موضوع: تاريخ و مناسبتها تاریخ نشر: مرداد97 نویسنده:

ساخت ايران؛ رسانه ملي و حمايت از كالاي ايراني(ويراست دوم تابستان 97)

مقام معظم رهبري طبق يك سنت حسنه، با توجه به ضرورت‏هاي موجود و شرايط سياسي و اقتصادي و اجتماعي و نيز ترفند‏ها و توطئه‏هاي دشمنان، براي هر سال، نام و شعار خاصي برمي‏گزينند. رهبر فرزانه انقلاب، در اهميت اين موضوع مي‏فرمايند: ... شعار سال با دو منظور مطرح مي‏شود: يكي جهت‏دادن به سياست‏هاي اجرايي و عملكرد مسئولين دولتي و مسئولين حكومتي است، يكي توجيه افكار عمومي است؛ يعني افكار عمومي توجّه پيدا كنند به اينكه چه مسئله‌اي امروز براي كشور مهم است. براين اساس، نام حمايت از كالاي ايراني را براي سال 1397 انتخاب و در توضيح آن مي‏فرمايند: ... امروز براي كشور، مسئله‌ كالاي ايراني يك مسئله‌ مهمّي است. .... شعار امسال، هم خطاب به مسئولين است، هم خطاب به مردم است. شعار امسال حمايت از كالاي ايراني است. كالاي ايراني يعني محصول نهايي كار و سرمايه و فعّاليّت اقتصادي و ذهن و ابتكار و همه‌چيز. سرمايه‌گذار با سرمايه‌ خود، كارگر با كار خود، طرّاح با ذهن خود و با دانش خود، اينها همه تلاش مي‏كنند و محصول [كار آنها] مي‏شود كالاي ايراني. بنابراين چيز باعظمتي است، چيز بسيار مهمّي است، اين را بايستي حمايت كرد. در حمايت از اين كالاي ايراني، كه محصول تلاش فعّالان اقتصادي و فعّالان كارگري و سرمايه‌گذاران و برنامه‌ريزان و طرّاحان و مانند اينها است، هم مردم نقش دارند به‌عنوان توليد‌كننده‌ كالاي ايراني، هم مردم نقش دارند به‌عنوان مصرف‌كننده‌ كالاي ايراني؛ هم بايد توليد كنند، هم بايد مصرف كنند؛ هم بايد در توليد تلاش كنند... در اين‏باره، مسئوليت‏هايي متوجه رسانه ملي است كه از جمله آنهاست: تبيين ابعاد مختلف موضوع، اصول و مباني و راه و روش‏هاي تحقق آن، وظايف مسئولين و مردم، پي‏گيري فعاليت‏هاي قواي سه‏گانه و ارائه گزارش از عملكردها و... بر اين اساس، يكي از كارهاي ضروري در انواع فعاليت‏هاي دست‏اندركاران رسانه ملي به ويژه برنامه‏سازان، تبيين مباني موضوع سال و بررسي موضوع از زواياي مختلف و مناسب با نياز مخاطبان است. اداره‏كل پژوهش‏هاي اسلامي رسانه با درك اين نقش اساسي و بر اساس مأموريت راهبردي و وظايف ذاتي خويش و به هدف ياري‏رساندن به برنامه‏سازان محترم رسانه ملي اين مجموعه را تقديم مي‏كند . برخي از مهم‏ترين عناوين اثر پيش‏رو به شرح ذيل است: ـ اصول و مباني توليد و مصرف كالاي داخلي (در آيات و روايات) ـ حمايت از توليد و مصرف كالاي داخلي از منظر امام خميني رحمه الله و مقام معظم رهبري‎(مدظله العالي) ـ خانواده و حمايت از كالاي ايراني با تأكيد بر نقش رسانه ملي (محورها و ايده‏هاي برنامه‏سازي) ـ تجربه‏هاي موفق اقتصادي در كشورهاي جهان و... اين پژوهش در گروه انقلاب اسلامي، تاريخ و مناسبت‏هاي دفتر پژوهش‏هاي كاربردي دين و رسانه به سرانجام رسيده كه اميدواريم ويراست دوم كتاب ساخت ايران مورد استفاده مديران و برنامه‏سازان رسانه ملي قرار گيرد از همه عزيزاني كه در به ثمر نشستن اين مجموعه نقش داشتند به‏ويژه نويسندگان و پژوهشگران محترم آقايان: سيدصادق سيدنژاد، حجت‏الاسلام والمسلمين عبدالله جلالي، حجت‏السلام والمسلمين محمد طوسي، احسان آذركمند، عيسي زارعي، حميد رحماني، محمدمهدي قرباني و خانم‏ها: فريده پيشوايي، زهرا متعلم و فاطمه جهانگير صميمانه تشكر و قدرداني مي‏كنيم.


