروهاي كار به ويژه تحصيل‌كرده‌ها به رغم آمادگي براي اشتغال، سرگردانند و ضرورت دارد تا از نيروهاي بخش‌هاي كشاورزي، صنعتي و مديريت كشور، پشتيباني لازم به عمل آيد لازم است و به دور از شتاب‌زدگي و شعارزدگي همه دستگاه‌ها و مسئولان نظام به ويژه قواي مقننه، اجراييه و قضاييه براي عملي كردن شعار سال اقدامات جدي‌تري به عمل آورند. در اين ميان نظارت بر سياست‌ها نيز موازي با تدوين آن بايد جدي‌تر گرفته شود و مجلس و دولت بايد هماهنگ‌تر عمل كنند.
نكته بعد نقش فرهنگ در اين باره است، ترجيح كالاي خارجي و بي‌رغبتي به توليد ملي اگرچه به ابعاد واقعي مانند دوام، زيبايي و خدمات پس از فروش ارتباط دارد اما بسياري از مواقع ناشي از عوامل فرهنگي است. نبايد انتظار داشت دفعتاً و بدون سرمايه‌گذاري در موضوع تبليغات يا با ميدان دادن به تبليغ كالاهاي خارجي و عوامل مؤثر در شكل‌گيري باورها، استفاده از محصولات خارجي كمرنگ شود. از همين جاست كه اهميت و نقش دستگاه‌هاي فرهنگي و رسانه‌ها نيز روشن مي‌شود.
ناگفته نماند كه در مسير تحقق شعار سال، سه حلقه زير، وظايف اساسي را برعهده دارند: دولت، مردم و سرمايه‌گذاران.
دولت: ثبات در تصميم‌گيري و اصلاح قوانين يكي از اصلي‌ترين مؤلفه‌هاي بهبودِ فضاي كسب و كار است. اگر سرمايه‌گذار و توليدكننده نتواند نتيجة سرمايه‌گذاري خود را پيش‌بيني كند هيچ‌گاه در اين مسير قدم نمي‌گذارد. بعد از ثبات قوانين و شرايط محيطي كه باعث افزايش ريسك سرمايه‌گذاري مي‌شود؛ قوانين ترغيبي و كاهش بروكراسي اداري و تأمين سهل سرمايه براي توليد كننده از طريق سيستم بانكي از ديگر مؤلفه‌هايي است كه مي‌تواند توليد را ترغيب و تقويت كند. متأسفانه در حال حاضر بيشتر از اينكه توليدكنندگان رغبتي براي توليد داشته باشند با حسرت به دلال‌هايي مي‌نگرند كه بدون هيچ مشقتي و فارغ از هر نظارتي اعم از اداره ماليات، بيمه، حقوق نيروي كار و مانند آن به درآمدهاي نجومي رسيده‌اند.
نكته ديگر در مورد نقش دولت آن است كه، بحث واردات بايد به صورت جدي ساماندهي شود. البته اين به معناي بسته شدن كامل مرزها نيست بلكه تعرفه‌ها و نرخ ارز به شكلي ساماندهي شود كه توليدكننده داخلي بتواند در رقابتي منطقي با كالاي بيگانه، كيفيت كالاي خود را افزايش دهد. البته نبايد فراموش كرد كه اگر بعد نظارتي دولت، قوي باشد مي‌توان از طريق وضع قوانين كارآ هم به اين مهم دست پيدا كرد.
در مجموع، قوانين تجاري و مالياتي بايد به شكلي باشد كه مردم را به سمت كار توليدي تشويق كند و كارهاي دلالي و واردات كالاهاي مصرفي سخت‌ترين و پرهزينه‌ترين فعاليت‌ها شود.
ديگر اينكه، در راستاي اجراي سياست‌هاي اصل 44 دست دولت به جاي آنكه رقيب بخش خصوصي در توليد باشد، بايد يار و مددكار آنان باشد. سود و زيان واقعي شركت‌هاي توليدي مورد توجّه قرار گيرد و در زمان مقتضي امدادرساني لازم صورت گيرد. نكته مهم اينكه اگر يك شركت خصوصي رقباي خود را در شرايط برابر ارزيابي كند، اميد به فعاليت و رقابت دارد نه آن زمان كه رقيب خود را شركتي دولتي و قدرتمند احساس كند.
