در یادداشت های شما ذخیره شد. توجه داشته باشید که یادداشت ها موقت بوده وبعداز خروج شما حذف خواهد شد.

چکیده

به‌دنبال اعلام خطر برخي از کارشناسان در زمينه کاهش شديد جمعيت کشور و مطالبه رهبر معظم انقلاب اسلامی (مدظله‌العالی)، موضوع ضرورت تغيير سياست جمعيتي نظام جمهوري اسلامي ايران، از اوايل سال 1391 در دستور کار شوراي عالي انقلاب فرهنگي قرار گرفت و چندی بعد، راهبردهای تغییر سیاست جمعیتی، در دوم خرداد همان سال به تصويب این شورا رسيد. در اين مصوبه، به فرهنگ‌سازي براي دستیابی به جمعيت مطلوب و اصلاح بينش و نگرش مسئولان و مردم نسبت به پیامدهاي منفي کاهش باروري، به‌ويژه زير حد جانشيني، توجه خاصي شده است. بر همين اساس، در بند 1 ماده 3 آن، تهيه طرح جامع توليد و اجراي انواع برنامه‌هاي آموزشي، پژوهشي، اطلاع‌رساني، نمايشي، تبليغي و ... در رسانه‌هاي جمعي به‌‌‌ويژه صداوسيما و شبکه‌هاي استاني آن با هدف گفتمان‌سازي و ترويج فوايد فرزندآوري و تبيين آثار منفي کاهش نرخ باروري، با رعايت شرايط و مقتضيات راهبردي، يکي از اقدام‏هاي ملي متناسب با راهبردهاي جلوگيري از کاهش نرخ باروري و ارتقاي آن برشمرده شده است.
در این میان، یکی از راهکارهای مهم مقابله با معضل کاهش جمعیت، شناسایی علل و عوامل موثر در شکل‌گیری این مساله و تلاش برای رفع آن است. در کنار عوامل فرهنگی، اقتصادی و اجتماعی، که موجب کاهش اقبال به فرزندآوری شده، تلاش‌های موذیانه شبکه‌های ماهواره‌ای در راستای تغییر نگرش افراد جامعه، به‌و‌یژه بانوان و تغییر سبک زندگی آنان بی‌تاثیر نبوده است.
به اذعان برخی شبکه‌های ماهواره‌ای فارسی‌زبان، این شبکه‌ها به‌صورت خاص، برای مخاطب زن ایرانی هدف‌گذاری و برنامه‌سازی کرده‌اند که ترویج سبک زندگی غربی برای بانوان ایرانی و بی‌میل‌ساختن آنان به فرزندآوری، از آن جمله است.
براین اساس، توجه به این برنامه‌ها و شگردهای برنامه‌سازی به‌کارگرفته‌شده در آنها می‌تواند در راستای خنثی‌ساختن القائات و پاسخگویی به شبهات مطرح در این شبکه‌ها مفید واقع گردد.
نوشتار حاضر تلاش دارد نتایج بررسی تعدادی از نمونه برنامه¬های این شبکه‌ها را که با موضوع زن و خانواده و با محوریت فرزندآوری تهیه و تولید شده¬اند، ارائه دهد. در این راستا، بیش از 40 برنامه زن و خانواده-محور شبکه ماهواره¬ای «من و تو» از سری برنامه¬های «سمت نو» و «من و تو پلاس»، تهیه و پخش شده در بازه¬های مختلف زمانی از سال 2013 تا 2018م، بازبینی و بررسی شده است. در این تحلیل، از میان این برنامه¬ها، مواردی انتخاب شده‌اند که در آنها به نقش زن در خانواده و بیرون از خانواده در قبال خود، خانواده، فرزند و جامعه اشاره شده است.
در پایان، شایسته است از تلاش‌های پژوهشگر محترم سرکار خانم شفیقه نیک‌جهان در پدیدآوری این اثر تقدیر کنیم. امید که این تحقیق، گامی هر چند کوچک در راستای آگاهی‌بخشی از جهت‌گیری‌های معاندانه برنامه‌های شبکه‌های ماهوارهای در این موضوع بردارد و مورد بهره‌برداری مدیران و برنامه‌سازان رسانه ملی در حوزه تقویت سیاست‌های جمعیتی قرار گیرد.


شناسنامه

فرزندهراسی؛ جایگاه فرزندآوری در برنامه‌های شبکه ماهواره‌ای «من و تو» / کد: 2830
پژوهشگر: شفیقه نیک‌جهان
ناشر: دین و رسانه وابسته به اداره‌‏کل پژوهش‌های اسلامی
سازمان صدا و سیمای جمهوری اسلامی ایران
تهیه‌کننده: دفتر پژوهش‌های کاربردی دین و رسانه؛ گروه تربیت، خانواده و سبک زندگی
صفحه‌آرا: سمیه مرادی
نوبت چاپ: اول/ 1398
تیراژ: 500
بها: 100000 ریال
نشانی: قم، بلوارامین، مجموعه صداوسیما، اداره‌کل پژوهش‌های اسلامی رسانه، تلفن: 32915510
تهران: جام‌جم، ساختمان شهید رهبر، طبقه زیرین، تلفن: 22014738 نمابر: 22164997
مشهد: خیابان امام خمینی(ره)، جنب باغ ملی، ساختمان صبا، طبقه سوم، تلفن: 32215108 نمابر:32215106
سامانه مخاطبان: 11ـ32915510ـ025 سامانه پیام کوتاه: 30000255
شابک: 3-442-514-964-978 ISBN: 978-964-514-442-3