موضوع: تاريخ و مناسبتها تاریخ نشر: مرداد97 نویسنده:

كتاب راهنماي اميد

بِسمِ اللهِ الرَّحمنِ الرَّحيمِ إِنَّ الَّذِينَ آمَنُوا وَالَّذِينَ هَاجَرُوا وَجَاهَدُوا فِي سَبِيلِ اللَّهِ أُولَئِكَ يَرْجُونَ رَحْمَةَ اللَّهِ وَاللَّهُ غَفُورٌ رَحِيمٌ. بي‌ترديد آنان‌‌كه ايمان آورده و هجرت كرده و در راه خدا جهاد نموده‌‌اند، همانان به رحمت خدا اميدوارند و خداوند آمرزنده مهربان است. (بقره : 218) قَالَ رَسُولُ اللهِ(ص): الاَمَلُ رَحمَةٌ لِاُمَّتي وَ لَولا الاَمَلُ مَا رَضَعَت والِدَةٌ وَلَدَها وَ لاغَرَسَ غارِسٌ شَجَراً. اميد براي پيروان من رحمت است و اگر اميد دركار نبود، هيچ مادري كودكش را شير نمي‌‌داد و هيچ باغباني نهالي نمي‌‌كاشت. (مجلسي، ج74: ص175) «اميد در خودتان ايجاد كنيد. نويسنده‎هاي ما، گويندگان ما، همه‌شان دنبال اين باشند كه به اين ملت اميد بدهند. مأيوس نكنند ملت را. بگويند توانا هستيم. نگويند ناتوان هستيم. بگويند خودمان مي‎توانيم و واقع، همين طور است، مي‎توانيم. اراده بايد بكنيم. نويسنده‎هاي ما بهترين خدمتشان امروز اين است كه اين ملتي كه ايستاده در مقابل شرق و غرب و نمي‌خواهد تحت نظام شرق يا نظام غرب باشد، اميد به آنها بدهند كه مي‎توانيد تا آخر وابسته به شرق و غرب نباشيد». (صحيفه امام خميني، ج9، صص 537 و 538) «استعداد انساني احتياج به تشويق، شناخت و تزريق روح اعتماد و اميد دارد تا بتواند شكوفا شود... . روح جوينـدگي، روح اميد، روح اتكا به نفس و اينكه ما مي‌توانيم را در بين نسلِ خودتان تقويت كنيد... پس، سه تخريب، مورد نظرِ دشمن است: تخريب وحدت ملي، تخريب باورهاي كارساز و مقاومت‌‌بخـش و تخريـب روح اميد».(بخش‌‌هايي از بيانات رهبر معظم انقلاب‌ در ديدار جمعي از مخترعان جوان، 30/1/1384) اهميت و ارزش اميد در فرد و اجتماع، امري مهم و بديهي است كه يكي از مؤلفه‌‎هاي ارزشمند سرمايه اجتماعي به‌شمار مي‌آيد. بي‌شك، يكي از سازمان‌‌هاي اثرگذار در ايجاد اميد و تقويت اين سرمايه اجتماعي، رسانه‌‌ها به‌‌ويژه رسانه‌‌هاي صوتي و تصويري است. صداوسيماي جمهوري اسلامي ايران، يكي از رسانه‌‌هاي مؤثر در مصاف جنگ نرمِ رسانه‌‌اي، موظف است اين سرمايه اجتماعي را تقويت كند و روح اميد را در جامعه بدمد. ازاين‌رو اداره‌كل پژوهش‌‌هاي اسلامي رسانه در راستاي انجام وظايف محوله، اين مجموعه را كه داراي فصول مختلفي در باب اميد و اميدبخشي در رسانه است، تهيه كرده و در پنج فصل در اختيار مديران و برنامه‌سازان رسانه ملي قرار داده است. موضوع فصل‌هاي اين كتاب عبارت است از: فصل اول: كلياتي در باب اميد و اميدبخشي؛ فصل دوم: اميد و اميدواري در فرهنگ اسلامي؛ فصل سوم: راهبردها، سياست‌‌ها، راهكارهاي رسانه‌‌اي و محورهاي موضوعي براي برنامه‌‌سازي؛ فصل چهارم: اميد در آينه حكايت‌‌هاي تاريخي و سيره معصومان(ع) و در پايان، كتاب‌‌ها و مقالاتي كه درباره اميد به رشته تحرير درآمده‌‌اند، معرفي شده است. اميدواريم اين پژوهش بتواند براي خوانندگان محترم، مفيد باشد و گامي هرچند كوچك در راستاي تعميم اين سرمايه اجتماعي؛ يعني اميد برداشته باشيم. لازم است از گروه‌ مطالعات اجتماعي و رسانه و گروه اعتقادات و رسانه سابق كه اين اثر در آنجا سامان يافته و نيز تمام كساني كه در پديدآمدن اين كتاب ما را ياري كردند تشكر و قدرداني كنيم، به‌ويژه از آقايان: سيدعلي موسوي ميركلايي، محمد اعتضادالسلطنه، مجيد خبازي و سركار خانم الهه صابري كه جمع‌آوري و تنظيم فصول مختلف كتاب به همت ايشان به نتيجه رسيد. اداره‌كل پژوهش‌هاي اسلامي رسانه


