// گزیده های معارفی / ضرب المثل

سلب اعتماد نتيجه دروغ‌گويي

عنوانسلب اعتماد نتيجه دروغ‌گويي
ضرب المثلچوپان دروغ‌گو.
زمينه پيدايشچوپاني است كه براي تفريح، فرياد «آي گرگ! آي گرگ!» بر مي‌آورد و مردم هر بار به كمك او مي‌شتابند، اما چون به سوي گله مي‌روند، هيچ گرگي نمي‌يابند و چوپان بر سادگي آنان مي‌خندد. چوپان اين كار را چندين بار تكرار كرد تا آنكه يك روز واقعاً گرگي به گله حمله آورد و گوسفندان را دريد. بيچاره چوپان دروغ‌گو هر چه فرياد «آي گرگ، آي گرگ» برآورد، مردمان به گمان آنكه اين بار نيز آنان را دست انداخته باور نكردند و به كمكش نشتافتند و گرگ گله را دريد.(1)
پيامها1. حرف دروغ‌گو را هيچ كس باور نمي‌كند. 2. دروغ‌گويي مسئولين موجب بي‌اعتمادي مردم نسبت به آنها مي‌شود. موارد كاربرد: 1. در نكوهش دروغ‌گويي. 2. در بيان عاقبت و نتيجه دروغ‌گويي.
ضرب المثل هاي هم مضمونـ خانه دروغ‌گو آتش گرفت هيچ كس باور نكرد.(2)
اشعار هم مضمونبه گرد دروغ، آن‌كه گردد بسي * از او راست باور ندارد كسي (اسدي) كسي را كه عادت بود راستي *‌ خطايي رود، در گذارند از او وگر نامور شد به قول دروغ * دگر راست باور ندارند از او (سعدي)(3)
ريشه هاي قرآني حديثيامام علي(ع): «مَنْ كَثُرَ كِذْبُهُ لَمْ يُصَدِّق؛ آن‌كه فراوان دروغ گويد، ديگر حرفش را باور نمي‌كنند.»(4) امام علي(ع): «الكاذِبُ مُهانٌ ذليلٌ؛ دروغ‌گو، حقير و خوار است».(5)
لغاتبسي: بسياري. نامور: مشهور.
پاورقي1. حسن ذوالفقاري، داستان‌هاي امثال، تهران، مازيار، چ 2، 1385، ص 397. 2. غلامرضا حيدري ابهري، حكمت‌نامه پارسيان، قم، نشر جمال، چ 1، 1385، ص 297. 3. همان. 4. مصطفي درايتي، تصنيف غررالحكم و دررالكلم، قم، دفتر تبليغات اسلامي حوزه علميه قم، چ 1، ح 4388. 5. تميمي آمدي، غررالحكم و دررالكلم، تحقيق: جلال الدين محدث، تهران، دانشگاه تهران، چ 3، 1360، ح 339.
منبعامثال و حكم
نويسندهعلي اكبر دهخدا
ناشرامير كبير
محل چاپتهران
سال چاپ1357
نوبت چاپ4

/// آخرین گزیده‌ها