عنواناجتناب از انواع حجاب‌هاي نفساني، لازمه عبوديت
متنتمامي حال بر بنده آنگاه درست شود كه نه او چيزي را حجاب شود و نه چيزي او را حجاب گردد، از بهر آنكه اگر چيزي حجاب او گردد، او عابد آن چيز است و اگر خود را حجاب چيزي كند، او معبود آن چيز است؛ پس بزرگان همه چيز را از پيش بردارند تا عابد حق باشند و حق معبود ايشان و خويشتن را از پيش دل خلق برگيرند تا [خلق] عابد حق گردند و حق معبود ايشان.
منبعشرح تعرف
نويسندهابوابراهيم مستملي بخاري
ناشراساطير
سال چاپ1363
نوبت چاپاول
جلد3
صفحه1092
گردآورندهمحمد روشن
مشاهده گزیده
عنوانعمل به شريعت، معناي اسلام
متناسلام، ديدن حق است به هر چه تو به آن مطالبي؛ يعني حق از تو مطالبت كرد تحصيل مأمورات(*) و اجتناب منهيات(*)؛ ببيني وجوب حق [بر] خويشتن و بداني كه اين حق بر تو كه را است و بداني كه اين كس كه تو را اين فرمود، حكمت و حق و صواب فرمود و بر او سهو و خطا و غفلت روا نيست و بداني كه از كمال شفقت فرمود و بر او تهمت روا نيست و بداني كه او شاهد است، باطن و ظاهر مرا و طرفة العيني(*) من از او غايب نه‌ام.
منبعشرح تعرف
نويسندهابوابراهيم مستملي بخاري
ناشراساطير
سال چاپ1363
نوبت چاپاول
جلد3
صفحه1082
گردآورندهمحمد روشن
مشاهده گزیده
عنوانتقدم ايمان بر اسلام و معاني ايمان و اسلام
متناسلام، قبول كردن است به ظاهر و استعمال كردنِ شريعت را. و ايمان تصديق آوردن است و اعتقاد داشتن كه اين دين حق است؛ پس هركه اعتقاد كرد و تصديق آورد به باطن، قبول كرد به ظاهر.
منبعشرح تعرف
نويسندهابوابراهيم مستملي بخاري
ناشراساطير
سال چاپ1363
نوبت چاپاول
جلد3
صفحه1078
گردآورندهمحمد روشن
مشاهده گزیده
عنوانتفاوت ايمان آوردن و اسلام آوردن
متنايمان به نزديك ما [عارفان] اعتقاد است مر صانع(*) را و استوار داشتن او را به هر چه گفت. و اسلام، گزاردن شرايع است و قبول ايمان و گزاردن [اسلام]. و دليل بر اين قول پيغمبر و جبريل(ع) كه چون جبريل پيغامبر را پرسيد از ايمان، جواب از اعتقاد داد و گفت: «أن تؤمن بالله...» و جبريل تأييد كرد و باز از اسلام سؤال كرد، گفت: «أن تصلي الخمس...» و جبريل او را تصديق كرد. و اگر هر دو يكي بودندي تكرار سؤال را فايده نبودي...، دركت شد كه اسلام ديگر است و ايمان ديگر.
منبعشرح تعرف
نويسندهابوابراهيم مستملي بخاري
ناشراساطير
سال چاپ1363
نوبت چاپاول
جلد3
صفحه1078
گردآورندهمحمد روشن
مشاهده گزیده
عنوانخدمتگزاري حق تعالي، موجب خدمتگزاري ديگران به مؤمن
متناين همه چيزها كه در هستي است، خادم مؤمن است و مؤمن خادم خدا و خادم حق بودن عزّ است و خادم غيرحق بودن ذلّ، و نجات در عزّ است و هلاك در ذل. اگر خود را به خدمت حق عزيز داشتي، همه عالم خادم او گشتي و به هر دو جانب عزّ يافتي؛ از جانب حق خادم بودي و از جانب خلق مخدوم.