موضوع: ادبيات و هنر تاریخ نشر: مرداد97 نویسنده: وحيد حياتي

رهيافتي به رئاليسم، سينما و بيان مفاهيم ديني

امروزه يكي از خلاء‌هاي محسوس در حوزه نظري سينماي ايران، اين است كه در پيوند ميان سينما، كه تأثيرگذارترين هنر در فضاي مدرن است، با دين (اسلام) كه سامان‌دهنده مناسبات انساني و اجتماعي است، زمينه‌هاي نظري وجود ندارد. در اين راستا، شناخت ژانر و سبك‌هاي سينمايي و نسبت‌سنجي ميان آنها و آموزه‌هاي ديني، از دغدغه‌هاي مهم و مطرح سينماي ايران از ابتداي انقلاب تاكنون بوده است. از سويي واقع‌گرايي در فيلم و سينما نه‌تنها به عنوان يكي از سبك‌هاي مهم تاريخ سينما مطرح است، بلكه سبكي است كه بيشترين موفقيت را در سينماي ايران به همراه داشته و همواره تحليل‌گران هنري به آن توجه كرده‌اند. شناخت و نسبت‌سنجي ميان واقعگرايي سينما با دين و ظرفيتي كه اين سبك در ارائه مفاهيم ديني ميتواند داشته باشد، هدف اصلي اين پژوهش است. اداره‌كل پژوهش‌هاي اسلامي رسانه در راستاي وظيفه ذاتي خود، كه پشتيباني از بنيان‌هاي نظري رسانه ديني است، از تلاش‌هاي پژوهشگر محترم اين اثر، آقاي وحيد حياتي و همچنين از گروه فرهنگ و هنر ديني رسانه سابق، كه اين اثر در آن گروه سامان يافته است، به دليل هدايت‌هاي كاربردي‌شان تشكر و قدرداني مي‌كند. اميد است اين اثر بتواند در زمينه‌ها و مباحث نظري، راهكارهايي را براي رسانه ديني فراهم كرده باشد تا سينماي ديني، هم‌پاي سينماي ايران، در نظريه‌پردازي به بالندگي برسد.


