سخن نخست در یادداشت های شما ذخیره شد. توجه داشته باشید که یادداشت ها موقت بوده وبعداز خروج شما حذف خواهد شد.

سخن نخست

صبر، دژ محكم اهل يقين، به شكيبايي در موقعيت‌هاي مختلف اشاره دارد. اين فضيلت اخلاقي و بازدارنده از مسايل غيراخلاقي، خميرمايه سعادت بشري و مهم‌ترين ابزار وصول به هرگونه خوشبختي است. از اين رو افراد صبور در تقابل با مشكلات، سركشي نميكنند؛ برخورد متعادل در محدوده شرع و عقل دارند و با افزايش روحيه صبر، با محيط اطراف سازگارند؛ اما افراد عجول و بي‌تاب، از اعتدال كافي برخوردار نيستند. آنها در مواقع حساس و بحراني، تسليم تندباد ميشوند و از اهداف اصلي باز مي‌مانند.
دين اسلام به مباحث مرتبط با صبر و استقامت، تأكيد دارد. انبياي الهي، در مواجهه با ناملايمتها، عجولانه تصميم نمي‌گرفتند. آنها در مأموريت‌هاي خود كوچك‌ترين شك و ترديدي نداشته و بر قدرت بي‌پايان الهي اعتماد مي‌كردند و از هيچ قدرتي نمي‌هراسيدند. انبوه مشكلات و كارشكني‌هاي دشمنان در عزم راسخ پيامبران(عع) خللي وارد نمي‌ساخت و ايشان با استقامت و شكيبايي در حل مشكلات جامعه مي‌كوشيدند. از اين رو خداوند در قرآن ضمن معرفي آنها به عنوان اسوه صبر و شكيبايي، به صابرين، وعده نعمت‌هاي ويژه را‌ نويد داده است (بقره:157). «صبوري» به‌عنوان يك اصل ثابت در سيره رفتاري و سنت معصومين(عع) به وفور يافت مي‌شود. آن‌ها در گرفتاري‌ها از اين خصيصه اخلاقي بهره مي‌بردند. نمونه بارز آن كلام امام اول شيعيان حضرت علي(ع) است كه مي‌فرمايد: «پس صبر كردم درحالي كه خار در چشم و استخوان در گلو داشتم». (نهج‌البلاغه، خ3، ص48)
رهبر معظم انقلاب، به پيروي از انديشه ناب آسماني اسلام، ضمن تواصي به صبر، بي‌صبري را از ابزار جنگ دشمن معرفي كرده و بر اين اعتقادند كه تلاش دشمن براي از بين بردن روحيه تواصي در جامعه، بسيار خطرناك است. ايشان ميفرمايد: «]يكي از كارهايي كه[ دشمن در جنگ نرم انجام مي‌دهد اين است كه اين زنجيره تواصي به حق و به صبر را قطع كند. امّا اينكه رشته تواصي به حق و صبر را در بين مؤمنان قطع كند، جريان تواصي را قطع كنند، چيز خطرناكي است؛ [اينكه] كاري كنند كه مؤمنين به يكديگر توصيه نكنند، همديگر را حفظ نكنند، به يكديگر اميد ندهند؛ اگر قطع اين جريان، بريده‌شدن جريان تواصي در جامعه اتّفاق بيفتد، خيلي خطرناك است. (بيانات به مناسبت روز مبعث، 21/12/1399؛ https://farsi.khamenei.ir/speech-content?id=47510)
در اين بين نقش رسانهها، مخصوصاً تلويزيون، به‌دليل برد پهناورش، يكي از بهترين وسايل آموزشي و فرهنگي است كه امروزه در اختيار كشورها و جوامع مختلف قرار دارد. اين رسانه به‌دليل جذابيت و دسترسي آسان و تنوع برنامه‎ها، از اهميت دو چندان برخوردار بوده و با به‌كارگيري صدا و تصوير ميتواند در ترويج فرهنگ ديني به شيوه‌اي از شخصيت‌هايي كه با صبر و استقامت، سرانجام خوشي برايشان رقم زده شد، الگوسازي كند تا ارزش‌ها و هنجارهاي ديني نهادينه شود. اين تفكر اسوه‌سازي كه برگرفته از كلام وحياني است، به مرور زمان به بركت قرآن، ميتواند در جامعه ديني ما گسترش يابد و با فراگيرشدن اين فضيلت اخلاقي، خيلي از معضلات و آسيبهاي اجتماعي، سياسي، اقتصادي و... درجامعه به فراموشي سپرده خواهد شد.
لذا ضرورت صحيح شكل‌گيري تواصي در جامعه يك اثر ملموس به نام روح جمعي را در پي خواهد داشت كه كمترين نمود آن به همت‌ها و تقويت اراده‌ها است. رسانه ملي با استفاده از كارشناسان خبره و مجرب، برنامه‌ريزي منسجم و مناسب، طراحي الگوي سلوك اجتماعي، در به تصويركشيدن انسان صبور و مقاوم، پيامدهاي آن را براي جامعه، تبليغ و ترويج مي‌كند، كه اين امر موجب نهادينه‌شدن اين فضيلت اخلاقي در فرد و جامعه خواهد شد. از اين رو پژوهش حاضر سعي دارد به چهار سؤال عمده ذيل پاسخ دهد.
الف) صبر و مقاومت در قرآن چه جايگاهي دارد؟
ب) جايگاه صبر و مقاومت در روايات كجاست؟
ج) صبر و مقاومت در انديشه امامين انقلاب چيست؟
د) راهكار نهادينه‌سازي صبر و مقاومت در رسانه چگونه است؟
اميد است برنامه‌سازان محترم رسانه ملي از محتواي آماده‌شده در اين كتاب بهره كافي ببرند.
اداره‌كل پژوهش‌هاي اسلامي رسانه