منبعشرح تعرف
نويسندهابوابراهيم مستملي بخاري
ناشراساطير
سال چاپ1363
نوبت چاپاول
جلد3
صفحه1072
گردآورندهمحمد روشن
مشاهده گزیده
عنواناجتناب از شرك خفي، لازمه توحيد
متندر حقيقت اصل ايمان، توحيد است و توحيد ضدّ شرك است. نبيني كه تا اصل شرك برنداري، توحيد حاصل نيايد؛ پس چون اصل شرك برداشت تا ايمان و توحيد او حقيقت گردد، هر آلايشي(*) كه ايمان را بيالايد بايد كه از خويشتن ساقط كند و آن آلايش شرك خفي است و معني شرك خفي، نفع و ضرر از غير حق ديدن است و رجا به غيرحق آوردن است.
منبعشرح تعرف
نويسندهابوابراهيم مستملي بخاري
ناشراساطير
سال چاپ1363
نوبت چاپاول
جلد3
صفحه1069
گردآورندهمحمد روشن
مشاهده گزیده
عنوانملزومات كسب آمادگي براي مرگ
متنمعني استعداد(*) مرگ آن باشد كه داند كه دنيا جوار شيطان است و عقبي جوار رحمان. هميشه از جوار شيطان گريزان باشد و جوار حق را جويان.
منبعشرح تعرف
نويسندهابوابراهيم مستملي بخاري
ناشراساطير
سال چاپ1363
نوبت چاپاول
جلد3
صفحه1060
گردآورندهمحمد روشن
مشاهده گزیده
عنواننظر به آخرت، نشانه صدق ايمان
متنحقيقت صدق ايمان آن است كه به نور اسلام به آخرت نظر كند و آن را به چشم بقا بيند و بداند كه ممدوحه(*) حق است و بداند كه حق او را امر كرده است طلب كردن او. روي به او آرد و تعظيم امر او را طلب كند و اين هر دو محقق نگردد مگر به مرگ.
منبعشرح تعرف
نويسندهابوابراهيم مستملي بخاري
ناشراساطير
سال چاپ1363
نوبت چاپاول
جلد3
صفحه1059
گردآورندهمحمد روشن
مشاهده گزیده
عنوانترك دنيا از نشانه‌هاي صدق ايمان
متنحقيقت صدق ايمان آن است كه به هر چيزي كه حق تعالي گفت، تصديق آري و چون دل به ايمان منوّر باشد، تصديق آرد به فناي دنيا و بداند كه مبغوضه(*) و مذمومه(*) حق است و بداند كه حق فرموده است، دنيا را به جاي گذاشتن و از بهر حكم فناي او دل در او نبندد و چون بدانست كه مبغوضه دوست است، او را دشمن دارد و از بهر تعظيم امر دوست از او برگردد.
منبعشرح تعرف
نويسندهابوابراهيم مستملي بخاري
ناشراساطير
سال چاپ1363
نوبت چاپاول
جلد3
صفحه1059
گردآورندهمحمد روشن
مشاهده گزیده
عنوانرابطه ايمان و شهود باطني
متناصل ايمان مشاهدت باطن است؛ هرچند مشاهدت ضعيف‌تر، ايمان ضعيف تر و هرچند مشاهدت قوي‌تر، ايمان قوي‌تر. و به آن مقدار كه بنده را در باطن مشاهدت خلق زيادت گردد، اشتغال او به حق نقصان گيرد تا نقصان او به حدّي رسد كه به يكبارگي از حق محجوب(*) گردد كه نهايت نقصان فنا است.
منبعشرح تعرف
نويسندهابوابراهيم مستملي بخاري
ناشراساطير
سال چاپ1363
نوبت چاپاول
جلد3
صفحه1046
گردآورندهمحمد روشن
مشاهده گزیده