موضوع: تاريخ و مناسبتها تاریخ نشر: ارديبهشت1397 نویسنده: گروهي از نويسندگان

ساخت ايران رسانه ملي و خريد كالاي ايراني

مقام معظم رهبري(مدظله العالي) طبق يك سنت حسنه با توجه به ضرورت‏هاي موجود و شرايط سياسي، اقتصادي، اجتماعي و نيز ترفند‏ها و توطئه‏هاي دشمنان، براي هر سال، نام و شعار خاصي برمي‏گزينند كه اين كار از جهاتي داراي اهميت است. رهبر فرزانه انقلاب خود دراين باره مي‏فرمايند: «شعار سال با دو منظور مطرح مي‏شود: يكي جهت‌دادن به سياست‏هاي اجرائي و عملكرد مسئولين دولتي و مسئولين حكومتي است، يكي توجيه افكار عمومي است؛ يعني افكار عمومي توجّه پيدا كنند به اينكه چه مسئله‌اي امروز براي كشور مهم است». براين اساس، نام حمايت از كالاي ايراني را براي سال 1397 انتخاب مي‏كنند و در توضيح آن مي‏افزايند: «امروز براي كشور، مسئله كالاي ايراني يك مسئله مهمّي است... شعار امسال، هم خطاب به مسئولين است، هم خطاب به مردم است. شعار امسال حمايت از كالاي ايراني است. كالاي ايراني يعني محصول نهايي كار و سرمايه و فعّاليّت اقتصادي و ذهن و ابتكار و همه‌چيز. سرمايه‌گذار با سرمايه خود، كارگر با كار خود، طرّاح با ذهن خود و با دانش خود، اينها همه تلاش مي‏كنند و محصول [كار آنها] مي‌شود كالاي ايراني. بنابراين چيز باعظمتي است، چيز بسيار مهمّي است؛ اين را بايستي حمايت كرد. در حمايت از اين كالاي ايراني ـ كه محصول تلاش فعّالان اقتصادي و فعّالان كارگري و سرمايه‌گذاران و برنامه‌ريزان و طرّاحان و مانند اينها است ـ هم مردم نقش دارند به‌عنوان توليد‌كننده‌ كالاي ايراني، هم مردم نقش دارند به‌عنوان مصرف‌كننده‌ كالاي ايراني؛ هم بايد توليد كنند، هم بايد مصرف كنند؛ هم بايد در توليد تلاش كنند». در اين‌باره مسئوليت‏هاي چندي متوجه رسانه ملي است كه تبيين ابعاد مختلف موضوع، اصول و مباني و راه و روش‏هاي تحقق آن، وظايف مسئولين و مردم، پيگيري فعاليت قواي سه‌گانه، ارائه گزارش از عملكردها و... از جمله آنهاست. بر اين اساس، يكي از كارهاي ضروري در انواع فعاليت‏هاي دست‏اندركاران رسانه ملي، به‌ويژه برنامه‏سازان، تبيين مباني حمايت از كالاي ايراني در آيات و روايات، سيره معصومين(ع)، علما، راهبردهاي رسانه ملي و... است كه اداره‌كل پژوهش‏هاي اسلامي رسانه، همچون سال‌هاي گذشته، با هدف ياري‌رساندن به برنامه‏سازان، اين مجموعه را تقديم مي‏كند.