و اما در ناحيه سرمايه‌گذار؛ هرچند تحريم‌ها و تهديدات افزايش يافته اما به نوعي بهترين فرصت براي توليدكنندگان و سرمايه‌گذاران داخلي فراهم آمده كه با بررسي كالاهايي كه تا به امروز به سمت توليد آن در داخل نرفته بوديم، با روي‌آوري به آن، روند خودكفايي را در عرصه صنعت به صورت جدي‌تر پي‌گيري كنيم.
گرچه توليدات به شدت تحت‌تأثير تصميمات دولت است اما مهم‌ترين نكته در مورد توليدكنندگان اين است كه عشق به كشور و سربلندي آن، مي‌تواند گره‌گشاي بسياري از مشكلات باشد. به راستي چرا بايد بعضي از صنعت‌گران و توليدكنندگان ما با طمع سود بيشتر، به جاي توليد كالا تبديل به واردكننده شوند؟! ميزان تعهد در توليدكننده و سرمايه‌گذار ايراني باعث مي‌شود كه در سخت‌ترين شرايط، نگاهش به عرصه اقتصاد ملي، نگاهي ارزشي و جهادگرايانه باشد. نگاهي كه در ميان دانشمندان هسته‌اي كشور به درستي جواب داده و شاهد پيشرفت و تعالي آنان بوده‌ايم.
و اما در ناحيه مردم؛ آنچه كه بر عهده آنان است بيشتر فرهنگ‌سازي و دروني نمودن اين فرهنگ و نهادينه‌سازي آن است؛ امري كه هم بر دوش دولت و سازمان‌ها و نهادهاي مختلف فرهنگي است و مهم‌تر از آن بر عهده سازمان‌هاي مردم نهاد و حوزه‌هاي علميه و دانشگاه‌هاست. در اين رابطه، اول آنكه، بايد توليد ثروت حلال به عنوان يك ارزش در جامعه نهادينه شود و در كنار آن توليد ثروت‌هاي كاذب از طريق دلالي به امري مذموم ـ در ميان آحاد جامعه ـ مبدل شود؛ دوم آنكه بايد مصرف كالاي داخلي تبديل به ارزش شود يعني فرزندان اين مرز و بوم به مصرف كالاي ايراني و پوشيدن لباس وطني افتخار كنند و از سوار شدن بر ماشين ايراني احساس عزّت كنند. البته اين امر با دستور و بخشنامه محقق نمي‌شود بلكه بايد انقلابي فرهنگي در ميان مردم و توسط مردم و نخبگان ديني و فرهنگي به وجود آيد. اين مهم را هم ايرانيان مسلمان و هم ناسيوناليست‌هاي افراطي ايراني باور دارند و بايد در جهت عملياتي‌سازي آن متحدانه عمل كنند و با اراده‌اي آهنين و عزمي راسخ و استوار، كشور را آباد و سربلند و خودكفا سازند.
رهبرفرزانه انقلاب در كنار كار وتلاش در حرم رضوي در آغازسال 1392 جهت‌گيري نظام اقتصادي را هدفمند و براساس تعاليم ديني دانسته و فرمودند:
ايمان به خداي متعال موجب مي‌شود كه بشر در زندگي مادي خود بتواند همه آن چيزهايي را كه انسان به آن نيازمند است را بدست آورد.
و همين نكته در حقيقت وجه تمايز نظام اقتصادي اسلام و غرب است چنانچه معظم له در ادامه سخنانشان به اين مهم اشاره نموده و فرمودند:
راه‌هاي سلامت را، راه‌هاي آرامش را، راه‌هاي امنيت رواني را قرآن به انسان تعليم مي‌دهد، اين راهي است كه بشر را به آرامش رواني مي‌رساند، يعني همان چيزي كه امروز دنيا در فقدان آن در التهاب است.پيشرفت مادي هست، پيشرفت فن‌آوري وعلمي هست، ثروت‌هاي كلان در دست جوامع هست، اما آسايش نيست. اين بخاطر كمبود اين عنصر اساسي در زندگي انسان است.
بنابراين شايسته است در كنار كار و تلاش، همواره عنصرايمان را زينت‌بخش آن سازيم تا كار دنيا و آخرتمان را توأمان بسامان نماييم. ان شاءالله.2