موضوع: تاريخ و مناسبتها تاریخ نشر: ارديبهشت1397 نویسنده: مريم سقلاطوني

ايده‏ ها؛ دستينه ‏اي براي برنامه‏ سازان

بدون شك تبيين و توجه به مناسبت‏هاي ديني با درونمايه برگرفته از معارف الهي و فرهنگ اسلامي در ذات خود علاوه بر تعظيم شعائر مذهبي و ارزش‏هايي همچون عزت ملي، وحدت ملي و روح مشاركت‎جويي، مي‏تواند عاملي براي ايجاد دلبستگي بيشتر مردم به آموزه‏هاي ديني و آرمان‏هاي ناب اسلامي باشد. از سويي بنابر تعاليم ديني و اسلامي، بزرگداشت مناسبت‏ها و ايام‏ الله و تعظيم شعائر الله به‎عنوان مصاديق تحول انسان و تحقق شايسته اين مهم معرفي شده است و نقش عمده‎اي در اشاعه فرهنگ غني اسلامي خواهد داشت. از ديگر سو به‎دليل دو ويژگي مهم «ديني و ملي بودن» سازمان صدا وسيما، مناسبت‏هاي ديني و ملي جدانشدني از فرايند توليد و پخش در برنام ه‏ريزي خرد و كلان اين رسانه بزرگ به‎شمار مي‏ آيند. اين موضوع بزرگ‏ترين فلسفه وجودي تولد اين اثر در اداره كل پژوهش‏هاي اسلامي رسانه است. اهميت اين موضوع، اداره كل پژوهش‏هاي اسلامي رسانه را بر آن داشت تا با تدوين مجموعه‎اي با عنوان «ايده‌ها؛ دستينه‌اي براي برنامه‌سازان» علاوه بر معرفي آثار مناسب با مناسبت‏هاي مذهبي كه در اداره كل منتشر شده است به معرفي محورها، موضوع‎ها و ايده‏ هاي پيشنهادي براي گروه‏هاي مختلف برنامه‎ساز در رسانه ملي بپردازد. اميد است اين تلاش اندك، گامي مؤثر در پيشبرد اهداف رسانه ملي بردارد. در طراحي اين كتاب سعي شده است برخي از مهم‏ترين دغدغه‏ هاي برنامه‏ سازان در حوزه انقلاب اسلامي، تاريخ و مناسبت‏ها مورد توجه قرار گيرد كه در ذيل به آنها اشاره مي‏شود. - درج دقيق تاريخ و مناسبت‏هاي شمسي، قمري و ميلادي با استفاده از منابع معتبر و با آخرين اطلاعات جمع‏آوري شده از مركز تقويم ژئوفيزيك دانشگاه تهران (مصوبه شوراي فرهنگ عمومي) - معرفي آيات و روايت‎هاي مناسب با مناسبت روز - معرفي كتاب، نشريه و ويژه ‏نامه‏ هاي مناسب با مناسبت‏هاي مهم ملي و مذهبي - معرفي موضوع‎ها و ايده‏ هاي پيشنهادي مناسبت‏هاي مذهبي براي گروه‏ هاي مختلف برنامه‎ساز با هدف جلوگيري از تكراري شدن مباحث كارشناسي در شبكه‏ ها در ايام منتسب به معصومين(ع)


سبك زندگي اسلامي و بازي‌هاي رايانه‌اي (مجموعه مقالات)

بازي‌هاي رايانه‌اي در حقيقت يك نوع سرگرمي تعاملي هستند و غرض اوليه از ساخت بازي‌ها سرگرمي است؛ اما نظر به قابليت‌‌هاي آن، اين سرگرمي امروزه تبديل به يك ابزار در جنگ نرم عليه كودكان و نوجوانان با هدف تخريب اسلام و تشيع و تغيير سبك زندگي اسلامي شده است. در بسياري از اين بازي‌ها ارزش‌هاي ايراني و اسلامي زير سؤال مي‌رود و فرهنگ غربي در ذهن كودكان و نوجوانان جايگزين مي‌شود. نكته قابل توجه اين است كه تعدادي از بازي‌هاي رايانه‌اي كه در كشورهاي غربي با محدوديت و ممنوعيت مواجه هستند، در كشور ما به راحتي و با قيمت پايين در دسترس كاربران است. از اين رو، فضاي موجود در بازي‌هاي رايانه‌اي غربي، مي‌تواند محيط مناسبي براي تغيير سبك زندگي يا همان نظام ادراكات و رفتارهاي خاص و روابط ويژه باشد و فضايي مناسب براي انتقال رفتارهاي فرهنگي و كنش و واكنش‌هايي كه سبك زندگي خاصي را به نمايش مي‌گذارند، فراهم آورد. به دليل اهميت بازي‌‌هاي رايانه‌‌اي و لزوم واكاوي ابعاد مختلف اين موضوع اداره كل پژوهش‌‌هاي اسلامي رسانه به منظور ياري رساندن پژوهشي به اصحاب رسانه ملي، به تدوين اثر حاضر همت گمارده است. در مجموعه مقالات سبك زندگي اسلامي ويژه بازي‌‌هاي رايانه‌‌اي از منظرهاي مختلفي همچون نقش بازي در تربيت ديني كودكان و نوجوانان با تأكيد بر نقش رسانه ملي، تأثير بازي‌هاي رايانه‌اي غربي بر سبك زندگي اسلامي، آثار بازي‌هاي رايانه‌اي بر سلامت رواني و جسمي كودكان، بررسي اهداف غرب از اسطوره‌‌سازي براي كودكان در بازي‌‌هاي رايانه‌‌اي، ظرفيت‌هاي بازي‌هاي كودكانه محلي در عينيت بخشيدن به مفاهيم انتزاعي ديني، تحليل بازي‌‌هاي رايانه‌‌اي و تأثير آن در تربيت كودكان و... به اين موضوع پرداخته شده است.


موضوع: تاريخ و مناسبتها تاریخ نشر: 1396 نویسنده: گروهي از نويسندگان

هادي امت

اداره كل پژوهش هاي اسلامي رسانه افتخار دارد در طول بيست سال گذشته در جهت نشر و گسترش فرهنگ اهل بيت عليهم السلام در موضوعات مختلف آثار و تأليفاتي را با اهداف تأمين محتواي برنامه سازي رسانه ملي ارائه نموده است. كتاب حاضر، مجموعه اي است از متون مناسبتي درباره امام هادي عليه السلام كه در پنج بخش كلي شخصيت‌شناسي، سيره‌شناسي، انديشه‌شناسي، بخش متون ادبي و بخش پاياني محورهاي برنامه سازي، با هدف كمك فكري به گروه هاي مختلف برنامه‌سازي تهيه و تدوين گرديده است در باب نوشتار حاضر چند نكته قابل ذكر مي‌باشد. 1. محتواي اين مجموعه شامل نوشتارهاي اكثراً كوتاهي است كه در هر كدام به صورت مستقل (بدون ارتباط الزامي به قبل و بعد) قابل استفاده مي باشد. 2. اين مجموعه به دليل اينكه از مطالب آثار مختلف در اين زمينه تجميع گرديده است ممكن است به صورت طبيعي از لحاظ قلم و نگارش متفاوت باشند. 3. تلاش شده است كه اين نوشتار به لحاظ منطقي در ذيل بخش هاي مختلف و منطقي تدوين گردد كه اميدواريم مورد استفاده برنامه سازان محترم قرار گيرد. 4. در بخش محورهاي برنامه سازي با هدف استفاده بهينه سعي شده تا بر اساس گروه هاي برنامه ساز محوريابي انجام شود و در عين حال نسبت به مسائل روز جامعه نيز تناسب بيشتري داشته باشد. 5. با توجه به اينكه در نظر است در خصوص همه معصومين عليهم السلام چنين مجموعه اي ارائه شود، از هر گونه انتقاد و پيشنهاد در جهت ارتقاي كيفي اين گونه آثار استقبال مي نمائيم. گروه تاريخ و مناسبت ها اداره كل پژوهش‌هاي اسلامي رسانه


موضوع: ارتباطات و رسانه تاریخ نشر: تير1396 نویسنده: سيد علي محمدي متكازيني

رسانه و ترويج فرهنگ مهدويت

انتظار، آمادگي و زمينه‌سازي براي ظهور است و رسالت منتظران هم تحقق جامعه منتظر و آماده است. جامعه‌ منتظر و زمينه‌ساز جامعه‌اي است كه اهداف، روابط و برنامه هاي خود را با مقاصد و خواسته‌هاي امام خويش همسو مي‌كند. انتظار زمينه‌ساز تحقق عدالت همگاني است. فلسفه انتظار، آماده شدن براي زندگي انساني و آرماني و آماده شدن مردم براي پذيرش ولايت امام معصوم عليه السلام است. ازاين‌رو، رسانه بايد پيشتاز بسيج عمومي براي آمادگي مردم براي پذيرش حكومت اسلامي باشد. بدون شك، اگر نظريه‌اي بخواهد در سطح عموم و نخبگان مطرح شود و به فراخور خود، مخاطب جذب كند، نيازمند فعاليت رسانه‌اي است؛ زيرا نقش اين نهاد حساس و تأثيرگذار در معرفي، تبيين و ترويج نظريه‌ها انكارناپذير است. ازاين‌رو، رسانه اين توانايي را دارد كه مانند مركز قدرتمند فرهنگي، ارزش‌هاي اجتماعي و اخلاقي آموزه‌هاي مهدويت را تبيين و ترويج كند و با بهره‌گيري از فناوري‌هاي ارتباطي، بر نگرش و رفتار مردم تأثير مثبت بگذارد.


موضوع: تاريخ و مناسبتها تاریخ نشر: تير1396 نویسنده: مريم حايك

بررسي نقاط عطف وقايع تاريخي انقلاب اسلامي

آن گاه كه شب تيره ناآگاهي با شعار علم گرايي، جهان را گرفته و لشكر تباهي با پرچم سكولاريسم و سلاح فناوري به سرزمين، روح و روان انسان قرن بيستم هجوم آورده و انسانيت در شُرف نابودي بود، ابرمردي از سلاله انبيا، فرياد بر آورد و خفتگان را به بيداري خواند. بي شك، شعاع خورشيد انقلاب اسلامي كه از افق ايران برآمد، گسترده تر از آن است كه بتوان در يك سرزمين محدودش كرد. امام خميني كبير(رحمة الله عليه) با احياي دستورالعمل ناب وخالص الهي، همه الگوهاي ارتباطي موجود را به چالش كشيد، و امواج اين انفجارِ نور، ديوارهاي ناآگاهي را شكست و پرده¬هاي شب تيره را دريد. آيا اين رود خروشان آگاه كه خواب آرام طاغوت هاي زمان را آشفته كرده بود، مي‌توانست آن گونه كه ميخواست به راه خود ادامه دهد؟ هرگز، بي‌شك، آنان كه با پيروزي اين انقلاب، منافعشان به خطر افتاده، يا به باد رفته بود، ساكت و آرام ننشستند و بي‌وقفه، با انواع دسيسه‌ها و تمام عِدّه و عُدّه به مقابله با آن برخاستند. تا كنون كه سي و چند سال از پيروزي انقلاب شكوهمند اسلامي ايران گذشته، وقايع تاريخي بسياري به وقوع پيوسته است، و كشتي انقلاب به گرداب‌هاي‌ هايلي وارد و از آن به سلامت خارج‌شده، كه اگر برخي از آنها براي بسياري از كشورها رخ مي‌داد، طومار آنها را درهم مي-پيچيد. بالطبع همه اين وقايع در يك سطح و از يك جنس نيستند؛ برخي نقاط عطف و پيچ¬هاي تاريخي، گردنه هاي صعب العبوري هستند كه گذر از آنها نيازمند صرف هزينه هاي مادي و غيرمادي بسيار است. نگاشته پيش¬رو در صدد است به برخي از اين نقاط عطف تاريخي اشاره كرده، با بررسي مقدمات، شكل¬گيري و چگونگي برون رفت از آنها، آينه اي فراهم آورد تا گامي در مسير بصيرت افزايي خوانندگان، به‌ويژه مديران و برنامه‌سازان رسانه ملي برداشته باشد. در اين پژوهش به برخي از مهم‌ترين وقايع و تحولاتي مي‌پردازيم كه از پيروزي انقلاب تا پس از حوادث سال 1388، در نظام جمهوري اسلامي به وجود آمده و در جهت‌گيري كلان نظام أثرگذار بوده است. نقاط بحراني‌اي كه در اين قسمت به اجمال بررسي مي‌شوند عبارت‌اند از: همه‌پرسي نظام جمهوري اسلامي؛ تسخير لانه جاسوسي امريكا؛ تجاوز نظامي عراق به ايران؛ توطئه آيات شيطاني؛ مهار منافقين در دهه 60 ؛ رحلت حضرت امام خميني رحمه الله ؛ ظهور جريان اصلاح‌طلب دوم خرداد؛ نهضت توليد علم؛ جنبش نرم‌افزاري؛ دستيابي به فناوري هسته‌اي؛ فتنه 1388.


تاریخ نشر: تير1396 نویسنده: يوسف شيخي

ظرفيت شناسي ژانرهاي سينمايي

نگاه سينماي غرب، به خصوص در سال‌هاي اخير، به مقوله دين و مذهب با مشرق‌زمين و ايران بسيار متفاوت است. از ديدگاه اسلامي دين در زندگي ساري و جاري است و همه شئون زندگي را در بر مي‌گيرد. به همين دليل پس از وقوع انقلاب اسلامي در يك دگرديسي فرهنگي سينما پاك‌سازي شد و انقلاب از اين ابزار در بستر ارزش‌هاي فرهنگي بهره گرفت. در سال‌هاي پس از انقلاب سينما كاركرد فرهنگي و آموزشي پيدا كرد و با عميق‌تر شدن اين نگاه و با حوادث پس از انقلاب و تولد ژانرهايي مانند ژانر دفاع مقدس و سينماي معناگرا كاركرد فرهنگي اين ابزار نمود بيشتري يافت و زمينه‌ساز مباحث تئوريك و نظري در حوزه سينما و دين شد. در سينماي ديني هنگامي كه مفاهيم و انگاره‌هاي ديني و يا برخي باورها و اعتقادات ديني دستمايه فيلم‌سازي قرار مي‌گيرد اگر سوژه‌اي برگزيده مي‌شود و يا داستاني روايت مي‌گردد بايد در ساحت تجربه ديني بگنجد حتي اگر ژانر آن با اين مفهوم خيلي تناسب نداشته باشد. اما اين بدان معنا نيست كه همين كه حرف‌هاي مهم و بزرگي زده شود و مفهوم عميقي به مخاطب منتقل شود كافي است، لذا بايد به فرم و ساختار روايي اثر نيز توجه داشت. مظاهر، نمادها و نشانه‌هاي ديني بايد با زبان هنر و با نهايت ظرافت و در لايه‌هاي پنهان اثر منتقل گردد. در صنعت فيلم‌سازي،‎ ‎نظام ژانري و ژانرها مفاهيمي انتزاعي هستند كه بر اساس توافقي اعلام نشده بين‎ ‎سازندگان و تماشاگران بنا شده‌اند. ژانر مجموعه‌اي از قواعد براي ساختار روايي و‎ ‎تصويري فيلم‌ها شكل مي‌دهد كه هم براي فيلم‌ساز و هم براي بيننده آشنا هستند. در‎ ‎واقع اين خود فيلم‌ها هستند كه به طور ضمني مفاهيم ژانري را موجوديت مي‌بخشند‎.‎ ژانرها به مثابه ي نظام‌هاي رسمي الگوهاي قابل شناسايي‌اند كه از دال‌ها ساخته شده‌اند. اينها مطابق با قوانين تركيب و ساختار به كار گرفته مي‌شوند و نتيجه چيزي است كاملا قراردادي و كاملا نمايان. به عنوان مثال ما در ميزانسن ژانري مثل فيلم‌هاي گنگستري دهه 30 برادران وارنر؛ تعدادي دال پيدا مي‌كنيم كه در تركيب باهم جنبه‌هاي مهم هويت ژانري را به رخ مي‌كشند. (فيليپس، 1377؛ ص 121) به جهت پويايي سينما و صنعت آن، همه ابعاد دربرگيري اين هنر، مستلزم انعطاف و تغييرپذيري بوده و در طول زمان ژانرها نيز به اقتضاي فرم و محتواي هدف، تغييراتي را داشته‌اند. گسترش كاركرد رسانه‌ها در حوزه هاي آموزشي و هدايت عمومي، اين ضرورت را ايجاد نموده تا با بررسي ظرفيت‌ها و ويژگي ژانرهاي سينمايي، انقال مفاهيم ديني و معنوي از طريق آنها امكان‌سنجي شود. در اين تحقيق با بررسي عمومي ژانرهاي مختلف و تحليل و تبيين اختصاصي چهار ژانر زندگينامه‌اي، نوآر، جنايي ـ پليسي و علمي ـ تخيلي، ظرفيت ارائه مفاهيم ديني مورد كنكاش قرار گرفته است. ويژگي مشترك اين ژانرهاي چهارگانه اين است كه هر چهار ژانر از طيف ژانرهاي متكي به زمان و مكان هستند. مجموعه پژوهش محقق محترم، جناب آقاي يوسف شيخي در چارچوب تحليل نئوفرماليستي فيلم شكل گرفته است و تلاش شده راهكارهايي را جهت نحوه بهره‌مندي از ژانرهاي سينمايي به منظور انتقال مفاهيم ديني و معنوي نيز ارائه شود.


// موضوع



// کتاب